Nabız bölgeleri hesaplama
Ölçtüğünüz maksimum nabzı girin ya da yaşınıza göre tahmin ettirin. Hesaplayıcı nabzınızı %50 ile %100 arasında beş antrenman bölgesine ayırır: maksimum nabzın yüzdesi olarak veya nabız rezerviyle (Karvonen yöntemi).
Nasıl hesaplanır?
Bölgeler nasıl hesaplanır?
1. Maksimum nabız (HRmax): ideal olarak ölçülür, aksi hâlde HRmax = 208 − 0,7 × yaş olarak tahmin edilir. Bu formül Tanaka, Monahan ve Seals’e (Journal of the American College of Cardiology, 2001) aittir; 18.712 kişiyi kapsayan 351 çalışmanın meta-analizine ve 514 sağlıklı yetişkinle yapılan bir laboratuvar çalışmasına dayanır. Yaygın 220 − yaş kuralı yalnızca karşılaştırma için gösterilir: türetildiği bir birincil çalışma belgelenmemiştir.
2. Bölgeler:
- Maksimum nabzın yüzdesi: nabız = yüzde × HRmax.
- Karvonen (nabız rezervi): nabız = dinlenme nabzı + yüzde × (HRmax − dinlenme nabzı). Dinlenme ve maksimum nabız arasındaki farkla hesaplama Karvonen, Kentala ve Mustala’ya (1957) dayanır. Dinlenme nabzını hesaba kattığı için özellikle alt bölgelerde daha yüksek değerler verir.
%10’luk adımlarla beş bölge (50–60, 60–70, 70–80, 80–90, 90–100) yaygın bir uzlaşıdır, standart değildir. Antrenman planları ve spor saatleri bazen farklı sınırlar kullanır.
Örnek hesaplama
30 yaş: HRmax = 208 − 0,7 × 30 = 208 − 21 = 187 atım/dk (220 − 30 ise 190 verirdi).
| Bölge | Yoğunluk | HRmax % | Karvonen, dinlenme nabzı 60 |
|---|---|---|---|
| 1 | %50–60 | 94–112 | 124–136 |
| 2 | %60–70 | 112–131 | 136–149 |
| 3 | %70–80 | 131–150 | 149–162 |
| 4 | %80–90 | 150–168 | 162–174 |
| 5 | %90–100 | 168–187 | 174–187 |
Karvonen, 1. bölgenin alt sınırı: nabız rezervi 187 − 60 = 127; 60 + 0,5 × 127 = 123,5 ≈ 124. Tüm değerler tam atıma yuvarlanmıştır.
Sınırlar
- Tahmin hatası: Aynı yaştaki kişilerde maksimum nabız çok farklıdır; formülden önemli sapmalar olabilir.
- İlaçlar ve hastalıklar: Beta blokerler ve başka ilaçlar nabzı düşürür, ritim bozuklukları onu çarpıtır. Bu durumda bölgeler geçerli değildir.
- Koşullar: Sıcak, yükseklik, susuzluk, stres ve yorgunluk aynı eforda nabzı yükseltir.
Bölgeler yol göstericidir ve özellikle yoğun antrenmana başlamadan önce tıbbi tavsiyenin yerini tutmaz.
Sıkça sorulan sorular
Maksimum nabız nasıl hesaplanır?
En güvenilir yol bir efor testidir; örneğin performans testi veya doktor gözetiminde efor EKG’si. 208 − 0,7 × yaş gibi formüller yalnızca ortalama bir değer verir: 30 yaşında biri için 187 atım/dk.
Hangisi daha iyi: maksimum nabız yüzdesi mi, Karvonen mi?
Karvonen dinlenme nabzını da hesaba kattığı için bölgeleri kondisyonunuza biraz daha iyi uyarlar. Yüzde yöntemi daha basittir ve dinlenme nabzı gerektirmez. Önemli olan tek bir yönteme bağlı kalmaktır.
220 − yaş neden yalnızca karşılaştırma için gösteriliyor?
220 − yaş formülü çok yaygındır, ancak türetildiği bir birincil çalışma belgelenmemiştir. Tanaka ve arkadaşlarının formülü (2001), 18.000’den fazla kişinin yayımlanmış verilerine dayanır.
Dinlenme nabzımı nasıl ölçerim?
Sabah uyanır uyanmaz, henüz uzanmışken 60 saniye sayın veya nabız ölçer kullanın; birkaç gün tekrarlayıp ortalamasını alın.
Beta bloker kullanıyorum – bu bölgeleri kullanabilir miyim?
Doktorunuza danışmadan hayır. Beta blokerler dinlenme ve efor nabzını düşürür, bu yüzden formüller geçerli olmaz. Doktorunuz size uygun egzersiz sınırlarını belirleyebilir.
Kaynaklar ve yasal dayanak
- doi:10.1016/S0735-1097(00)01054-8: Tanaka H, Monahan KD, Seals DR: Age-predicted maximal heart rate revisited. J Am Coll Cardiol 2001;37(1):153–156
- PMID 13470504: Karvonen MJ, Kentala E, Mustala O: The effects of training on heart rate; a longitudinal study. Ann Med Exp Biol Fenn 1957;35(3):307–315
Güncelleme:
Benzer araçlar
- VO2max hesaplama (Cooper testi)VO2max hesaplama: 12 dakikalık koşuda (Cooper testi) kat ettiğiniz mesafeyi metre veya mil olarak girin, sonucu ml/kg/dk olarak alın (JAMA 1968).
- Koşu pace hesaplamaKoşu pace hesaplama: km veya mil başına temponuzu, bitiş sürenizi ya da mesafeyi bulun. km/sa hız, ara süreler ve 5K, 10K, yarı maraton ile maraton süreleri.
- Koşu süresi hesaplama (Riegel formülü)Koşu süresi hesaplama: son yarış sonucunuzdan 5 km, 10 km, yarı maraton, maraton veya istediğiniz mesafe için bitiş sürenizi Riegel formülüyle tahmin edin.
- Bazal metabolizma hızı (BMR) ve günlük kalori ihtiyacı hesaplamaBazal metabolizma hızınızı Mifflin-St Jeor formülüyle, günlük toplam enerji ihtiyacınızı FAO/WHO aktivite düzeyleriyle (PAL) hesaplayın – kcal ve kJ olarak.
- Yakılan kalori hesaplamaYakılan kalori hesaplama: 30 spor ve aktivitede kaç kcal yaktığınızı MET değeri, kilo ve süreyle hesaplayın (Compendium 2024); isteğe bağlı kişisel düzeltme.
- 1RM hesaplama (tek tekrar maksimum)1RM hesaplama: kaldırdığınız ağırlık ve tekrar sayısından tek tekrarlık maksimumu Epley ve Brzycki formülleriyle tahmin edin – %1RM tablosuyla, kg veya lb.