Standaarddeviatie berekenen

Om de standaarddeviatie te berekenen vul je je gegevens in, gescheiden door spaties, puntkomma’s of nieuwe regels. De calculator toont alle belangrijke beschrijvende statistieken samen met de stappen.

Bron: par. 1.3.5.1, NIST/SEMATECH e-Handbook of Statistical Methods – liggingsmaten (gemiddelde, mediaan, modus), in het Engels. Bijgewerkt: .

De komma is het decimaalteken (2,5). Scheid waarden met een spatie, puntkomma of nieuwe regel; “1, 2, 3” (komma gevolgd door spatie) werkt ook.
Frequentietabel: per regel een waarde en hoe vaak die voorkomt, bijv. "4 3" voor drie keer de 4. Twee kolommen uit een spreadsheet kun je direct plakken.
Een waarde x waarvan de afstand tot het gemiddelde in standaarddeviaties wordt uitgedrukt.
Mijn toolboxJe invoer wordt alleen in deze browser opgeslagen.

Boxplot (doos van Q1 tot Q3, streep = mediaan, cirkels = uitschieters)
4,5295,5
Histogram (klassen volgens de regel van Sturges)
012345246810WaardeFrequentie1511

Beide grafieken worden bij elke wijziging opnieuw getekend. Alle bijbehorende getallen staan in de resultaten.

Resultaat

Standaarddeviatie
s = 2,13809
Variantie
s² = 4,571429
Gemiddelde (rekenkundig)
5
Aantal (n)
8
Som
40
Mediaan
4,5
Modus
4 (3 keer)
Minimum
2
Maximum
9
Spreidingsbreedte
7
Variatiecoëfficiënt
42,76%
Standaardfout van het gemiddelde (s / √n)
0,755929
Standaarddeviatie steekproef (s, n − 1)
2,13809
Variantie steekproef (s², n − 1)
4,571429
Standaarddeviatie populatie (σ, n)
2
Variantie populatie (σ², n)
4
Kwartielen
Q1 = 4 · Q3 = 5,5 · interkwartielafstand = 1,5
Uitschieters (1,5 × interkwartielafstand)
1 buiten 1,75 tot 7,75: 9
Stappen in een tabel
ixᵢxᵢ − x̄(xᵢ − x̄)²z
12−39−1,4031
24−11−0,4677
34−11−0,4677
44−11−0,4677
55000
65000
77240,9354
894161,8708
Σ40032
Gesorteerde waarden
2; 4; 4; 4; 5; 5; 7; 9
Stappen
  • Aantal n = 8, som Σx = 40
  • Gemiddelde x̄ = Σx / n = 40 / 8 = 5
  • Mediaan: sorteer de waarden; gemiddelde van waarden 4 en 5 = (4 + 5) / 2 = 4,5
  • Som van de kwadratische afwijkingen Σ(x − x̄)² = (2 − 5)² + (4 − 5)² + (4 − 5)² + (4 − 5)² + (5 − 5)² + (5 − 5)² + (7 − 5)² + (9 − 5)² = 32
  • Steekproef: s² = 32 / (n − 1) = 32 / 7 = 4,571429; s = √4,571429 = 2,13809
  • Populatie: σ² = 32 / n = 32 / 8 = 4; σ = √4 = 2
  • Spreidingsbreedte = maximum − minimum = 9 − 2 = 7

Zo wordt het berekend

Zo werkt de berekening

Voor een reeks van n waarden x1, …, xn gebruikt de calculator de definities uit het NIST/SEMATECH e-Handbook of Statistical Methods:

Steekproef of populatie?

Zijn je getallen de hele groep waar het je om gaat (bijv. de cijfers van alle leerlingen in één klas), deel dan door n. Zijn ze een steekproef waarmee je iets wilt zeggen over een grotere groep (bijv. 50 ondervraagde klanten), deel dan door n − 1 (correctie van Bessel). In Excel zijn dit STDEV.S en STDEV.P.

Uitgewerkt voorbeeld

Gegevens: 2, 4, 4, 4, 5, 5, 7, 9 (n = 8). Som 40, gemiddelde 40 / 8 = 5. Gesorteerd zijn de twee middelste waarden 4 en 5, dus de mediaan is 4,5. De modus is 4 (drie keer). Kwadratische afwijkingen: 9 + 1 + 1 + 1 + 0 + 0 + 4 + 16 = 32. Populatie: σ² = 32 / 8 = 4, σ = 2. Steekproef: s² = 32 / 7 ≈ 4,5714, s ≈ 2,1381. Spreidingsbreedte 9 − 2 = 7.

Kwartielen

Q1 en Q3 gebruiken lineaire interpolatie (Excel QUARTIEL.INC, de standaard in R). Lesmethodes en sommige rekenmachines gebruiken soms andere methodes, dus kwartielen kunnen licht afwijken.

De berekening is numeriek stabiel (gecorrigeerd tweepassalgoritme) en reproduceert de gecertificeerde referentiedatasets van het NIST, ook bij grote getallen met een kleine spreiding.

Frequentietabel, z-score, variatiecoëfficiënt en boxplot

Staan je gegevens in een frequentietabel, zet dan "Soort invoer" om en schrijf per regel de waarde en de frequentie: de regels "2 1", "4 3", "5 2", "7 1", "9 1" zijn dezelfde acht waarden als in het voorbeeld en geven opnieuw x̄ = 5 en s ≈ 2,1381. De stappentabel toont dan de kolommen f · x en f · (x − x̄)².

De z-score zegt hoeveel standaarddeviaties een waarde van het gemiddelde af ligt: z = (x − x̄) / s. Voor x = 9: (9 − 5) / 2,1381 ≈ 1,8708. De variatiecoëfficiënt zet de spreiding af tegen het gemiddelde: 2,1381 / 5 ≈ 42,76%. De standaardfout is s / √n = 2,1381 / √8 ≈ 0,7559.

De boxplot tekent Q1, de mediaan en Q3 als een doos. Waarden die meer dan 1,5 keer de interkwartielafstand onder Q1 of boven Q3 liggen, gelden als uitschieters (regel van Tukey) – in het voorbeeld alles buiten 1,75 tot 7,75, dus de 9.

De afzonderlijke maten uitgebreider: standaardfout, variatiecoëfficiënt, kwartielen met vier methoden en gemiddelde.

Veelgestelde vragen

Moet ik de standaarddeviatie van de steekproef of van de populatie gebruiken?

Gebruik de populatieformule (deel door n) als je gegevens elk lid van de groep bevatten. Gebruik de steekproefformule (deel door n − 1) als de gegevens een steekproef zijn waarmee je de spreiding van een grotere populatie wilt schatten – het gebruikelijke geval bij metingen en enquêtes.

Wat is het verschil tussen variantie en standaarddeviatie?

De standaarddeviatie is de vierkantswortel van de variantie. Ze heeft dezelfde eenheid als de gegevens (bijv. cm), terwijl de variantie in kwadratische eenheden staat (cm²), waardoor de standaarddeviatie makkelijker te interpreteren is.

Wat betekent “geen modus”?

Komt elke waarde even vaak voor (bijv. elk precies één keer), dan valt geen enkele waarde op, dus is er geen modus. Delen meerdere waarden de hoogste frequentie, dan worden ze allemaal getoond (bimodale of multimodale gegevens).

Gemiddelde of mediaan – wat is beter?

De mediaan is ongevoelig voor uitschieters: voor 1, 2, 3, 4, 100 is het gemiddelde 22, maar de mediaan 3. Bij scheve verdelingen zoals inkomens of huizenprijzen beschrijft de mediaan het midden beter.

Hoe vul ik decimalen en grote getallen in?

Gebruik een komma voor decimalen (2,5). Omdat spaties hier waarden scheiden, schrijf je duizendtallen zonder scheidingsteken (1500, niet 1.500).

Waarom wijken mijn kwartielen af van mijn lesmethode of rekenmachine?

Er bestaan meerdere gangbare definities van kwartielen. Deze calculator gebruikt lineaire interpolatie zoals Excel QUARTIEL.INC. Gemiddelde, mediaan, variantie en standaarddeviatie zijn wel eenduidig gedefinieerd en komen overeen.

Bronnen en wettelijke basis

Bijgewerkt op: · Redactioneel beleid

Vergelijkbare tools