Gemiddelde berekenen
Plak of typ je getallen (uit Excel of een tabel) en laat het gemiddelde berekenen: je ziet gemiddelde, mediaan, modus en spreidingsbreedte. Met gewichten kies je „gewogen”.
Bron: 1.3.5.1, NIST/SEMATECH e-Handbook – Measures of location: mean, median, mode, trimmed mean. Bijgewerkt: .
Zo wordt het berekend
Het gemiddelde bereken je door alle getallen op te tellen en te delen door het aantal: (12 + 15 + 11 + 18 + 15 + 20) ÷ 6 = 91 ÷ 6 ≈ 15,17. De mediaan is de middelste waarde van de gesorteerde reeks (15) en de modus de waarde die het vaakst voorkomt (15).
Gemiddelde, mediaan of modus?
- Gemiddelde (rekenkundig): gebruikt alle waarden, maar uitschieters trekken eraan.
- Mediaan: verdeelt de waarden in twee helften en is ongevoelig voor uitschieters; bij een even aantal is het het gemiddelde van de twee middelste.
- Modus: de vaakst voorkomende waarde, ook bruikbaar bij categorieën zoals schoenmaten.
Gewogen gemiddelde
Tellen waarden niet even zwaar, vermenigvuldig dan elke waarde met haar gewicht, tel op en deel door de som van de gewichten: Σ(waarde × gewicht) ÷ Σ gewichten. Voorbeeld: 3 kg à € 2/kg en 1 kg à € 6/kg geven een gemiddelde prijs van (3 × 2 + 1 × 6) ÷ 4 = € 3/kg, niet € 4. Voor cijfers met studiepunten is er gewogen gemiddelde cijfer berekenen.
Meetkundig en harmonisch gemiddelde
Voor groeipercentages gebruik je het meetkundig gemiddelde (zie CAGR berekenen), voor een gemiddelde snelheid over gelijke afstanden het harmonisch gemiddelde: 60 km/u heen en 40 km/u terug is gemiddeld 48 km/u, niet 50. Voor positieve getallen geldt: harmonisch ≤ meetkundig ≤ rekenkundig ≤ kwadratisch. De spreiding zie je met standaarddeviatie berekenen.
In Excel: =GEMIDDELDE(A1:A10), =MEDIAAN(…), =MODUS.ENKELV(…).
Ontbrekende waarde voor een doelgemiddelde
Welk getal ontbreekt nog om op een bepaald gemiddelde uit te komen? Kies bovenaan ‘Ontbrekende waarde voor een doelgemiddelde’. De berekening: doelsom = doel × nieuw aantal, ontbrekende waarde = doelsom − som tot nu toe. Voorbeeld: 12, 15, 11, 18, 15 en 20 zijn samen 91. Voor een gemiddelde van 16 met een zevende waarde moet de som 16 × 7 = 112 zijn – er ontbreekt dus 112 − 91 = 21. Komen er meerdere waarden bij, dan verdeelt de tool de rest gelijk.
In de lijstmodus toont de frequentietabel elke voorkomende waarde met aantal, aandeel en cumulatief aandeel; modus en mediaan lees je er direct uit af. Het midden tussen de kleinste en de grootste waarde bereken je met de midrange-calculator.
Veelgestelde vragen
Hoe bereken je het gemiddelde?
Tel alle waarden op en deel door het aantal. Voor 4, 8 en 9: (4 + 8 + 9) ÷ 3 = 7.
Wat is het verschil tussen gemiddelde en mediaan?
Het gemiddelde is de berekende waarde, de mediaan de middelste waarde van de gesorteerde reeks. Bij 1, 2, 3, 4, 100 is het gemiddelde 22 en de mediaan 3.
Hoe bereken je een gewogen gemiddelde?
Vermenigvuldig elke waarde met haar gewicht, tel de uitkomsten op en deel door de som van de gewichten: (2 × 1 + 3 × 2) ÷ 3 ≈ 2,67.
Hoe bereken ik het gemiddelde in Excel?
Met =GEMIDDELDE(A1:A20). Gewogen: =SOMPRODUCT(waarden;gewichten)/SOM(gewichten).
Wat is de modus?
De waarde die het vaakst voorkomt. Een reeks kan meerdere modi hebben, of geen enkele.
Welk cijfer heb ik nodig om een bepaald gemiddelde te halen?
Vermenigvuldig het doelgemiddelde met het nieuwe aantal waarden en trek de som die je al hebt ervan af. Voor 80, 90 en 70 en het doel 85 met een vierde waarde: 85 × 4 − 240 = 100.
Bronnen en wettelijke basis
- 1.3.5.1: NIST/SEMATECH e-Handbook – Measures of location: mean, median, mode, trimmed mean
- Wolfram MathWorld – Geometric mean
- Wolfram MathWorld – Harmonic mean
- Wolfram MathWorld – Weighted mean
Bijgewerkt op: · Redactioneel beleid
Vergelijkbare tools
- Standaarddeviatie berekenenPlak je getallen voor gemiddelde, mediaan, modus, spreidingsbreedte, variantie en standaarddeviatie (steekproef en populatie) – met alle stappen.
- Gewogen gemiddelde cijfer berekenenBereken het gewogen gemiddelde van je cijfers: vul cijfers en studiepunten (of een ander gewicht) in en krijg het resultaat met de berekening stap voor stap.
- Midrange berekenenMidrange berekenen uit een lijst getallen: (minimum + maximum) / 2, met bereik, gemiddelde en mediaan ter vergelijking en alle rekenstappen erbij.
- CAGR berekenen – gemiddeld jaarlijks rendementCAGR berekenen: gemiddeld jaarlijks rendement uit begin- en eindwaarde of uit jaarrendementen – meetkundig in plaats van rekenkundig, met verloop en stappen.
- Procentuele afwijking berekenenProcentuele afwijking berekenen tussen gemeten en ware waarde: absolute en relatieve fout, tolerantie controleren en het procentuele verschil van twee waarden.
- Rekenmachine onlineGratis online rekenmachine: typ of tik en zie meteen de uitkomst – met volgorde van bewerkingen, haakjes, procent, wortel, tussenstappen en geschiedenis.
- Covariantie berekenenCovariantie berekenen van twee datareeksen: steekproef (n − 1) of populatie (n), met beide gemiddelden, som van producten, rekenstappen en correlatie.
- Rekenmachine voor de empirische regelEmpirische regel: bereken de bereiken met 68 %, 95 % en 99,7 % van de waarden rond het gemiddelde, plus de z-score van één waarde, met rekenstappen.
- Gemiddelde absolute afwijking berekenenGemiddelde absolute afwijking berekenen: de MAD van een lijst rond het gemiddelde of de mediaan, met som van de afstanden, rekenstappen en voorbeeld.