Ampirik Kural Hesaplama Aracı
Ampirik kural, normal dağılımın ne kadarının ortalamadan bir, iki ve üç standart sapma içinde kaldığını gösterir. Ortalamayı ve standart sapmayı girin: 100 ve 15 için aralıklar 85–115, 70–130 ve 55–145 olur.
Örnek: Ortalama μ 100 · Standart sapma σ 15 · Tek bir değer x (isteğe bağlı) 130 → Sonuç: %68: 85–115 · %95: 70–130 · %99,7: 55–145. Kaynak: NIST/SEMATECH e-Handbook – Normal distribution. Güncelleme: .
Nasıl hesaplanır?
Ampirik kural (68-95-99,7 kuralı), normal dağılımın değerlerinin ortalamadan ne kadar uzakta yer aldığını anlatır. Değerlerin yaklaşık %68’i ortalamadan en fazla bir standart sapma, yaklaşık %95’i iki, yaklaşık %99,7’si üç standart sapma uzaklıktadır.
Formül ve hesaplama
Sınırlar k = 1, 2, 3 için μ − k·σ ve μ + k·σ’dır. Tek bir x değeri için ayrıca z = (x − μ) / σ hesaplanır; mutlak değeri, değerin üç aralıktan hangisine düştüğünü gösterir. Yuvarlanmış yüzdelerden daha kesin değerler %68,27, %95,45 ve %99,73’tür.
Çözümlü örnek
Bir IQ testi ortalama 100 ve standart sapma 15 olacak şekilde ölçeklenir. Bu durumda kişilerin yaklaşık %68’i 85 ile 115, yaklaşık %95’i 70 ile 130, yaklaşık %99,7’si 55 ile 145 arasında puan alır. 130 puanın z değeri (130 − 100) / 15 = 2’dir; yani %95 aralığının tam sınırında kalır.
- 2σ’nın dışında değerlerin yalnızca yaklaşık %5’i, 3σ’nın dışında ise yaklaşık %0,3’ü kalır; bu yüzden bu değerler çoğu zaman aykırı sayılır.
- Kural çan biçimli ve yaklaşık simetrik veriler için uygundur. Çarpık dağılımlarda paylar belirgin biçimde değişir.
Sıkça sorulan sorular
68-95-99,7 kuralı ne söyler?
Normal dağılımda değerlerin yaklaşık %68’i ortalamadan bir, %95’i iki, %99,7’si üç standart sapma içinde yer alır.
Kuralı tek bir değere nasıl uygularım?
z = (x − μ) / σ hesaplayın. z’nin mutlak değeri en fazla 2 ise değer %95 aralığındadır; ortalama 100, σ = 15 ve x = 130 için z = 2 çıkar.
Kural normal olmayan veriler için de geçerli mi?
Yalnızca yaklaşık olarak ve çan biçimli veriler için. Her dağılım için geçerli Chebyshev eşitsizliği daha temkinli alt sınırlar verir: 2σ içinde en az %75.
Kaynaklar ve yasal dayanak
Güncelleme: · Editoryal ilkeler
Benzer araçlar
- Standart sapma hesaplamaStandart sapma hesaplama: sayıları yapıştırın; ortalama, medyan, mod, açıklık, varyans ve standart sapma (örneklem ve evren) adım adım hesaplanır.
- Standart hata hesaplamaStandart hata hesaplama aracı: ölçümlerden ya da standart sapma ve örneklem büyüklüğünden SE = s / √n değerini adım adım, ortalama ve varyansla bulun.
- Değişim katsayısı hesaplamaDeğişim katsayısı hesaplama aracı: sayı listesinden CV = s / ortalama değerini yüzde olarak, örneklem veya anakütle için adım adım hesaplayın.
- Güven aralığı hesaplamaGüven aralığı hesaplama: ortalama (t veya z dağılımı) ve oran (Wilson) için hata payı, kritik değer, hesap adımları ve yüzde 90, 95 ya da 99 güven düzeyi ile.
- Ortalama hesaplamaOrtalama hesaplama: sayı listesinin aritmetik ortalaması, medyanı ve modu; ayrıca geometrik, harmonik ve ağırlıklı ortalama – adım adım çözümle, ücretsiz.
- Aykırı değer hesaplamaAykırı değer hesaplama aracı: IQR kuralıyla çeyreklikleri, 1,5 × IQR veya 3 × IQR sınırlarını ve bulunan değerleri adımlarla; çeyreklik yöntemini seçerek görün.
- Online hesap makinesiÜcretsiz online hesap makinesi: yazın veya dokunun, sonuç anında gelsin – işlem önceliği, parantez, yüzde, karekök, adım adım çözüm ve geçmiş.
- Deyimler testi – deyimler ve anlamlarıDeyimler testi: 50 deyimin anlamını bulun, anlamdan deyimi seçin ya da boşluğu doldurun. 4 şıklı, cevap anında; TDK anlamlarıyla deyimler listesi de var.
- Sekizgen alan hesaplamaSekizgen alan hesaplama: düzgün sekizgenin kenarını, karşılıklı kenarlar arası genişliğini, alanını veya çevresini girin, tüm ölçüleri ve kesim açısını görün.