Deyimler testi – deyimler ve anlamları
Bu deyimler testinde “göz atmak”, “pireyi deve yapmak” gibi 50 deyimi dört şıklı sorularla çalışırsınız. Deyimin anlamını bulabilir, anlamı verilen deyimi seçebilir ya da deyimdeki eksik kelimeyi tamamlayabilirsiniz. Anlamlar TDK Güncel Türkçe Sözlük’ten alınmıştır; 4. sınıftan 8. sınıfa Türkçe dersi tekrarı ve sınav hazırlığı için uygundur.
Kaynak: TDK – Güncel Türkçe Sözlük (deyimlerin anlamları, 7 Ekim 2026’da bakıldı). Güncelleme: .
Nasıl hesaplanır?
Deyimler testi nasıl çözülür?
- Soru türünü seçin: deyimin anlamını bulmak, anlamdan deyimi bulmak ya da deyimdeki boşluğu doldurmak.
- Bütün deyimleri ya da yalnızca bir grubu seçin, soru sayısını belirleyin.
- Dört şıktan birine dokunun. Doğru mu yanlış mı hemen görürsünüz; yanlışsa doğru cevap gösterilir.
- Sonunda doğru sayınız ve yanlış yaptığınız soruların listesi çıkar. “Aynı soruları çöz” ile hepsi doğru olana kadar tekrar edebilirsiniz.
Deyim nedir?
Deyim, genellikle gerçek anlamından farklı bir anlam taşıyan, kalıplaşmış söz öbeğidir. “Göz atmak” gözü bir yere fırlatmak değil, “kısa bir süre, fazla dikkat etmeden bakıvermek” demektir. Deyimlerin çoğu mastar ekiyle (-mak, -mek) biter ve cümlede çekimlenir: “Kitaba göz attım.” Atasözü ise “Damlaya damlaya göl olur” gibi tek başına bir öğüt ya da yargı bildiren cümledir. Atasözlerini atasözleri testi ile çalışabilirsiniz.
Boşluk doldurma sorularında ipucu
Vücutla ilgili deyimlerde aynı kelime birçok deyimde geçer: “göz atmak”, “göz boyamak”, “gözü tutmak”. Bu yüzden boşluk doldurma sorularında deyimin anlamı parantez içinde ipucu olarak verilir. Örneğin “□□□ boyamak (kandırmak, yanıltmak, gösterişle aldatmak)” sorusunun cevabı “göz”dür.
Karıştırılmaması için ayrılan deyimler
Anlamı neredeyse aynı olan deyimler teste birlikte alınmadı; böylece her soruda yalnızca bir şık doğrudur. Örneğin öfkelenmek için yalnızca “tepesi atmak” var, “burnundan solumak” yok; gizlice dinlemek için yalnızca “kulak misafiri olmak” var, “kulak kabartmak” yok. “Ağzı sıkı” (sır saklayan) ile “ağzında bakla ıslanmamak” (sır saklamamak) ise bilerek birlikte sorulur: anlamları birbirinin tersidir.
Testteki deyimler ve anlamları
Anlamlar TDK Güncel Türkçe Sözlük’teki tanımlardır; birden fazla anlamı olan deyimlerde en yaygın anlam seçildi. Listeyi cevap anahtarı ya da çalışma kâğıdı olarak kullanabilirsiniz.
Vücutla ilgili deyimler (29)
| Deyim | Anlamı (TDK) |
|---|---|
| göz atmak | kısa bir süre, fazla dikkat etmeden bakıvermek |
| ağzı kulaklarına varmak | çok sevinmek |
| burnu havada | kibirli, kendini beğenmiş (kimse) |
| eli açık | cömert |
| dili tutulmak | sevinç, korku, şaşkınlık vb. sebeplerle birdenbire söz söyleyemez olmak |
| kulak misafiri olmak | yanında konuşulanları hissettirmeden veya istemeden dinlemek |
| ayağını denk almak | başkalarının kendisine yapma ihtimali bulunan kötülüklere karşı uyanık davranmak |
| eli kulağında | nerede ise olacak, çok yakında olması beklenilen |
| göze girmek | davranış ve yetenekleriyle ilgi ve önem kazanmak |
| ağzı sıkı | sır saklayan, ketum |
| dilinde tüy bitmek | tekrar tekrar söylemekten usanmak, bıkmak |
| yüzü kızarmak | utanmak |
| burun kıvırmak | önem vermemek, küçümsemek, beğenmemek |
| parmak ısırmak | büyük şaşkınlık duymak |
| kafa patlatmak | bir konu üzerinde pek çok düşünmek |
| gözü tutmak | güvenmek, beğenmek |
| elini çabuk tutmak | bir şeyi hemen yapmak |
| ayak uydurmak | kendi gidiş ve davranışını başkasınınkine benzetmek |
| dil uzatmak | bir kimse veya bir şey için kötü söylemek |
| yüz çevirmek | gösterdiği ilgiyi kesmek |
| baş başa vermek | dayanışmak |
| ağzında bakla ıslanmamak | sır saklamamak |
| tepesi atmak | birdenbire öfkeye kapılmak, öfkelenmek |
| el üstünde tutmak | bir kimseye çok saygı ve sevgi göstermek |
| yüreği ağzına gelmek | birdenbire çok korkmak |
| göz boyamak | kandırmak, yanıltmak, gösterişle aldatmak |
| gözü arkada kalmak | bırakılan bir şey veya kimse ile ilgili tedirginliği sürmek |
| nabzına göre şerbet vermek | birinin hoşuna gidecek, gururunu okşayacak yolda davranmak |
| dili dönmemek | bir sözü doğru, düzgün söylemeyi becerememek |
Hayvan, eşya ve doğayla ilgili deyimler (21)
| Deyim | Anlamı (TDK) |
|---|---|
| pireyi deve yapmak | önemsiz bir olayı büyütmek |
| kılı kırk yarmak | titiz ve ayrıntılı bir biçimde incelemek, önemle üstünde durmak |
| kuyusunu kazmak | birinin yıkımına çalışmak, kötü duruma düşmesini istemek |
| zurnanın zırt dediği yer | sürdürülmekte olan bir işin en can alıcı noktası |
| ipe un sermek | geçersiz birtakım nedenler ileri sürerek istenilen işi yapmaktan kaçınmak |
| ateş pahası | çok pahalı |
| devede kulak | önemsiz sayılacak kadar az |
| ağaç olmak | bir yerde ayakta durarak çokça beklemek |
| havanda su dövmek | boşuna uğraşmak |
| çam devirmek | karşısındakine dokunacak veya kötü bir sonuç doğuracak söz söylemek |
| iki dirhem bir çekirdek | çok güzel ve özenli giyinmiş |
| abayı yakmak | birine aşırı bir biçimde gönül vermek, tutulmak, âşık olmak |
| ekmeğine yağ sürmek | istemediği hâlde birinin işine yarayacak biçimde davranmak |
| tereciye tere satmak | birine çok iyi bildiği bir şeyi öğretmeye kalkmak |
| eşek şakası | başka birine yapılan ağır şaka |
| sinek avlamak | müşterisi olmayıp boş oturmak |
| ayvayı yemek | kötü duruma düşmek, işi bozulmak |
| keçileri kaçırmak | delirmek veya bunalım içinde bulunmak |
| yağmurdan kaçarken doluya tutulmak | güç bir durumdan kurtulayım derken daha kötüsüyle karşılaşmak |
| saman altından su yürütmek | belli etmeden iş çevirmek, ortalığı karıştırmak |
| damdan düşer gibi | birdenbire ve yersiz olarak |
Benzer araçlar
Atasözlerinin anlamlarını tek tek okumak için atasözleri ve anlamları, kendi kelime listenizle sınav kâğıdı hazırlamak için kelime testi oluşturma, kelimeleri kartlarla tekrar etmek için kelime ezberleme sayfasına bakın.
Sıkça sorulan sorular
Deyimler testinde kaç deyim var?
50 deyim var: 29 vücutla ilgili deyim ve 21 hayvan, eşya ve doğayla ilgili deyim. Her testte seçtiğiniz gruptan rastgele sorular gelir.
Deyimlerin anlamları nereden alındı?
TDK Güncel Türkçe Sözlük’ten (sozluk.gov.tr). Birden fazla anlamı olan deyimlerde en yaygın anlam kullanıldı; örneğin “baş başa vermek” için “dayanışmak”.
Deyim ile atasözü arasındaki fark nedir?
Deyim kalıplaşmış bir söz öbeğidir ve çoğunlukla -mak/-mek ile biter (“pireyi deve yapmak”). Atasözü ise tek başına bir öğüt ya da yargı bildiren cümledir (“Damlaya damlaya göl olur”).
4. ve 5. sınıf için uygun mu?
Evet. “Vücutla ilgili deyimler” grubu ve boşluk doldurma soruları ilkokul ile ortaokulun ilk yılları için iyi bir başlangıçtır. 7. ve 8. sınıflar bütün deyimlerle anlam sorularını çözebilir.
“Pireyi deve yapmak” ne demek?
TDK’ya göre “önemsiz bir olayı büyütmek” demektir.
Sonucu arkadaşlarımla paylaşabilir miyim?
Evet. Testi bitirince “WhatsApp ile gönder” ya da bağlantıyı kopyalama ile sonucunuzu paylaşın; bağlantıyı açan kişi aynı soruları çözer.
Ücretli mi, üyelik gerekiyor mu?
Hayır. Test ücretsizdir; üyelik ya da uygulama gerekmez, telefonda ve bilgisayarda tarayıcıda çalışır.
Kaynaklar ve yasal dayanak
- TDK – Güncel Türkçe Sözlük (deyimlerin anlamları, 7 Ekim 2026’da bakıldı)
- W3C Recommendation: W3C Web Cryptography API – getRandomValues()
- MDN Web Docs – Crypto.getRandomValues() (İngilizce)
Güncelleme: · Editoryal ilkeler
Benzer araçlar
- Atasözleri testi – anlamını bul, boşluğu doldurAtasözleri testi: 53 atasözünün anlamını bulun, anlamdan atasözünü seçin ya da eksik kelimeyi tamamlayın. 4 şıklı, anında cevaplı, TDK anlamlarıyla.
- Kelime kartlarıyla kelime ezberlemeKendi listelerinizle online kelime ezberleme: Leitner kutuları, yazarak ya da kartı çevirerek tekrar, Excel’den CSV aktarma. Ücretsiz, üyeliksiz, yerel kayıt.
- Quiz oluşturma: quiz hazırlayın ve linkle paylaşınÜcretsiz quiz oluşturma: çoktan seçmeli ve doğru-yanlış sorularla quiz hazırlayın, puanla oynayın ve linkle paylaşın – üyelik yok, sunucuya kayıt yok.
- Online hesap makinesiÜcretsiz online hesap makinesi: yazın veya dokunun, sonuç anında gelsin – işlem önceliği, parantez, yüzde, karekök, adım adım çözüm ve geçmiş.
- Etkileşimli Periyodik TabloPeriyodik tablo: 118 elementin atom kütlesi, elektron dizilimi, erime ve kaynama noktası. Arama, sıcaklık kaydırıcısı, renklendirme ve PDF çıktısı.
- Vize final ortalama hesaplamaVize final ortalama hesaplama: vize ve final notunuzu girin, yüzdeleri seçin; ortalamanız, geçip geçmediğiniz ve finalden kaç almanız gerektiği anında görünür.
- İkinci Dereceden Regresyon Hesaplamaİkinci dereceden regresyon hesaplama aracı: noktalarınıza y = ax² + bx + c parabolü uydurur; R², tepe noktası, tahmin ve artıkları adım adım gösterir.
- Nernst denklemi hesaplamaNernst denklemi hesaplama: standart potansiyel, elektron sayısı, sıcaklık ve tepkime bölümünden her derişimde hücre potansiyelini ΔG ve adımlarla bulun.
- Karesel Ortalama HesaplamaKaresel ortalama (RMS) hesaplama: sayı listesinin karelerini alın, ortalamasını bulun ve karekök çıkarın; hesaplama adımları ve çözümlü örnekle birlikte.