Denklem sistemi çözücü
Denklemleri defterdeki gibi yazın. Denklem sistemi çözücü, iki ya da daha çok bilinmeyenli sistemi Gauss yöntemiyle tam olarak çözer ve her satır işlemini gösterir.
Kaynak: Wolfram MathWorld – Gaussian elimination. Güncelleme: .
Nasıl hesaplanır?
Doğrusal bir denklem sisteminin ya tek çözümü, ya hiç çözümü ya da sonsuz çözümü vardır. Hangisi olduğunu Gauss yok etme yöntemi gösterir: sistemi çözüm kümesini değiştirmeden basamak biçimine getirir.
Gauss yöntemi
- Katsayıları ve sağ tarafları genişletilmiş matrise yazın: 2x + 3y = 12 ve x − y = 1 → (2 3 | 12) ve (1 −1 | 1).
- Satırların yerini değiştirin, bir satırı bir sayıya bölün ya da bir satırdan diğerinin katını çıkarın; köşegenin altı ve üstü sıfır olana kadar devam edin.
- Solda birim matris kalınca sağda çözüm vardır: x = 3, y = 2.
Araç tam kesirlerle hesaplar, yuvarlama hatası olmaz; bulduğu çözümü her ilk denklemde yerine koyarak sağlar.
Diğer yöntemler
İki bilinmeyenli denklemlerde okulda yerine koyma ve yok etme yöntemleri de kullanılır. Hepsi aynı sonucu verir; yok etme yöntemi tam olarak Gauss’un “bir satırın katını çıkar” adımıdır. Kare sistemlerde determinantla Cramer kuralı da uygulanabilir: determinant 0 ise tek bir çözüm yoktur.
Çözüm yok mu, sonsuz mu?
Bir satır 0 = 5 olursa denklemler çelişir: çözüm yoktur (iki paralel doğru). 0 = 0 olursa bir denklem fazladır; bazı bilinmeyenler serbest kalır ve sonsuz çözüm vardır. Tek bir ikinci dereceden denklem çözme için ayrı araç, kesirler için kesir hesaplama, her türlü işlem için bilimsel hesap makinesi kullanılabilir.
Sıkça sorulan sorular
İki bilinmeyenli denklem nasıl çözülür?
Örneğin yok etme yöntemiyle: 2x + 3y = 12 ve x − y = 1. İkincisini 3 ile çarpıp toplayınca 5x = 15, yani x = 3 ve y = 2.
Gauss yöntemi nedir?
Satır işlemleriyle sistemi basamak biçimine getiren yöntemdir; ardından bilinmeyenler tek tek bulunur.
Denklem sisteminin çözümü ne zaman yoktur?
c ≠ 0 olmak üzere 0 = c satırı çıkarsa. Bu durumda genişletilmiş matrisin rankı katsayılar matrisinden büyüktür.
Ne zaman sonsuz çözüm vardır?
Sistem çelişkisizse ama bağımsız denklem sayısı bilinmeyen sayısından azsa. Kalan bilinmeyenler serbest parametredir.
Kesir ve ondalık sayı girebilir miyim?
Evet, örneğin 0,5x + 3/4y = 2. Hesap kesirlerle tam yapılır; sonuç kesir ve ondalık olarak gösterilir.
Kaynaklar ve yasal dayanak
- Wolfram MathWorld – Gaussian elimination
- Wolfram MathWorld – Gauss-Jordan elimination
- Wolfram MathWorld – Linear system of equations
- Wolfram MathWorld – Cramer’s rule
Güncelleme: · Editoryal ilkeler
Benzer araçlar
- İkinci dereceden denklem çözmeİkinci dereceden denklem çözme: ax² + bx + c = 0 için diskriminant, kökler, tam köklü biçim, tepe noktası, çarpanlara ayırma ve karmaşık kökler.
- Kesir hesaplamaKesir hesaplama: kesirleri ve tam sayılı kesirleri toplayın, çıkarın, çarpın, bölün ya da tüm ifadeyi yazın. Adım adım çözüm, sadeleştirme, sıralama, yüzde.
- Bilimsel hesap makinesiÜcretsiz bilimsel hesap makinesi: derece veya radyanda sin, cos, tan, log, ln, kök, üs, faktöriyel ve kombinasyon – adım adım çözüm ve geçmişle.
- Orantı hesaplamaDoğru ve ters orantı problemlerini online çözün: a ↔ b ve yeni değer c’den x’i bulun – birim değer ve adım adım çözümle. İçler dışlar çarpımı dahil.
- Online hesap makinesiÜcretsiz online hesap makinesi: yazın veya dokunun, sonuç anında gelsin – işlem önceliği, parantez, yüzde, karekök, adım adım çözüm ve geçmiş.
- Vize final ortalama hesaplamaVize final ortalama hesaplama: vize ve final notunuzu girin, yüzdeleri seçin; ortalamanız, geçip geçmediğiniz ve finalden kaç almanız gerektiği anında görünür.
- Hidrolik silindir hesaplama: itme ve çekme kuvveti, hız, yağ hacmiHidrolik silindir hesaplama: piston, mil çapı ve basınçtan itme ve çekme kuvveti; ayrıca çıkış ve dönüş hızı, yağ hacmi ve strok süresi – bar veya psi ile.
- Küresel aynalar hesaplamaKüresel aynalar için 1/do + 1/di = 1/f denklemiyle görüntünün yerini, büyütmeyi ve görüntünün türünü çukur ya da tümsek aynada hesaplayın.
- Deltoid hesaplamaDeltoid hesaplama aracı: köşegenlerden, kenarlar ve simetri ekseninden ya da kenarlar ve açıdan alan, çevre ve açıları adım adım bulun, kayıt gerekmez.