Orantı hesaplama
Orantı hesaplama için birbirine karşılık gelen iki değeri (a ↔ b) ve yeni bir c değerini girin. Hesaplayıcı c’ye karşılık gelen x’i bulur ve birim değer üzerinden çözümü adım adım gösterir.
Örnek: Orantı türü: doğru orantı – biri artınca diğeri de artar · Bilinen değer a 3 · karşılık gelen değer b 4,5 · Yeni değer c 5 → Sonuç: x (c’ye karşılık gelen): 7,5. Güncelleme: .
Nasıl hesaplanır?
Hesaplayıcı ne yapar?
İki büyüklük sabit bir kurala bağlıysa, bilinen tek bir çift (a ↔ b), herhangi bir yeni c değerine karşılık gelen x’i bulmaya yeter. Okulda bu konu oran-orantı, yani doğru orantı ve ters orantı olarak işlenir; birçok ülkede yönteme üçlü kural denir: önce 1 birimin değerini bulun, sonra ölçeklendirin.
Doğru orantı
İki katı, iki katı tutar – b ÷ a oranı sabit kalır. Formül: x = b ÷ a × c; bu, a/b = c/x orantısında içler dışlar çarpımıyla aynıdır.
Örnek: 3 kg elma 90 TL. 5 kg kaç TL?
- 3 kg → 90 TL
- 1 kg → 90 TL ÷ 3 = 30 TL
- 5 kg → 30 TL × 5 = 150 TL
Ters orantı
İki katı işçi, işi yarı sürede bitirir – a × b çarpımı sabit kalır. Formül: x = a × b ÷ c.
Örnek: 4 işçi bir işi 6 günde bitiriyor. 3 işçi kaç günde bitirir?
- 4 işçi → 6 gün
- 1 işçi → 6 × 4 = 24 gün
- 3 işçi → 24 ÷ 3 = 8 gün
Doğru mu, ters mi?
Kendinize sorun: a iki katına çıkarsa b de iki katına mı çıkar (doğru orantı), yoksa yarıya mı iner (ters orantı)? Tipik doğru orantılar: miktar ve fiyat, çalışma saati ve ücret, yol ve harcanan yakıt. Tipik ters orantılar: işçi sayısı ve süre, hız ve yolculuk süresi, kişi sayısı ve kişi başına düşen pay. Hiçbiri uymuyorsa (ör. yaş ve boy), orantı kurulamaz.
Yüzdeler, 100’ün referans alındığı doğru orantılardır: 200 ↔ %100, dolayısıyla %1 ↔ 2 ve %15 ↔ 30. Bunları doğrudan yüzde hesaplayıcıyla da bulabilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Doğru orantı nasıl hesaplanır?
Bilinen çifti yazın (3 kg → 90 TL), bölerek 1 birimin değerini bulun (1 kg → 30 TL), sonra istenen miktarla çarpın (5 kg → 150 TL).
Doğru orantı ile ters orantı arasındaki fark nedir?
Doğru orantıda iki büyüklük aynı oranda artar, bu yüzden oranları sabittir. Ters orantıda biri artarken diğeri azalır, bu yüzden çarpımları sabittir.
Orantı formülü nedir?
Doğru orantı: x = b ÷ a × c (a/b = c/x’te içler dışlar çarpımı). Ters orantı: x = a × b ÷ c. Burada b, a’ya; x ise c’ye karşılık gelir.
Ters orantı nasıl çözülür?
Bilinen iki değeri çarpın (4 işçi × 6 gün = 24), sonra yeni değere bölün (24 ÷ 3 = 8 gün). Hesaplayıcıda “ters orantı”yı seçip a = 4, b = 6, c = 3 girin.
Orantıyla yüzde nasıl bulunur?
Bütünü %100’e eşitleyin: 200 ↔ %100, 2 ↔ %1, 30 ↔ %15. Hesaplayıcıda: a = 100, b = 200, c = 15, doğru orantı – sonuç 30.
Bileşik orantı nedir?
İkiden fazla büyüklük birbirine bağlıysa (ör. işçi sayısı, günlük saat ve gün sayısı), problemi her seferinde tek bir büyüklüğü değiştirerek art arda basit orantılar hâlinde çözün.
Kaynaklar ve yasal dayanak
Güncelleme: · Editoryal ilkeler
Benzer araçlar
- Yüzde hesaplamaÜcretsiz yüzde hesaplama: bir sayının %X’ini, bir sayının diğerinin yüzde kaçı olduğunu, yüzde değişimi, artışı ve indirimi bulun – formül ve adımlarla.
- Kesir hesaplamaKesir hesaplama: kesirleri ve tam sayılı kesirleri toplayın, çıkarın, çarpın, bölün ya da tüm ifadeyi yazın. Adım adım çözüm, sadeleştirme, sıralama, yüzde.
- Üslü sayı hesaplama adım adımÜslü sayı hesaplama: üs, n. dereceden kök ve her tabanda logaritma hesaplayın – negatif ve kesirli üslerle, adım adım çözüm ve bilimsel gösterimle.
- Standart sapma hesaplamaStandart sapma hesaplama: sayıları yapıştırın; ortalama, medyan, mod, açıklık, varyans ve standart sapma (örneklem ve evren) adım adım hesaplanır.
- Online hesap makinesiÜcretsiz online hesap makinesi: yazın veya dokunun, sonuç anında gelsin – işlem önceliği, parantez, yüzde, karekök, adım adım çözüm ve geçmiş.
- Basma yayı hesaplama: yay katsayısı, kuvvet, gerilme ve blok boyuBasma yayı hesaplama: tel çapı, dış çap ve aktif sarımdan yay katsayısı, bir sehimdeki kuvvet, kayma gerilmesi, blok boyu ve blokta gerilme kontrolü.
- Flash anzan online: abaküsle zihinden toplama çalışınFlash anzan online ve ücretsiz: basamak sayısını, sayı adedini ve 0,3–2 saniyelik hızı seçin. Sayılar art arda görünür; toplamı yazın, sonucu hemen görün.
- OBP hesaplamaOBP hesaplama: lise diploma notunuzu yazın, OBP’nizi ve YKS yerleştirme puanınıza eklenecek puanı işlem adımlarıyla görün. Ham puanla toplam da hesaplanır.
- Atasözleri testi – anlamını bul, boşluğu doldurAtasözleri testi: 53 atasözünün anlamını bulun, anlamdan atasözünü seçin ya da eksik kelimeyi tamamlayın. 4 şıklı, anında cevaplı, TDK anlamlarıyla.