Notacja wykładnicza – kalkulator z rozwiązaniem
Wpisz liczbę w dowolnym zapisie – 0,000123, 123 000, 1,23e-4 lub 1,23 · 10⁻⁴. Otrzymasz notację wykładniczą, inżynierską i zwykły zapis dziesiętny oraz każdy krok przesuwania przecinka.
Jak to obliczamy
Notacja wykładnicza – co to jest?
Notacja wykładnicza (nazywana też notacją naukową) zapisuje każdą liczbę w postaci a · 10ⁿ. Współczynnik a ma przed przecinkiem dokładnie jedną cyfrę różną od zera (1 ≤ |a| < 10), a wykładnik n jest liczbą całkowitą. Dzięki temu bardzo duże i bardzo małe liczby są czytelne: prędkość światła 299 792 458 m/s ≈ 3,00 · 10⁸ m/s, masa elektronu ≈ 9,11 · 10⁻³¹ kg.
Jak zapisać liczbę w notacji wykładniczej – trzy kroki
- Przesuń przecinek, aż przed nim zostanie dokładnie jedna cyfra różna od zera.
- Policz miejsca: przesunięcie w lewo → n dodatnie; w prawo → n ujemne.
- Zapisz współczynnik · 10 do potęgi równej tej liczbie.
Przykład 1: 0,000123 → przecinek o 4 miejsca w prawo → 1,23 → 1,23 · 10⁻⁴.
Przykład 2: 123 000 → przecinek o 5 miejsc w lewo → 1,23000 → 1,23 · 10⁵.
Powrót do zapisu dziesiętnego działa odwrotnie: 4,7 · 10⁻⁹ → przecinek o 9 miejsc w lewo → 0,0000000047.
Zapis E i notacja inżynierska
Kalkulatory, arkusze kalkulacyjne i języki programowania zapisują 10ⁿ literą „E”: 1,23E-4 oznacza 1,23 · 10⁻⁴. Notacja inżynierska dopuszcza tylko wykładniki podzielne przez 3, więc współczynnik leży między 1 a 999. Każdą wartość można wtedy wprost zapisać z przedrostkiem SI: 4,7 · 10⁻⁹ F = 4,7 nF, 1,2 · 10⁻⁸ m = 12 · 10⁻⁹ m = 12 nm.
| Mnożnik | Przedrostek | Symbol | Mnożnik | Przedrostek | Symbol |
|---|---|---|---|---|---|
| 10³ | kilo | k | 10⁻³ | mili | m |
| 10⁶ | mega | M | 10⁻⁶ | mikro | µ |
| 10⁹ | giga | G | 10⁻⁹ | nano | n |
| 10¹² | tera | T | 10⁻¹² | piko | p |
| 10¹⁵ | peta | P | 10⁻¹⁵ | femto | f |
| 10¹⁸ | eksa | E | 10⁻¹⁸ | atto | a |
| 10²¹ | zetta | Z | 10⁻²¹ | zepto | z |
| 10²⁴ | jotta | Y | 10⁻²⁴ | jokto | y |
| 10²⁷ | ronna | R | 10⁻²⁷ | ronto | r |
| 10³⁰ | quetta | Q | 10⁻³⁰ | quecto | q |
Przedrostki ronna, quetta, ronto i quecto dodała Generalna Konferencja Miar w 2022 roku (27. CGPM, rezolucja 3).
Dokładnie, bez błędów zmiennoprzecinkowych
Kalkulator działa na samych cyfrach, a nie na liczbach zmiennoprzecinkowych. Nie ma więc szumu zaokrągleń w rodzaju 1,0000000000000002, a nawet 1e400 czy 1e−400 są zapisywane dokładnie. Wpisane cyfry znaczące zostają zachowane: 1,230 daje 1,230 · 10⁰ (cztery cyfry), a 1230 daje 1,23 · 10³, bo zera na końcu liczby całkowitej są niejednoznaczne.
Najczęściej zadawane pytania
Jak zapisać 0,00056 w notacji wykładniczej?
Przesuń przecinek o 4 miejsca w prawo – otrzymasz 5,6. Przesunięcie w prawo oznacza wykładnik ujemny: 0,00056 = 5,6 · 10⁻⁴.
Co oznacza 1,5E+6 na kalkulatorze?
„E” oznacza „razy dziesięć do potęgi”: 1,5E+6 = 1,5 · 10⁶ = 1 500 000. Podobnie 2E-3 = 2 · 10⁻³ = 0,002.
Czym różni się notacja wykładnicza od inżynierskiej?
W notacji wykładniczej współczynnik leży między 1 a 10, w inżynierskiej między 1 a 1000, a wykładnik jest zawsze wielokrotnością 3. Przykład: 4,7 · 10⁴ (wykładnicza) = 47 · 10³ (inżynierska) = 47 k.
Jak zapisać 0 w notacji wykładniczej?
Nie da się go znormalizować: 0 nie ma cyfry różnej od zera, więc nie istnieje współczynnik z 1 ≤ |a| < 10. Pisze się po prostu 0, formalnie 0 · 10⁰.
Czy zera na końcu są cyframi znaczącymi?
Po przecinku tak: 2,50 ma trzy cyfry znaczące (2,50 · 10⁰). W liczbie całkowitej, np. 2500, nie wiadomo – kalkulator ich nie liczy i podaje 2,5 · 10³. Jeśli potrzebujesz 2,500 · 10³, ustaw 4 cyfry znaczące.
Jakie zapisy rozumie kalkulator?
Liczby z przecinkiem lub kropką, separatory tysięcy (1 234 567 lub 1.234.567), zapis E (1,23e-4), potęgi dziesięciu z ×, x, *, · i ^ lub cyframi w indeksie górnym (1,23·10⁻⁴) oraz znak minus. Niejednoznaczne wpisy, np. 1.234, są odczytywane jako tysiąc dwieście trzydzieści cztery i oznaczane.
Źródła i podstawa prawna
- Sec. 3 Table 7; Sec. 5.4.4: BIPM – Międzynarodowy Układ Jednostek Miar (SI), broszura SI, 9. wydanie (po angielsku)
- BIPM – przedrostki SI (po angielsku)
- CGPM 2022 Res. 3: 27. CGPM (2022), rezolucja 3: rozszerzenie przedrostków SI (ronna, ronto, quetta, quecto)
- Wikipedia: Notacja naukowa
Stan na:
Podobne narzędzia
- Kalkulator potęg krok po krokuKalkulator potęg: oblicz potęgi, pierwiastki n-tego stopnia i logarytmy o dowolnej podstawie – krok po kroku, także z wykładnikiem ujemnym i ułamkowym.
- Kalkulator cyfr znaczącychCyfry znaczące: policz je, zaokrąglij liczbę do n cyfr znaczących i stosuj reguły mnożenia i dodawania – z zaznaczeniem cyfr, obliczeniem i notacją wykładniczą.
- Kalkulator systemów liczbowych z obliczeniamiKalkulator systemów liczbowych: zamiana między systemem dwójkowym, ósemkowym, dziesiętnym, szesnastkowym i bazą 2–36 – z obliczeniami, ułamkami i U2.
- Kalkulator procentowyDarmowy kalkulator procentowy: oblicz X% z liczby, jakim procentem jednej liczby jest druga, zmianę procentową, podwyżkę i rabat – ze wzorem i krokami.
- Kalkulator ułamkówKalkulator ułamków zwykłych online: dodawanie, odejmowanie, mnożenie i dzielenie ułamków oraz liczb mieszanych z objaśnieniem, skracanie i zamiana dziesiętnych.
- Kalkulator proporcjiRozwiąż proporcję online: proporcjonalność prosta i odwrotna, x z pary a ↔ b i nowej wartości c – z wartością dla 1 i rozwiązaniem krok po kroku.