Interaktywny układ okresowy pierwiastków
Układ okresowy pierwiastków w wersji interaktywnej: kliknij dowolny pierwiastek, aby zobaczyć wszystkie jego dane. Szukaj po nazwie, symbolu lub liczbie atomowej albo użyj filtrów, by pokazać np. tylko halogeny, blok d lub wszystkie gazy.
Jak to obliczamy
Jak zbudowany jest układ okresowy
Układ okresowy (tablica Mendelejewa) porządkuje wszystkie 118 znanych pierwiastków chemicznych według liczby atomowej Z – liczby protonów w jądrze. 7 wierszy (okresów) odpowiada powłokom elektronowym, a 18 kolumn (grup) łączy pierwiastki o tej samej liczbie elektronów walencyjnych. Dlatego pierwiastki jednej grupy zachowują się podobnie: sód i potas gwałtownie reagują z wodą, a hel i neon prawie nie tworzą związków.
Bloki pokazują, który orbital zapełnia się jako ostatni: blok s (grupy 1–2 oraz hel), blok p (grupy 13–18), blok d (metale przejściowe, grupy 3–12) i blok f (lantanowce i aktynowce, wydzielone na dole). Lutet i lorens stoją tu w grupie 3 – taki układ IUPAC wciąż analizuje w trwającym projekcie.
Jak czytać układ okresowy – przykład chloru
- Liczba atomowa 17: 17 protonów, a w obojętnym atomie także 17 elektronów.
- Okres 3: elektrony zajmują 3 powłoki: [Ne] 3s² 3p⁵.
- Grupa 17 (fluorowce): 17 − 10 = 7 elektronów walencyjnych; do konfiguracji gazu szlachetnego brakuje jednego, więc chlor tworzy jony Cl⁻.
- Masa atomowa 35,45: średnia ważona izotopów ³⁵Cl i ³⁷Cl. Mol atomów chloru waży 35,45 g. Neutrony w najczęstszym izotopie: 35 − 17 = 18.
Skąd pochodzą dane
Masy atomowe to skrócone standardowe masy atomowe komisji IUPAC CIAAW (wartości z 2021 roku wraz z korektami z 2024 roku dla gadolinu, lutetu i cyrkonu). Pierwiastki bez trwałych izotopów – technet, promet i wszystkie od polonu wzwyż poza torem, protaktynem i uranem – nie mają standardowej masy atomowej; na ich polu w nawiasie kwadratowym widać liczbę masową długo żyjącego izotopu, np. [97] dla technetu. Pozostałe wartości – konfiguracja elektronowa, elektroujemność, temperatura topnienia i wrzenia, gęstość, rok odkrycia – pochodzą z PubChem Periodic Table amerykańskiej National Library of Medicine (domena publiczna); polskie nazwy pierwiastków pochodzą z Wikidanych. Dla pierwiastków superciężkich stan skupienia i konfiguracja są jedynie przewidywane.
Z mas atomowych obliczysz masę molową związku: M(H₂O) = 2 × 1,0080 + 15,999 = 18,015 g/mol.
Najczęściej zadawane pytania
Ile pierwiastków jest w układzie okresowym?
Obecnie 118. Cztery najnowsze – nihon (113), moskow (115), tenes (117) i oganeson (118) – otrzymały nazwy od IUPAC w 2016 roku, co zamknęło okres 7.
Co oznacza liczba w nawiasie kwadratowym?
Pierwiastek nie ma trwałych izotopów, a więc ani standardowej masy atomowej. Liczba w nawiasie to liczba masowa długo żyjącego izotopu według PubChem, np. [97] dla technetu. W widoku szczegółów widać dokładną masę izotopu.
Czym różni się liczba atomowa od liczby masowej?
Liczba atomowa to liczba protonów – wyznacza pierwiastek. Liczba masowa to suma protonów i neutronów w konkretnym izotopie. Węgiel ma zawsze liczbę atomową 6; jego najczęstszy izotop, węgiel-12, ma liczbę masową 12 (6 protonów + 6 neutronów).
Które pierwiastki są ciekłe w temperaturze pokojowej?
W warunkach standardowych tylko rtęć i brom. Gal (temperatura topnienia 29,76 °C) i cez (28,44 °C) topnieją niewiele wyżej – gal roztapia się nawet w dłoni. Wypróbuj filtr „Stan skupienia”.
Jakie pierwiastki odkryła Maria Skłodowska-Curie?
Dwa: polon (84) i rad (88), oba w 1898 roku razem z Piotrem Curie. Nazwa polonu pochodzi od Polski. Kliknij je w tablicy, aby zobaczyć ich dane.
Dlaczego lantanowce i aktynowce są na dole?
Wyłącznie dla oszczędności miejsca: z 14 pierwiastkami bloku f w każdym okresie tablica miałaby 32 kolumny. Należą one między grupy 2 i 3 w okresach 6 i 7.
Jak szybko znaleźć pierwiastek?
Wpisz jego symbol, nazwę lub liczbę atomową w pole wyszukiwania. Gdy pasuje tylko jeden pierwiastek, Enter od razu otwiera jego szczegóły.
Źródła i podstawa prawna
- PubChem Periodic Table (NCBI/NLM) – element data, public domain, retrieved 27 Sep 2026
- IUPAC CIAAW – Abridged Standard Atomic Weights (Atomic Weights 2021, Revision 2024)
- Wikidata – element names (labels, CC0)
Stan na:
Podobne narzędzia
- Kalkulator masy molowejOblicz masę molową w g/mol z dowolnego wzoru chemicznego – z nawiasami, hydratami jak CuSO4·5H2O, składem procentowym i n = m/M.
- Obliczanie pH roztworu krok po krokuObliczanie pH roztworu mocnych i słabych kwasów oraz zasad: dokładne równanie kwadratowe, pKa/pKb lub Ka/Kb, przeliczanie pH, pOH, [H₃O⁺] i [OH⁻].
- Kalkulator gęstości: gęstość, masa i objętośćKalkulator gęstości: oblicz gęstość, masę lub objętość ze wzoru ρ = m/V – krok po kroku, z przeliczaniem jednostek g/cm³, kg/m³ i tabelą gęstości.
- Kalkulator okresu połowicznego rozpaduOblicz okres połowicznego rozpadu, ilość pozostałą, początkową lub czas – ze stałą rozpadu λ, średnim czasem życia i pełnym rozwiązaniem. C-14, I-131 i inne.
- Notacja wykładnicza – kalkulator z rozwiązaniemNotacja wykładnicza (naukowa): zamień liczbę na postać a · 10ⁿ i z powrotem – z zapisem E, notacją inżynierską z przedrostkiem SI i rozwiązaniem krok po kroku.
- Kalkulator cyfr znaczącychCyfry znaczące: policz je, zaokrąglij liczbę do n cyfr znaczących i stosuj reguły mnożenia i dodawania – z zaznaczeniem cyfr, obliczeniem i notacją wykładniczą.