Chi-kwadraat toets berekenen
Met deze rekenmachine kunt u de chi-kwadraat toets berekenen: zijn twee variabelen gerelateerd (onafhankelijkheidstoets) of passen aantallen bij een verwachte verdeling? Vul de tabel in; het 2 × 2-voorbeeld 30/20 en 15/35 geeft χ² = 9,09 en p = 0,0026.
Bron: 1.3.6.6.6, NIST/SEMATECH e-Handbook – Chi-square distribution. Bijgewerkt: .
Zo wordt het berekend
De chi-kwadraattoets vergelijkt waargenomen met verwachte aantallen. Als onafhankelijkheidstoets laat hij zien of twee variabelen (bijvoorbeeld geslacht en productkeuze) samenhangen; als aanpassingstoets controleert hij of een verdeling bij een gegeven verdeling past (bijvoorbeeld of een dobbelsteen eerlijk is).
Zo werkt de toets
- Verwacht aantal per cel: E = rijtotaal · kolomtotaal / totaal (onafhankelijkheid) of n · verwachte verhouding (aanpassing).
- Toetsingsgrootheid: χ² = Σ (O − E)² / E, opgeteld over alle cellen.
- Vrijheidsgraden: (rijen − 1) · (kolommen − 1), of categorieën − 1.
- p-waarde: kans op een zo grote χ² door toeval als de nulhypothese klopt. Is p kleiner dan α (meestal 5 %), dan is het resultaat significant.
Voorbeeld
Van 50 personen in groep A kopen er 30; van 50 in groep B maar 15. Verwacht zijn 22,5 en 27,5. χ² = 9,09 bij 1 vrijheidsgraad, p = 0,0026: het verschil is significant. Cramér’s V = 0,30 wijst op een matig verband.
Voorwaarden en grenzen
- Gebruik absolute aantallen (geen percentages); elke persoon mag maar één keer voorkomen.
- De meeste verwachte aantallen moeten minstens 5 zijn. Anders categorieën samenvoegen of bij 2 × 2 de exacte toets van Fisher gebruiken.
- De Yates-correctie (alleen 2 × 2) verkleint χ² iets en is behoudend; beide waarden worden getoond.
- Een significante toets zegt niets over oorzaak of grootte: gebruik Cramér’s V en de residuen (absolute waarden boven ongeveer 2 wijzen de opvallende cellen aan).
Veelgestelde vragen
Hoe bereken je een chi-kwadraattoets?
Bepaal eerst de verwachte aantallen (rijtotaal · kolomtotaal / totaal), bereken per cel (O − E)² / E en tel alles op. De χ² wordt met de chi-kwadraatverdeling omgezet in een p-waarde (vrijheidsgraden = (rijen − 1) · (kolommen − 1)).
Wat zegt de p-waarde bij de chi-kwadraattoets?
Hoe waarschijnlijk een minstens zo groot verschil tussen waargenomen en verwachte aantallen zou zijn als er in werkelijkheid geen verband was. Een p onder het niveau α (bijvoorbeeld 0,05) pleit tegen de nulhypothese.
Wanneer gebruik je de Yates-correctie?
Bij een 2 × 2-tabel met kleine aantallen. Ze trekt 0,5 af van elk verschil |O − E| en maakt de toets voorzichtiger. Bij grote steekproeven is het verschil klein.
Wat is Cramér’s V?
Een maat voor de sterkte van het verband tussen 0 (geen) en 1 (volledig): V = √(χ² / (n · min(rijen − 1, kolommen − 1))). Vuistregel bij 2 × 2: 0,1 zwak, 0,3 matig, 0,5 sterk.
Wat als verwachte aantallen kleiner zijn dan 5?
Voeg naburige categorieën samen of verzamel meer gegevens. Bij een 2 × 2-tabel is de exacte toets van Fisher beter.
Bronnen en wettelijke basis
- 1.3.6.6.6: NIST/SEMATECH e-Handbook – Chi-square distribution
- 1.3.5.15: NIST/SEMATECH e-Handbook – Chi-square goodness-of-fit test
- Wikipedia – Cramér’s V
Bijgewerkt op: · Redactioneel beleid
Vergelijkbare tools
- Kruisingsschema met genotype- en fenotypeverhoudingKruisingsschema online maken: vul het genotype van beide ouders in (bijv. AaBb) en krijg geslachtscellen, het Punnett-vierkant en de verhoudingen.
- P-waarde berekenenP-waarde berekenen uit een z-waarde, t-waarde of chi-kwadraat, of met een t-toets uit gemiddelden, standaarddeviaties en n – met kritieke waarde en interval.
- Standaarddeviatie berekenenPlak je getallen voor gemiddelde, mediaan, modus, spreidingsbreedte, variantie en standaarddeviatie (steekproef en populatie) – met alle stappen.
- Correlatie berekenenCorrelatie berekenen uit waardeparen: Pearson-r en Spearman-ρ met p-waarde, betrouwbaarheidsinterval, R² en regressielijn. Plak een tabel.
- Kans berekenenKans berekenen: gunstige door mogelijke uitkomsten, twee gebeurtenissen, herhaalde pogingen (binomiaal) en trekken zonder terugleggen, met uitleg.
- Betrouwbaarheidsinterval berekenenBetrouwbaarheidsinterval berekenen voor een gemiddelde (t of z) en een aandeel (Wilson): met foutmarge, kritieke waarde, rekenstappen en niveau 90, 95 of 99 %.
- Rekenmachine onlineGratis online rekenmachine: typ of tik en zie meteen de uitkomst – met volgorde van bewerkingen, haakjes, procent, wortel, tussenstappen en geschiedenis.
- Ben ik geslaagd? Bereken je uitslag en eindcijfersBen ik geslaagd? Vul je SE- en CE-cijfers in en zie per regel van de slaag-zakregeling of je erdoor bent, met je eindcijfers. Voor havo, vwo en vmbo.
- Cijfer berekenen met punten, N-term of cesuurCijfer berekenen uit je punten: voor het centraal examen met de N-term volgens de officiële formule, voor een toets met cesuur. Met rekenweg en omzettabel.