Financiële rekenmachine (tijdswaarde van geld)
Deze financiële rekenmachine lost de vergelijking voor de tijdswaarde van geld op naar elk van de vijf grootheden: aantal perioden (N), rente per jaar (I/Y), contante waarde (PV), periodieke betaling (PMT) of eindwaarde (FV). Voorbeeld: 10.000 nu ingelegd plus 100 per maand gedurende 120 maanden tegen 6% groeit naar een eindwaarde van 34.581,90.
Zo wordt het berekend
Een financiële rekenmachine verbindt vijf grootheden: het aantal perioden N, de rente I/Y, de contante waarde PV, de periodieke betaling PMT en de eindwaarde FV. Ken je er vier, dan ligt de vijfde vast. Dat ene verband dekt spaarplannen, leningen, lease en periodieke opnames – ze verschillen alleen in welke grootheid onbekend is en in de tekens.
De vergelijking
PV · (1 + i)^N + PMT · ((1 + i)^N − 1) ÷ i + FV = 0, waarbij i de rente per periode is (jaarrente gedeeld door het aantal betalingen per jaar). Vervallen de betalingen aan het begin van elke periode, dan wordt de betalingsterm met (1 + i) vermenigvuldigd. Bij 0% rente blijft PV + PMT · N + FV = 0 over.
Tekens: de enige regel
Geld dat je portemonnee verlaat is negatief, geld dat binnenkomt positief. Bij een spaarplan vul je de eerste inleg en de termijnen negatief in en krijg je een positieve eindwaarde. Bij een lening is het ontvangen bedrag (PV) positief en komen de termijnen negatief uit de berekening. Hebben alle bedragen hetzelfde teken, dan is er geen oplossing – niemand legt in en betaalt aan het eind nog eens bij.
Uitgewerkt voorbeeld: sparen
PV = −10.000, PMT = −100, N = 120 maanden, I/Y = 6%, betaling aan het eind van de maand. Rente per periode: 6% ÷ 12 = 0,5%. PV · (1 + i)^N = −18.193,97; betalingsterm = −16.387,93; dus FV = 34.581,90. In totaal is 22.000 ingelegd en 12.581,90 is rente. Bij betaling aan het begin van de maand is de eindwaarde 34.663,84.
Meer voorbeelden
- Termijn van een lening (PMT gezocht): PV = 200.000, N = 360, I/Y = 6%, FV = 0 geeft PMT = −1.199,10 per maand; de rente over de hele looptijd is 231.676,38.
- Rente (I/Y gezocht): om van 1.000 in 10 jaar 2.000 te maken bij jaarlijkse bijschrijving is 7,1773% per jaar nodig.
- Looptijd (N gezocht): bij 6% per jaar verdubbelt 1.000 na 11,90 jaar.
- Benodigd kapitaal (PV gezocht): om 240 maanden lang 1.000 per maand op te nemen bij 4% heb je nu 165.021,86 nodig (getoond als negatieve PV, omdat je het inlegt).
Voor de rente bestaat geen gesloten formule; de rekenmachine zoekt die numeriek en meldt het als geen enkele rente bij de waarden past.
Veelgestelde vragen
Wat betekenen N, I/Y, PV, PMT en FV?
N is het aantal betaalperioden, I/Y de nominale rente per jaar, PV de contante waarde (het bedrag aan het begin), PMT de periodieke betaling en FV de eindwaarde (het bedrag aan het eind). Het zijn de vijf toetsen van de TVM-rij op een financiële rekenmachine.
Waarom is mijn uitkomst negatief?
Door de tekenafspraak: wat je betaalt is negatief, wat je ontvangt positief. Een lening van 200.000 (positieve PV) geeft een negatieve termijn van −1.199,10 – geld dat elke maand van je rekening gaat.
Waarom zegt de rekenmachine dat er geen oplossing is?
Meestal ligt het aan de tekens: hebben PV, PMT en FV alle drie hetzelfde teken, dan kan geen rente of looptijd ze in evenwicht brengen. Bij een lening gebeurt het ook als de termijn lager is dan de rente van de eerste periode; de schuld zou dan nooit dalen.
Wat is het verschil tussen achteraf en vooraf betalen?
Achteraf (END) betekent betalen aan het eind van elke periode, gebruikelijk bij leningen; vooraf (BGN) aan het begin, gebruikelijk bij huur, lease en veel spaarplannen. Bij vooraf betalen levert elke betaling één periode langer rente op: 34.663,84 in plaats van 34.581,90 in het spaarvoorbeeld.
Hoe wordt de rente per periode berekend?
De jaarrente wordt gedeeld door het aantal betalingen per jaar: 6% bij maandelijkse betaling is 0,5% per maand. De rente wordt één keer per betaalperiode bijgeschreven, de standaardinstelling van financiële rekenmachines.
Bronnen en wettelijke basis
- Hewlett-Packard: hp 12c financial calculator – user’s guide, Appendix D “Formulas Used” (samengestelde-rentevergelijking met PV, PMT, FV, n, i en betalingsmodus Begin/End; tekenregel voor kasstromen)
- OpenStax: Principles of Finance, hoofdstuk 8.2 “Annuities” (contante waarde en eindwaarde van gelijkblijvende betalingen, achteraf en vooraf)
Bijgewerkt op: · Redactioneel beleid
Vergelijkbare tools
- Contante waarde berekenenContante waarde berekenen: wat is een toekomstig bedrag of een reeks betalingen nu waard? Eenmalig bedrag, annuïteit, eeuwigdurende reeks en rentevergelijking.
- Toekomstige waarde berekenenToekomstige waarde berekenen: eindbedrag uit beginbedrag, rente en periodieke inleg – of de contante waarde van een toekomstig bedrag. Met formule.
- Annuïteit berekenenAnnuïteit berekenen: vul kapitaal of termijnbedrag, rente en looptijd in en krijg het termijnbedrag, de contante waarde of de eindwaarde, vooraf of achteraf.
- Rente op rente berekenenRente op rente berekenen met maandelijkse inleg: eindkapitaal, rente, koopkracht na inflatie, tijd tot je doelbedrag, grafiek en een tabel per jaar.
- Aflossingsschema berekenenAflossingsschema berekenen: vul leenbedrag, rente en looptijd in en zie het maandbedrag en per termijn de rente, aflossing en restschuld.
- Rente berekenen uit het maandbedragBereken de rente uit het maandbedrag: nominale rente en effectieve jaarrente uit leenbedrag, maandlast en looptijd – ook met slotbetaling. Met aflossingstabel.
- Hypotheek berekenenHypotheek berekenen: bruto maandlasten annuïtair of lineair, restschuld na de rentevaste periode, extra aflossen, aflosschema per maand en looptijdvergelijking.
- Bijtelling berekenen 2026Bijtelling berekenen voor je auto van de zaak in 2026: 22 % of 18 % tot € 30.000 voor elektrisch, met eigen bijdrage en wat je netto per maand betaalt.
- Schenkbelasting berekenen 2026Schenkbelasting berekenen voor 2026: vul het bedrag van de schenking in en wie het krijgt en zie de vrijstelling, het tarief en hoeveel belasting je betaalt.