Finansal Hesap Makinesi (Paranın Zaman Değeri)
Bu finansal hesap makinesi, paranın zaman değeri denklemini beş büyüklükten herhangi biri için çözer: dönem sayısı (N), yıllık faiz oranı (I/Y), bugünkü değer (PV), dönemsel ödeme (PMT) veya gelecek değer (FV). Örnek: bugün yatırılan 10.000 ve 120 ay boyunca ayda 100, yıllık %6 faizle 34.581,90 gelecek değere ulaşır.
Kaynak: Hewlett-Packard: hp 12c financial calculator – user’s guide, Appendix D “Formulas Used” (PV, PMT, FV, n, i ve ödeme modu Begin/End ile bileşik faiz denklemi; nakit akışları için işaret kuralı). Güncelleme: .
Nasıl hesaplanır?
Finansal hesap makinesi beş büyüklüğü birbirine bağlar: dönem sayısı N, faiz oranı I/Y, bugünkü değer PV, düzenli ödeme PMT ve gelecek değer FV. Dördü bilinirse beşincisi bellidir. Bu tek ilişki birikim planlarını, kredileri, kiralamayı ve düzenli para çekmeyi kapsar; aralarındaki fark yalnızca hangi büyüklüğün bilinmediği ve tutarların işaretidir.
Denklem
PV · (1 + i)^N + PMT · ((1 + i)^N − 1) ÷ i + FV = 0. Burada i, dönem faizidir (yıllık oranın yıldaki ödeme sayısına bölümü). Ödemeler dönem başında yapılıyorsa ödeme terimi (1 + i) ile çarpılır. Faiz %0 ise geriye PV + PMT · N + FV = 0 kalır.
İşaretler: tek kural
Cebinizden çıkan para negatif, cebinize giren para pozitiftir. Birikim planında ilk yatırımı ve ödemeleri eksi işaretle girersiniz, gelecek değer artı çıkar. Kredide aldığınız tutar (PV) artıdır, taksitler eksi çıkar. Bütün tutarlar aynı işaretliyse çözüm yoktur: kimse para yatırıp sonunda bir de üstüne ödeme yapmaz.
Örnek hesap: birikim
PV = −10.000, PMT = −100, N = 120 ay, I/Y = %6, ödemeler ay sonunda. Dönem faizi: %6 ÷ 12 = %0,5. PV · (1 + i)^N = −18.193,97; ödeme terimi = −16.387,93; dolayısıyla FV = 34.581,90. Toplam 22.000 yatırılmıştır, 12.581,90 ise faizdir. Ödemeler ay başında yapılırsa gelecek değer 34.663,84 olur.
Başka örnekler
- Kredi taksiti (PMT aranıyor): PV = 200.000, N = 360, I/Y = %6, FV = 0 için PMT = ayda −1.199,10; tüm vade boyunca ödenen faiz 231.676,38’dir.
- Faiz oranı (I/Y aranıyor): 1.000 tutarın yıllık faiz işletilerek 10 yılda 2.000 olması için yıllık %7,1773 gerekir.
- Süre (N aranıyor): yıllık %6 ile 1.000, 11,90 yılda ikiye katlanır.
- Gereken sermaye (PV aranıyor): yıllık %4 ile 240 ay boyunca ayda 1.000 çekebilmek için bugün 165.021,86 gerekir (bu tutarı siz yatırdığınız için PV negatif gösterilir).
Faiz oranı için kapalı bir formül yoktur; araç oranı sayısal olarak arar ve değerlere uyan bir oran bulunmadığında bunu bildirir.
Sıkça sorulan sorular
N, I/Y, PV, PMT ve FV ne demek?
N ödeme dönemi sayısı, I/Y yıllık nominal faiz oranı, PV bugünkü değer (baştaki tutar), PMT düzenli dönem ödemesi, FV ise gelecek değerdir (sondaki tutar). Bunlar bir finansal hesap makinesindeki paranın zaman değeri tuşlarıdır.
Sonuç neden negatif çıkıyor?
İşaret kuralı yüzünden: ödediğiniz negatif, aldığınız pozitiftir. 200.000 tutarında bir kredi (pozitif PV), −1.199,10 tutarında negatif bir taksit verir; yani her ay hesabınızdan çıkan para.
Araç neden “çözüm yok” diyor?
Çoğunlukla işaretler yüzünden: PV, PMT ve FV aynı işaretliyse hiçbir faiz oranı veya süre bunları dengeleyemez. Kredide, taksit ilk dönemin faizinden küçükse de olur; borç hiçbir zaman azalmaz.
END ile BGN arasındaki fark nedir?
END, ödemelerin dönem sonunda yapılması demektir (kredilerde yaygın); BGN ise dönem başında (kira, kiralama ve birçok birikim planında yaygın). BGN’de her ödeme bir dönem daha fazla faiz kazanır: birikim örneğinde 34.581,90 yerine 34.663,84.
Dönem faizi nasıl hesaplanır?
Yıllık oran yıldaki ödeme sayısına bölünür: aylık ödemede %6, ayda %0,5 eder. Faiz her ödeme döneminde bir kez işletilir; finansal hesap makinelerinin standart ayarı budur.
Kaynaklar ve yasal dayanak
- Hewlett-Packard: hp 12c financial calculator – user’s guide, Appendix D “Formulas Used” (PV, PMT, FV, n, i ve ödeme modu Begin/End ile bileşik faiz denklemi; nakit akışları için işaret kuralı)
- OpenStax: Principles of Finance, Bölüm 8.2 “Annuities” (eşit ödemelerin bugünkü ve gelecekteki değeri, dönem sonu ve dönem başı)
Güncelleme: · Editoryal ilkeler
Benzer araçlar
- Bugünkü değer hesaplamaBugünkü değer hesaplama: gelecekteki bir tutar veya ödeme serisi bugün ne kadar eder? Tek seferlik tutar, anüite, sonsuz gelir ve faiz karşılaştırması.
- Gelecek değer hesaplamaGelecek değer hesaplama: başlangıç tutarı, faiz ve düzenli ödemelerden son değer – ya da gelecekteki tutarın bugünkü değeri. Formül ve tabloyla.
- Anüite HesaplamaAnüite hesaplama aracı: anapara veya taksit, faiz oranı ve vadeyi girin; eşit taksiti, bugünkü değeri veya gelecek değeri dönem başı ya da sonu için görün.
- Bileşik faiz hesaplamaBileşik faiz hesaplama: başlangıç tutarı, aylık birikim ve faizle dönem sonu tutarı, enflasyon sonrası değer, hedefe ulaşma süresi, grafik ve yıllık tablo.
- Kredi Ödeme Planı HesaplamaKredi ödeme planı: kredi tutarını, faiz oranını ve vadeyi girin; aylık taksiti ve her taksitin faiz, anapara ve kalan borç dökümünü ek ödemeyle birlikte görün.
- Taksitten faiz oranı hesaplamaTaksitten faiz oranı hesaplama: kredi tutarı, aylık taksit ve vadeden nominal faizi ve efektif yıllık faizi bulun – son taksitle de. Ödeme tablosuyla birlikte.
- Konut kredisi hesaplamaKonut kredisi hesaplama: ev fiyatı, peşinat, faiz ve vadeye göre aylık taksit, toplam faiz, ara ödeme, aylık ödeme planı ve vade karşılaştırması. Ücretsiz.
- Kira artış oranı hesaplamaKira artış oranı hesaplama: mevcut kirayı ve yenileme ayını seçin, TÜFE 12 aylık ortalamasına göre yasal azami yeni kirayı görün. Ekim 2026: %31,49.
- KDV hesaplama: KDV dahil ve KDV hariçKDV hesaplama aracı: KDV hariç tutardan dahile, dahil tutardan hariç fiyata geçin. %20, %10 ve %1 oranları, tevkifat seçeneği ve formülüyle birlikte.