Serbest düşme hesaplama: düşme süresi, hız ve eğik atış
Serbest düşme hesaplama – kısaca: h yüksekliğinden bırakılan bir cisim hava direnci olmadan t = √(2h/g) saniyede düşer ve yere v = √(2gh) hızla çarpar. 20 m’den bu 2,02 s ve 19,8 m/s (71 km/sa) eder. Aşağıdan durumu seçin; adım adım çözüm ve hareket tablosu görünür.
Örnek: Ne biliyorsunuz: Yükseklik → düşme süresi ve hız · Düşme yüksekliği h 20 m · Gök cismi: Dünya (9,806 65 m/s²) → Sonuç: Düşme süresi 2,02 s · çarpma hızı 19,81 m/s (71,3 km/sa). Kaynak: CODATA, NIST CODATA – standard acceleration of gravity g_n = 9.806 65 m/s² (exact). Güncelleme: .
Nasıl hesaplanır?
Serbest düşme formülleri
Serbest düşmede cisim durgun hâlden başlar ve g ivmesiyle düzgün hızlanır. Dünya için standart değer g = 9,806 65 m/s²’dir (tanım gereği kesin, NIST/CODATA); okul sorularında çoğunlukla g = 10 m/s² alınır.
- Düşülen yol: h = ½ · g · t²
- Düşme süresi: t = √(2h / g)
- Hız: v = g · t = √(2 · g · h)
Kütle formüllerde yer almaz: havasız ortamda çekiç ile tüy aynı anda düşer. Astronot David Scott bunu 1971’de Ay’da gösterdi (Apollo 15).
Örnek: 20 m’den düşme
- t = √(2 · 20 m / 9,806 65 m/s²) = √4,079 s² ≈ 2,02 s
- v = 9,806 65 m/s² · 2,02 s ≈ 19,8 m/s = 71,3 km/sa
Eğik ve yatay atış
İlk hız v₀; sabit kalan yatay bileşen vₓ = v₀ · cos α ve yer çekiminin yavaşlattığı düşey bileşen v_y = v₀ · sin α olarak ayrılır. Yörünge bir paraboldür:
- Düz zeminde menzil: x = v₀² · sin(2α) / g, en büyük değer 45°’de
- Maksimum yükseklik: h_max = h₀ + (v₀ · sin α)² / (2g)
- Yatay atış (α = 0°), h₀ yüksekliğinden: süre √(2h₀/g), menzil v₀ · √(2h₀/g)
Örnek: yerden 45° ile 20 m/s atılan cisim 40,8 m menzile ve 10,2 m maksimum yüksekliğe ulaşır.
Sınırlar
Hava direnci ihmal edilmiştir. Yoğun ve kompakt cisimler için kısa mesafelerde bu iyi bir yaklaşımdır; yüksek hızlarda, hafif cisimlerde ya da paraşüt atlayışında gerçek hız çok daha düşüktür. Diğer gök cisimlerinin değerleri NASA’nın gezegen veri tablosundan alınmıştır.
Sıkça sorulan sorular
Serbest düşme süresi nasıl hesaplanır?
t = √(2h / g) ile. 10 m’den: t = √(2 · 10 / 9,81) ≈ 1,43 s (g = 10 m/s² ile ≈ 1,41 s).
Serbest düşmede hız nasıl hesaplanır?
Süre biliniyorsa v = g · t, yükseklik biliniyorsa v = √(2 · g · h). 20 m’den: √(2 · 9,81 · 20) ≈ 19,8 m/s, yani yaklaşık 71 km/sa.
Düşme süresinden yükseklik nasıl bulunur?
h = ½ · g · t². Bir kuyuya 3 s düşen taş ½ · 9,81 · 9 ≈ 44 m yol alır (sesin geri gelme süresi düşülmeden).
Ağır cisimler daha hızlı mı düşer?
Boşlukta hayır: kütle denklemlerde sadeleşir. Havada hafif ve geniş cisimler daha yavaş düşer, çünkü hava direnci ağırlıklarına göre büyüktür.
45° ile atılan cismin menzili ne kadardır?
Düz zeminde x = v₀² / g. 20 m/s ile 400 / 9,81 ≈ 40,8 m. Hava direnci yoksa en uzak menzil 45°’de elde edilir.
Kaynaklar ve yasal dayanak
- CODATA: NIST CODATA – standard acceleration of gravity g_n = 9.806 65 m/s² (exact)
- NASA NSSDC: NASA NSSDC – Planetary Fact Sheet (Metric), row “Gravity (m/s²)”
- OpenStax: OpenStax University Physics Vol. 1, 3.5 Free Fall and 4.3 Projectile Motion
Güncelleme:
Benzer araçlar
- Fren mesafesi hesaplamaFren mesafesi hesaplama: hız, reaksiyon süresi ve yol durumuna (kuru, ıslak, kar, buz) göre reaksiyon, fren ve toplam duruş mesafesini hesaplayın.
- Yoğunluk hesaplama: yoğunluk, kütle ve hacimYoğunluk (özkütle) hesaplama: d = m/V formülüyle yoğunluk, kütle veya hacim – adım adım, g/cm³ ve kg/m³ birim dönüşümü ve maddelerin yoğunluk tablosu.
- Yarı ömür hesaplamaYarı ömür, kalan madde, başlangıç miktarı veya süreyi hesaplayın – bozunma sabiti λ, ortalama ömür ve adım adım çözümle. C-14, I-131 ve diğerleri.
- Bilimsel gösterim hesaplama (adım adım)Bilimsel gösterim hesaplama: sayıları a · 10ⁿ biçimine ve geri çevirin – E gösterimi, SI önekli mühendislik gösterimi ve ondalık yazımla, adım adım ve kesin.
- Online fonksiyon grafiği çizmeEn fazla üç fonksiyonun grafiğini online çizin, yakınlaştırıp kaydırın, kökleri, maksimum ve minimumları hesaplayın, grafiği PNG veya SVG kaydedin.
- Anlamlı rakamlar hesaplayıcıAnlamlı rakamlar: sayın, n anlamlı rakama yuvarlayın, çarpma ve toplama kurallarını uygulayın – işaretli rakamlar, adım adım çözüm ve bilimsel gösterimle.