İşlem önceliği: adım adım hesaplayıcı
İşlem önceliği sırası sabittir: önce parantez, sonra üslü ifadeler, ardından çarpma ve bölme, en son toplama ve çıkarma. Hesaplayıcı her adımı kuralıyla gösterir; 18 : 6 + 4(5 − 2) işleminin sonucu 15’tir.
Nasıl hesaplanır?
İşlem önceliği sırası: 1. parantezler (en içteki önce), 2. üslü ifadeler, 3. çarpma ve bölme soldan sağa, 4. toplama ve çıkarma soldan sağa. OpenStax Prealgebra ders kitabı bu kuralın neden gerekli olduğunu basit bir örnekle gösterir: sabit bir sıra olmasa 4 + 3 · 7 hem 49 hem 25 çıkabilirdi. Çarpma önce yapıldığı için 3 · 7 = 21, sonra 4 + 21 = 25 olur.
İşlem önceliği örnekleri
| İşlem | Sonuç |
|---|---|
| 4 + 3 · 7 | 25 |
| (4 + 3) · 7 | 49 |
| 12 − 5 · 2 | 2 |
| 18 : 9 · 2 | 4 |
| 18 · 9 : 2 | 81 |
| 18 : 6 + 4(5 − 2) | 15 |
| 30 : 5 + 10(3 − 2) | 16 |
| 5 + 2³ + 3[6 − 3(4 − 2)] | 13 |
| 2³ + 3⁴ : 3 − 5² | 10 |
| 9 + 5³ − [4(9 + 3)] | 86 |
Örnek çözüm: 18 : 6 + 4(5 − 2). Önce parantez: 5 − 2 = 3. Sonra çarpma ve bölme soldan sağa: 18 : 6 = 3, ardından 4 · 3 = 12. En son toplama: 3 + 12 = 15.
Aynı öncelik: soldan sağa
Çarpma ile bölme aynı önceliğe sahiptir; toplama ile çıkarma da öyle. Yani “önce çarpma, sonra bölme” diye bir kural yoktur, işlemler sırayla soldan sağa yapılır. Bu yüzden 18 : 9 · 2 = 2 · 2 = 4 olur, 18 : 18 = 1 değil. İç içe parantezlerde en içten başlanır: 5 + 2³ + 3[6 − 3(4 − 2)] işleminde küçük parantez 2, köşeli parantez 6 − 6 = 0 verir ve sonuç 5 + 8 + 0 = 13 olur.
Dikkat edilmesi gereken hatalar
- Her şeyi sırayla yapmak: 12 − 5 · 2 işleminin sonucu 2’dir, 14 değil. 14 ancak (12 − 5) · 2 yazılırsa çıkar.
- Parantezin önündeki sayıyı unutmak: 4(5 − 2), 4 · (5 − 2) demektir.
- Üssün önündeki eksi: −3² = −(3²) = −9, ama (−3)² = 9 (OpenStax Prealgebra, örnek 10.13). Hesaplayıcı eklediği parantezi gösterir. 2^3^2 gibi üs kulelerini, kitap bunları belirlemediği için kabul etmez.
Hesaplayıcı tam kesirlerle çalışır: 7 : 2 sonucu 3,5, 1 : 3 sonucu ise yaklaşık ondalık değeriyle 1/3 olarak görünür. Köklü ifadeler kapsam dışıdır. Ayrı kesirleri sadeleştirmek ve toplamak için kesir hesaplama, büyük üslü sayılar ve üs kuralları için üslü sayı hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
İşlem önceliği sırası nedir?
Önce parantezler (içteki önce), sonra üslü ifadeler, ardından çarpma ve bölme soldan sağa, en son toplama ve çıkarma soldan sağa yapılır.
Çarpma her zaman bölmeden önce mi yapılır?
Hayır. Çarpma ve bölme aynı önceliktedir ve soldan sağa yapılır: 18 : 9 · 2 = 4, 18 · 9 : 2 = 81.
4(5 − 2) nasıl yazılır?
Aynen böyle: parantezin hemen önündeki sayı çarpma anlamına gelir. Hesaplayıcı bunu 4 · (5 − 2) olarak gösterir ve önce parantezi hesaplar.
Bölme için iki nokta kullanabilir miyim?
Evet, “:” işareti ÷ ve / gibi bölme olarak okunur. Çarpma için ·, × ve * kullanılabilir.
−3² kaçtır?
−9. Yalnızca 3’ün karesi alınır, eksi işareti sonra uygulanır: −3² = −(3²). OpenStax Prealgebra bunu örnek 10.13’te gösterir (−3⁴ = −81, ama (−3)⁴ = 81). (−3)² = 9 için parantez yazın.
Kaynaklar ve yasal dayanak
- OpenStax Prealgebra 2e, 2.1 Use the Language of Algebra – Order of Operations: 1. parentheses and other grouping symbols (innermost first), 2. exponents, 3. multiplication and division left to right, 4. addition and subtraction left to right; Examples 2.8–2.12 (4 + 3·7 = 25, 18 ÷ 6 + 4(5 − 2) = 15, 5 + 2³ + 3[6 − 3(4 − 2)] = 13) (read 10.10.2026)
- OpenStax Prealgebra 2e, 10.2 Use Multiplication Properties of Exponents – Example 10.13: (−3)⁴ = 81, −3⁴ = −(3·3·3·3) = −81 (“we raise only the 3 to the 4th power and then find the opposite”) (read 10.10.2026)
- OpenStax Prealgebra 2e, 10.4 Divide Monomials – Zero Exponent: “If a is a non-zero number, then a⁰ = 1” (read 10.10.2026)
Güncelleme: · Editoryal ilkeler
Benzer araçlar
- Kesir hesaplamaKesir hesaplama: kesirleri ve tam sayılı kesirleri toplayın, çıkarın, çarpın, bölün ya da tüm ifadeyi yazın. Adım adım çözüm, sadeleştirme, sıralama, yüzde.
- Üslü sayı hesaplama adım adımÜslü sayı hesaplama: üs, n. dereceden kök ve her tabanda logaritma hesaplayın – negatif ve kesirli üslerle, adım adım çözüm ve bilimsel gösterimle.
- Bilimsel hesap makinesiÜcretsiz bilimsel hesap makinesi: derece veya radyanda sin, cos, tan, log, ln, kök, üs, faktöriyel ve kombinasyon – adım adım çözüm ve geçmişle.
- Online hesap makinesiÜcretsiz online hesap makinesi: yazın veya dokunun, sonuç anında gelsin – işlem önceliği, parantez, yüzde, karekök, adım adım çözüm ve geçmiş.
- Parantez açmaParantez açma aracı: parantezleri ve üsleri açın, özdeşlikleri tanıyın, her adımı görün; birden çok değişkenle de çalışır.
- Bölme işlemi adım adımBölme ve çarpma işlemi adım adım: bölüm, kalan ve doğrulama, isterseniz ondalık basamaklarla – ders çalışmak ve ödevi kontrol etmek için, her işlem basamağıyla.
- Etkileşimli Periyodik TabloPeriyodik tablo: 118 elementin atom kütlesi, elektron dizilimi, erime ve kaynama noktası. Arama, sıcaklık kaydırıcısı, renklendirme ve PDF çıktısı.
- Altıgen Alan Hesaplama (Düzgün Altıgen)Altıgen alan hesaplama: kenar, çevre, alan, iç yarıçap veya köşegenden birini girin; düzgün altıgenin tüm ölçülerini formül ve adımlarıyla görün.
- Kimyasal denklem denkleştirmeKimyasal denklem denkleştirme: tepkimeyi yazın, en küçük tam sayı katsayıları ve her element için atom dengesini hemen görün. Parantez ve yük destekli.