Düz dişli hesaplama: bölüm, baş ve taban dairesi, eksen mesafesi

Bu dişli hesaplama aracı profil kaydırmasız düz dişlilerin ölçülerini modül m ve diş sayısı z’den, KHK teknik referansındaki formüllerle bulur: bölüm dairesi d = z × m, baş dairesi d + 2m, taban dairesi d − 2,5m. KHK örneğinde modül 3, 12 ve 24 diş ile eksen mesafesi 54 mm çıkar.

Örnek: Hesapla: modül ve diş sayısından ölçüler · Modül m 3 mm · Pinyon diş sayısı z1 12 · Çark diş sayısı z2 24 · Kavrama açısı α 20 ° → Sonuç: Eksen mesafesi 54,000 mm – oran i = 2. Kaynak: KHK Kohara Gear – Gear Technical Reference, 4.1 Spur Gears, Table 4.1 “Calculations for Standard Spur Gears” and Table 4.2 “Calculations for Number of Teeth” (read 09.10.2026). Güncelleme: 9 Ekim 2026.

Hesapla

Modül m

Pinyon diş sayısı z1

Çark diş sayısı z2

Kavrama açısı α

genellikle 20°; yalnızca temel daireyi etkiler

AraçlarımGirdileriniz yalnızca bu tarayıcıda saklanır.

Sonuç

Sonuç: Eksen mesafesi 54,000 mm – oran i = 2
Dişli ölçüleri: Ölçü Pinyon (1) Çark (2)
Bölüm dairesi çapı d = z·m 36,000 mm 72,000 mm
Baş dairesi çapı da = d + 2m 42,000 mm 78,000 mm
Taban dairesi çapı df = d − 2,5m 28,500 mm 64,500 mm
Temel dairesi çapı db = d·cos α 33,829 mm 67,658 mm
Diş başı yüksekliği ha = m 3,000 mm 3,000 mm
Diş yüksekliği h = 2,25m 6,750 mm 6,750 mm
Adım p = π·m 9,425 mm 9,425 mm; Profil kaydırmasız (x = 0) ve boşluksuz düz dişliler için hesaplanmış nominal ölçülerdir; diş kalınlığı ve toleranslar teknik resimde belirlenir.

Ölçü	Pinyon (1)	Çark (2)
Bölüm dairesi çapı d = z·m	36,000 mm	72,000 mm
Baş dairesi çapı da = d + 2m	42,000 mm	78,000 mm
Taban dairesi çapı df = d − 2,5m	28,500 mm	64,500 mm
Temel dairesi çapı db = d·cos α	33,829 mm	67,658 mm
Diş başı yüksekliği ha = m	3,000 mm	3,000 mm
Diş yüksekliği h = 2,25m	6,750 mm	6,750 mm
Adım p = π·m	9,425 mm	9,425 mm

Nasıl hesaplanır?

Modül dişin büyüklüğüdür. KHK adımı, bölüm dairesi çevresinin diş sayısına bölümü olarak tanımlar: p = π × d ÷ z. π çıkarılınca modül kalır: m = d ÷ z – 1, 2 veya 3 mm gibi düz bir sayı. İki dişli ancak modülleri ve kavrama açıları aynıysa birbirini kavrar.

Düz dişli formülleri

Bölüm dairesi çapı d = z × m
Baş dairesi çapı da = d + 2m, taban dairesi çapı df = d − 2,5m
Diş başı yüksekliği ha = 1,00m, diş yüksekliği h = 2,25m
Temel dairesi çapı db = d × cos α
Eksen mesafesi a = (z1 + z2) × m ÷ 2

Örnekler

Modül	Diş	d	da	df
1	20	20 mm	22 mm	17,5 mm
2	30	60 mm	64 mm	55 mm
2,5	40	100 mm	105 mm	93,75 mm
3	12	36 mm	42 mm	28,5 mm
3	24	72 mm	78 mm	64,5 mm

KHK örneğinde (modül 3, α = 20°, 12 ve 24 diş) temel daireler 33,829 ve 67,658 mm, diş yüksekliği 6,75 mm ve eksen mesafesi 54 mm’dir. Modül 3’te adım 9,425 mm’dir.

Eksen mesafesi ve orandan diş sayısı

Eksen mesafesi a ve oran i sabitse diş sayıları toplamı 2a ÷ m olur. KHK: modül 3, a = 54 mm ve i = 1,25 ile 36 diş, 16 ve 20 olarak bölünür. Sonuç tam sayı değilse – modül 2, a = 50 mm, i = 3 ile 12,5 ve 37,5 – profil kaydırma veya helis dişli gerekir. Dişli dizilerinin devirleri için dişli oranı hesaplama; daire değerleri için daire hesaplama.

Sıkça sorulan sorular

Bölüm dairesi çapı nasıl hesaplanır?

Diş sayısı çarpı modül: modül 3’te 24 diş d = 72 mm verir.

Dişlinin dış çapı nasıl bulunur?

da = d + 2m. Modül 1, 20 dişli bir dişli uçlardan 22 mm ölçer.

Taban dairesi çapı nedir?

df = d − 2,5m. Modül 2’de 30 diş için: 60 − 5 = 55 mm.

Bir dişlinin modülü nasıl bulunur?

Baş dairesini ölçün, dişleri sayın: m = da ÷ (z + 2). 64 mm ve 30 diş modül 2 verir.

Eksen mesafesi nasıl hesaplanır?

a = (z1 + z2) × m ÷ 2. Modül 3, 12 ve 24 diş: 36 × 3 ÷ 2 = 54 mm.

Adım nedir?

Bölüm dairesi üzerindeki diş aralığıdır, p = π × m. Modül 3’te 9,425 mm’dir.

Kaynaklar ve yasal dayanak

Güncelleme: 9 Ekim 2026 · Editoryal ilkeler