Rozcieńczanie roztworów: kalkulator stężeń, proporcji i metody krzyżowej
Rozcieńczanie roztworów w skrócie: C₁ · V₁ = C₂ · V₂. Aby z alkoholu 96 % zrobić 500 mL alkoholu 70 %, weź 70 · 500 / 96 = 365 mL i uzupełnij wodą do 500 mL. Kalkulator liczy też proporcje typu 1:50 i mieszanie dwóch roztworów metodą krzyżową.
Przykład: Co chcesz obliczyć: Ile roztworu wyjściowego? · Jednostka stężenia: % · Jednostka objętości: mililitry (mL) · Stężenie roztworu wyjściowego C₁ 96 · Stężenie docelowe C₂ 70 · Objętość końcowa V₂ 500 → Wynik: 364,6 mL roztworu wyjściowego + 135,4 mL wody. Źródło: OpenStax, OpenStax Chemistry 2e, 3.3 Molarity – Dilution of Solutions (C₁V₁ = C₂V₂). Stan na: .
Jak to obliczamy
Wzór na rozcieńczanie C₁V₁ = C₂V₂
Przy rozcieńczaniu ilość substancji rozpuszczonej się nie zmienia, rośnie tylko objętość:
C₁ · V₁ = C₂ · V₂ · po przekształceniu: V₁ = C₂ · V₂ / C₁ i C₂ = C₁ · V₁ / V₂
Jednostka stężenia jest dowolna (%, mg/mL, mol/dm³), byle obie wartości miały tę samą; to samo dotyczy objętości. Dla stężeń procentowych masowych zamiast objętości podstawia się masy roztworów.
Przykład: alkohol 70 % z 96 %
- V₁ = 70 · 500 mL / 96 = 364,6 mL alkoholu 96 %
- Uzupełnić wodą do 500 mL (ok. 135 mL wody).
Proporcja 1:50 – dwa sposoby czytania
„1:50” oznacza zwykle 1 część koncentratu + 50 części wody (razem 51 części). Niektórzy producenci mają na myśli 1 część w 50 częściach całości. Dla 5 L roztworu to 98 mL albo 100 mL koncentratu – kalkulator pokazuje oba wyniki.
| Proporcja | Koncentrat na 1 L (1 + x części) | na 5 L |
|---|---|---|
| 1:10 | 90,9 mL | 454,5 mL |
| 1:20 | 47,6 mL | 238,1 mL |
| 1:40 | 24,4 mL | 122 mL |
| 1:50 | 19,6 mL | 98 mL |
| 1:100 | 9,9 mL | 49,5 mL |
Metoda krzyżowa
Aby z roztworów A i B otrzymać stężenie Z, metoda krzyżowa (krzyż mieszania) podaje proporcję: części A = Z − B, części B = A − Z. Przykład: 40 % i 10 % do 20 % → 10 : 20 = 1 : 2. Dla wody B = 0.
Ograniczenia
Obliczenia zakładają, że objętości się sumują – dla alkoholu z wodą i stężonych kwasów nie jest to dokładne. Rozcieńczanie leków odbywa się zgodnie z zaleceniami lekarza i farmaceuty; kalkulator nie jest do tego przeznaczony.
Najczęściej zadawane pytania
Jak obliczyć rozcieńczenie roztworu?
Ze wzoru C₁V₁ = C₂V₂. Aby z roztworu 1 mol/dm³ zrobić 1 dm³ roztworu 0,1 mol/dm³: V₁ = 0,1 · 1000 / 1 = 100 mL i uzupełnić do 1000 mL.
Jak rozcieńczyć roztwór procentowy wodą?
Koncentrat = % docelowy · objętość końcowa / % wyjściowy. 1 L roztworu 3 % z 30 %: 100 mL koncentratu + 900 mL wody.
Na czym polega metoda krzyżowa?
Stężenie docelowe wpisuje się w środek krzyża, wyjściowe po lewej. Różnice po przekątnych dają części: 40 % i 10 % do 20 % to 10 części roztworu 40 % i 20 części roztworu 10 %.
Co znaczy rozcieńczenie 1:50?
Zwykle 1 część środka na 50 części wody: 20 mL na litr wody lub 98 mL na 5 L gotowego roztworu. Czasem chodzi o 1 część w 50 częściach całości (100 mL na 5 L).
Jak rozcieńczyć roztwór molowy?
Tak samo: V₁ = C₂ · V₂ / C₁ z C w mol/dm³. Z 2 mol/dm³ do 0,5 mol/dm³ na 200 mL potrzeba 50 mL roztworu wyjściowego.
Źródła i podstawa prawna
Stan na: · Zasady redakcyjne
Podobne narzędzia
- Rozcieńczanie spirytusu wodą – kalkulatorRozcieńczanie spirytusu: ile wody dolać do 96 % (lub innego), aby uzyskać 40, 45 czy 70 %? Kalkulator liczy wodę, objętość końcową i kontrakcję.
- Kalkulator masy molowejOblicz masę molową w g/mol z dowolnego wzoru chemicznego – z nawiasami, hydratami jak CuSO4·5H2O, składem procentowym i n = m/M.
- Kalkulator gęstości: gęstość, masa i objętośćKalkulator gęstości: oblicz gęstość, masę lub objętość ze wzoru ρ = m/V – krok po kroku, z przeliczaniem jednostek g/cm³, kg/m³ i tabelą gęstości.
- Kalkulator procentowyDarmowy kalkulator procentowy: oblicz X% z liczby, jakim procentem jednej liczby jest druga, zmianę procentową, podwyżkę i rabat – ze wzorem i krokami.
- Kalkulator onlineDarmowy kalkulator online: wpisz lub klikaj, a wynik pojawi się od razu – z kolejnością działań, nawiasami, procentami, pierwiastkiem i historią.
- Obliczanie zawartości alkoholuOblicz zawartość alkoholu z gęstości początkowej i końcowej (SG, Plato, Oechsle) dla piwa, wina i miodu pitnego albo dla mieszanych napojów. Za darmo.
- Kalkulator miareczkowaniaKalkulator miareczkowania w punkcie równoważności: stężenie próbki z objętości zużytego titranta lub spodziewana objętość, ze stechiometrią i krokami obliczeń.
- Proporcje kawy do wody: oblicz dawkęProporcje kawy do wody: gramy kawy do zaparzacza, french pressu, AeroPressu, espresso, kawiarki lub cold brew – z wody, kawy albo liczby filiżanek.
- Przelicznik ppmPrzelicznik ppm zamienia ppm na procenty, ppb, mg/kg i mg/L oraz odwrotnie, także z masy substancji i próbki albo z mg/L z gęstością, z krokami obliczeń.