PL

Rozcieńczanie spirytusu wodą – kalkulator

Rozcieńczanie spirytusu bez zgadywania: podaj moc spirytusu, moc docelową i ilość. Na 1 litr spirytusu 96 % do 40 % potrzeba 1471 mL wody, a wychodzi 2,4 litra – nie 2,47.

Przykład: Moc spirytusu 96 % · Moc podana jako: % objętościowy (% vol) · Moc docelowa 40 % vol · Liczę od: ilości spirytusu, który mam · Ilość 1000 mL → Wynik: Dolej 1471 mL wody – otrzymasz 2400 mL. Źródło: OIML R 22 – Alcoholometry, International alcoholometric tables (1975): definitions of % vol and % mass at 20 °C, density formula of Wagenbreth and Blanke with coefficients A1–A12, pure ethanol 789.24 kg/m³ (read 10.10.2026). Stan na: .

%
% vol
mL
Przy „ilość spirytusu”: tyle spirytusu masz. Przy „ilość gotowego”: tyle chcesz otrzymać.
Moje narzędziaWpisane dane są zapisywane tylko w tej przeglądarce.

Wynik

Wynik
Dolej 1471 mL wody – otrzymasz 2400 mL
Szczegóły
WielkośćWartość
Moc wyjściowa96 % vol = 93,8 % mas
Moc docelowa40 % vol = 33,3 % mas
Spirytus1000 mL
Woda do dolania1471 mL (1468 g)
Suma objętości przed zmieszaniem2471 mL
Objętość po zmieszaniu2400 mL
Kontrakcja (ubytek objętości)70,5 mL
Czysty etanol w mieszaninie960 mL (758 g)
Woda z uproszczonego wzoru (bez kontrakcji)1400 mL
Wszystkie objętości dotyczą 20 °C; ciepłe lub zimne płyny mają inną objętość. Obliczono dla mieszaniny etanolu z wodą według OIML R 22 – nie dla alkoholu izopropylowego ani nalewek z cukrem i sokiem. Do picia nadaje się tylko alkohol spożywczy; denaturat i alkohol techniczny mogą zawierać metanol.

Jak to obliczamy

Woda i spirytus po zmieszaniu zajmują mniej miejsca niż osobno (kontrakcja). Dlatego wody trzeba dolać więcej, niż podaje prosty wzór, a gotowego alkoholu jest mniej niż suma objętości. Kalkulator liczy to z gęstości mieszanin etanolu z wodą według międzynarodowych tablic alkoholometrycznych OIML R 22.

Ile wody do 1 litra spirytusu?

Moc spirytusuMoc docelowaWoda (mL)Gotowy alkohol (mL)Kontrakcja (mL)
96 %70 %408137136
96 %45 %1199213366
96 %40 %1471240071
95 %40 %1443237568
96 %30 %2276320076
90 %70 %310128624
70 %40 %775175025

Wszystkie wartości obliczono dla 20 °C i mocy w % vol. Uproszczony wzór 1000 · (96 ÷ 40 − 1) = 1400 mL daje o 71 mL wody za mało – akurat tyle, ile wynosi kontrakcja. Objętość gotowego alkoholu jest za to dokładna: 1000 mL · 96 ÷ 40 = 2400 mL, bo objętość czystego etanolu się nie zmienia. Przy słabych mieszaninach jest odwrotnie: aby 1 l alkoholu 30 % vol rozcieńczyć do 10 % vol, potrzeba 1996 mL wody zamiast 2000 mL, a mieszanina zajmuje około 4 mL więcej niż suma (obliczono z gęstości OIML).

Jak liczy kalkulator?

OIML definiuje moc objętościową jako stosunek objętości alkoholu do objętości mieszaniny, oba mierzone w 20 °C, a moc masową jako stosunek mas. Wzór Wagenbretha i Blankego podaje gęstość mieszaniny w zależności od mocy masowej. Z niego kalkulator wyznacza masę spirytusu i zawartego w nim etanolu, potrzebną masę gotowej mieszaniny i różnicę – czyli wodę. Jeśli znasz tylko ilość gotowego alkoholu, wybierz „ilość gotowego”: wtedy spirytusu potrzeba ilość × moc docelowa ÷ moc spirytusu.

Na co uważać

Kalkulator nie mówi, czy mieszanina nadaje się do picia: do picia nadaje się tylko alkohol sprzedawany jako żywność, np. spożywczy spirytus rektyfikowany. Denaturat, spirytus techniczny, salicylowy czy do dezynfekcji nie jest do picia i może zawierać metanol; na Śląsku w 2022 roku 19 osób zmarło po wypiciu alkoholu przemysłowego z metanolem (Tomsia i in., Toxics 2022). Wyniki dotyczą tylko etanolu i wody, nie alkoholu izopropylowego ani nalewek, w których cukier i sok zmieniają gęstość. Moc mierzona areometrem zależy od temperatury – tablice OIML zakładają 20 °C. Prosty wzór c₁·V₁ = c₂·V₂ dla dowolnych roztworów znajdziesz w kalkulatorze rozcieńczanie roztworów, a moc wina czy piwa z cukru – w kalkulatorze zawartość alkoholu.

Najczęściej zadawane pytania

Ile wody dolać do 1 litra spirytusu 96 %, żeby mieć 40 %?

1471 mL wody (w 20 °C). Powstaje 2400 mL wódki 40 %, a nie 2471 mL – różnica to kontrakcja.

Jak rozcieńczyć spirytus do 70 %?

Na 1 litr spirytusu 96 % dolej 408 mL wody; otrzymasz około 1371 mL alkoholu 70 %.

Dlaczego wody jest więcej niż z prostego wzoru?

Bo etanol i woda po zmieszaniu tracą część objętości. Prosty wzór zakłada, że objętości się sumują, i daje za mało wody.

Ile spirytusu na 1 litr wódki 40 %?

Około 417 mL spirytusu 96 % i 613 mL wody – wybierz tryb „ilość gotowego” i wpisz 1000 mL.

Jaką wodę wybrać do rozcieńczania spirytusu?

Kalkulator liczy ilość, nie rodzaj wody. Dla obliczenia ważne jest tylko, by mierzyć w temperaturze około 20 °C.

Czy kalkulator działa dla alkoholu izopropylowego?

Nie. Tablice OIML dotyczą wyłącznie mieszanin alkoholu etylowego z wodą.

Źródła i podstawa prawna

Stan na: · Zasady redakcyjne

Podobne narzędzia