Verdunning berekenen: concentratie, mengverhouding en mengkruis
Verdunning berekenen in het kort: C₁ · V₁ = C₂ · V₂. Voor 500 mL alcohol van 70 % uit alcohol van 96 % neem je 70 · 500 / 96 = 365 mL en vul je aan met water tot 500 mL. De rekenmachine doet ook mengverhoudingen als 1:50 en het mengkruis.
Bron: OpenStax, OpenStax Chemistry 2e, 3.3 Molarity – Dilution of Solutions (C₁V₁ = C₂V₂). Bijgewerkt: .
Zo wordt het berekend
Formule: verdunnen met C₁V₁ = C₂V₂
Bij verdunnen blijft de hoeveelheid opgeloste stof gelijk; alleen het volume groeit:
C₁ · V₁ = C₂ · V₂ · omgevormd: V₁ = C₂ · V₂ / C₁ en C₂ = C₁ · V₁ / V₂
De eenheid van de concentratie maakt niet uit (%, mg/mL, mol/L), zolang beide concentraties dezelfde eenheid hebben – hetzelfde geldt voor de volumes. Dat maakt de formule ook bruikbaar bij medisch rekenen, maar volg voor medicatie altijd de voorschriften.
Voorbeeld: 70 % alcohol uit 96 %
- V₁ = 70 · 500 mL / 96 = 364,6 mL alcohol 96 %
- Aanvullen met water tot 500 mL (ongeveer 135 mL water).
Mengverhouding 1:50 – twee lezingen
„1:50” betekent meestal 1 deel concentraat + 50 delen water (51 delen totaal). Sommige fabrikanten bedoelen 1 deel op 50 delen totaal. Voor 5 L oplossing is dat 98 mL of 100 mL concentraat; de rekenmachine toont beide.
| Verhouding | Concentraat voor 1 L (1 + x delen) | voor 5 L |
|---|---|---|
| 1:10 | 90,9 mL | 454,5 mL |
| 1:20 | 47,6 mL | 238,1 mL |
| 1:40 | 24,4 mL | 122 mL |
| 1:50 | 19,6 mL | 98 mL |
| 1:100 | 9,9 mL | 49,5 mL |
Mengkruis
Wil je twee oplossingen A en B mengen tot concentratie Z, dan geeft het mengkruis de verhouding: delen A = Z − B, delen B = A − Z. Voorbeeld: 40 % en 10 % tot 20 % → 10 : 20 = 1 : 2.
Beperkingen
De berekening gaat ervan uit dat volumes optelbaar zijn; bij alcohol en water en bij geconcentreerde zuren klopt dat niet helemaal. Voor het verdunnen van medicijnen gelden de medische en farmaceutische voorschriften.
Veelgestelde vragen
Hoe bereken je een verdunning?
Met C₁V₁ = C₂V₂. Voor 1 L oplossing van 0,1 mol/L uit 1 mol/L: V₁ = 0,1 · 1000 / 1 = 100 mL, aanvullen tot 1000 mL.
Hoe bereken je de concentratie na verdunning?
C₂ = C₁ · V₁ / V₂. 10 mL van 5 % aangevuld tot 250 mL geeft 5 · 10 / 250 = 0,2 %.
Wat betekent 1:50 verdunnen?
Meestal 1 deel product op 50 delen water: 20 mL per liter water of 98 mL voor 5 L kant-en-klare oplossing. Sommige etiketten bedoelen 1 deel op 50 totaal (100 mL voor 5 L).
Hoe verdun je alcohol?
Neem gewenst percentage gedeeld door beginpercentage maal het eindvolume: voor 1 L 70 % uit 96 % is dat 729 mL alcohol, aangevuld met water.
Wat is de verdunningsfactor?
De verhouding tussen begin- en eindconcentratie (F = C₁/C₂), gelijk aan V₂/V₁. 10 mL aanvullen tot 100 mL is factor 10.
Bronnen en wettelijke basis
Bijgewerkt op: · Redactioneel beleid
Vergelijkbare tools
- Molaire massa berekenenBereken de molaire massa in g/mol van elke chemische formule – met haakjes, hydraten zoals CuSO4·5H2O, massapercentage per element, uitwerking en n = m/M.
- Dichtheid berekenen: dichtheid, massa en volumeBereken dichtheid, massa of volume met ρ = m/V – stap voor stap, met eenheidsconversie tussen g/cm³, kg/m³, lb/ft³ en dichtheden van water, metalen en plastics.
- Procenten berekenen met de procentcalculatorProcenten berekenen: P% van een getal, hoeveel procent een getal van een ander is, procentuele verandering, toename en korting – met formule en elke rekenstap.
- Rekenmachine onlineGratis online rekenmachine: typ of tik en zie meteen de uitkomst – met volgorde van bewerkingen, haakjes, procent, wortel, tussenstappen en geschiedenis.
- Interactief periodiek systeem der elementenPeriodiek systeem met alle 118 elementen: atoommassa, elektronenconfiguratie, smelt- en kookpunt. Zoeken, temperatuurschuif, kleuren en afdrukken als pdf.
- Tweetaktmengsel berekenenTweetaktmengsel berekenen: hoeveelheid olie voor 1:25, 1:40, 1:50 of 1:100 per liter benzine, met tabel voor gangbare tankinhouden en percentages. Gratis.
- Waterhardheid omrekenenWaterhardheid omrekenen tussen °dH, °fH, mmol/l, °e, gpg en ppm (mg/l CaCO₃), met de hardheidsklasse van zacht tot zeer hard. Gratis, zonder aanmelden.
- Elektronenconfiguratie van atomen en ionenElektronenconfiguratie van elk element van 1 tot 108 en zijn ionen: opvulvolgorde, edelgasnotatie, elektronen per schil en de uitzonderingen volgens het NIST.
- Complementaire en supplementaire hoekenComplementaire hoeken (90° − α) en supplementaire hoeken (180° − α) berekenen voor elke hoek, in graden en minuten, plus de formules voor sinus en cosinus.