Lastik ebatı hesaplama ve muadil lastik karşılaştırma
Lastik ebatı hesaplama aracı, mevcut lastiğinizi muadil bir ebatla karşılaştırır. İki ebadı da lastiğin yanağında yazdığı gibi girin (örn. 205/55R16 91V). İki lastiğin dış çapını, çevresini ve yanak yüksekliğini, yüzde farkı ve kilometre saati belirli bir hızı gösterirken gerçekte kaçla gittiğinizi görürsünüz.
Nasıl hesaplanır?
Lastik ebatı nasıl okunur?
205/55R16 91V örneğinde 205 milimetre cinsinden taban genişliği, 55 yanak oranıdır (yanak yüksekliği genişliğin %55’i). R radyal yapıyı, 16 ise inç cinsinden jant çapını gösterir. 91 yük endeksi, V hız endeksidir. “R” yerine “ZR”, BM 30 No’lu Regülasyon’a göre 240 km/sa üzerindeki hızlar için radyal lastiği (hız endeksi W veya Y) belirtir.
Lastik ebatı hesaplama nasıl yapılır?
BM 30 No’lu Regülasyon (md. 6.1.2.1), ETRTO’nun da kullandığı formülü verir:
- Yanak yüksekliği H = genişlik × yanak oranı ÷ 100
- Jant çapı d = inç × 25,4 mm
- Dış çap D = d + 2 × H
- Çevre = π × D
Örnek 205/55R16: H = 205 × 55 ÷ 100 = 112,75 mm; d = 16 × 25,4 = 406,4 mm; D = 406,4 + 2 × 112,75 = 631,9 mm (24,88″); çevre = π × 631,9 ≈ 1.985 mm. Bunlar yeni bir lastiğin nominal ölçüleridir; yük altındaki gerçek yuvarlanma çevresi biraz daha küçüktür ve diş aşınması ile hava basıncına göre değişir.
Farklı lastik ebadında kilometre saati sapması
Kilometre saati tekerlek turlarını sayar ve ayarlandığı lastiğin çevresini esas alır. Bu yüzden gerçek hız = gösterge × yeni çevre ÷ eski çevre. Daha büyük bir lastik her turda daha fazla yol alır; göstergede görünenden daha hızlı gidersiniz ve kilometre sayacı gittiğinizden daha az kilometre sayar.
Örnek: 205/55R16’dan (631,9 mm) 225/45R17’ye (431,8 + 2 × 101,25 = 634,3 mm): 634,3 ÷ 631,9 = 1,0038, yani %0,38 fazla. Göstergede 100 km/sa varken 100,4 km/sa ile gidersiniz. Tersi yönde, 195/65R15’ten (634,5 mm) 185/60R15’e (603,0 mm): %−4,96; göstergedeki 100 km/sa gerçekte yalnızca 95,0 km/sa’tir.
Hız göstergelerinin uluslararası tip onayı kuralı olan BM 39 No’lu Regülasyon’a (md. 5.4) göre gösterilen hız hiçbir zaman gerçek hızdan düşük olamaz, en fazla %10 + 4 km/sa yüksek olabilir (0 ≤ Vgösterilen − Vgerçek ≤ 0,1 × Vgerçek + 4 km/sa). Bu nedenle pek çok gösterge fabrikadan biraz fazla gösterir; daha büyük bir lastik bu payı azaltır. Aracınızdaki payı ancak ölçerek (örneğin GPS ile) öğrenebilirsiniz, lastik ebadından hesaplayamazsınız.
Hangi lastik ebatları kullanılabilir?
Aracınız için onaylı ebatlar ruhsatta, araç üzerindeki etikette (genellikle sürücü kapısı direğinde veya yakıt kapağında) ve kullanım kılavuzunda yazar. Başka bir ebat en az orijinal yük ve hız endeksini taşımalıdır; muadil ebatlar için lastik bayinize veya araç muayene istasyonuna danışın.
Yük endeksi tablosu (lastik başına)
BM 30 No’lu Regülasyon, Ek 4’e göre. Taşıma kapasitesi her bir lastik içindir: yük endeksi 91 = 615 kg; dört lastik toplam 2.460 kg’a kadar taşır.
| LI | kg | LI | kg | LI | kg |
|---|---|---|---|---|---|
| 60 | 250 | 81 | 462 | 102 | 850 |
| 61 | 257 | 82 | 475 | 103 | 875 |
| 62 | 265 | 83 | 487 | 104 | 900 |
| 63 | 272 | 84 | 500 | 105 | 925 |
| 64 | 280 | 85 | 515 | 106 | 950 |
| 65 | 290 | 86 | 530 | 107 | 975 |
| 66 | 300 | 87 | 545 | 108 | 1.000 |
| 67 | 307 | 88 | 560 | 109 | 1.030 |
| 68 | 315 | 89 | 580 | 110 | 1.060 |
| 69 | 325 | 90 | 600 | 111 | 1.090 |
| 70 | 335 | 91 | 615 | 112 | 1.120 |
| 71 | 345 | 92 | 630 | 113 | 1.150 |
| 72 | 355 | 93 | 650 | 114 | 1.180 |
| 73 | 365 | 94 | 670 | 115 | 1.215 |
| 74 | 375 | 95 | 690 | 116 | 1.250 |
| 75 | 387 | 96 | 710 | 117 | 1.285 |
| 76 | 400 | 97 | 730 | 118 | 1.320 |
| 77 | 412 | 98 | 750 | 119 | 1.360 |
| 78 | 425 | 99 | 775 | 120 | 1.400 |
| 79 | 437 | 100 | 800 | ||
| 80 | 450 | 101 | 825 |
Hız endeksi tablosu
BM 30 No’lu Regülasyon, md. 2.29.1’e göre – lastiğin tasarlandığı en yüksek hız.
| Endeks | en fazla km/sa |
|---|---|
| L | 120 |
| M | 130 |
| N | 140 |
| P | 150 |
| Q | 160 |
| R | 170 |
| S | 180 |
| T | 190 |
| U | 200 |
| H | 210 |
| V | 240 |
| W | 270 |
| Y | 300 |
Sıkça sorulan sorular
Lastik çapı ebattan nasıl hesaplanır?
Çap = jant inci × 25,4 + 2 × genişlik × yanak oranı ÷ 100 (mm). 205/55R16 için: 406,4 + 225,5 = 631,9 mm, yani 24,88 inç.
Büyük lastik kilometre saatini etkiler mi?
Evet. Daha büyük çevre, her turda daha fazla yol demektir. %2 daha büyük bir lastikle göstergedeki 100 km/sa gerçekte 102 km/sa’tir.
Lastikteki 91V ne demek?
91 yük endeksidir: lastik başına 615 kg. V hız endeksidir: 240 km/sa’e kadar. İkisi de BM 30 No’lu Regülasyon’dan gelir.
Muadil lastikte ne kadar ebat farkı olabilir?
Dünya genelinde geçerli tek bir yüzde sınırı yoktur. Ruhsatta yazan veya üreticinin onayladığı ebatlara bağlı kalın ve orijinal yük ile hız endeksinin altına inmeyin.
Ölçülen çevre neden hesaplanandan farklı?
Araç yeni bir lastiğin nominal ölçüsünü kullanır. Yük altında, aşınmış dişte veya düşük basınçta gerçek yuvarlanma çevresi biraz daha küçüktür.
Kaynaklar ve yasal dayanak
- UN R30: UN Regulation No. 30, Rev. 3 – tyre dimensions (para. 6.1.2.1: D = d + 2H), speed symbols (para. 2.29.1), load-capacity indices (Annex 4); UNECE PDF, archived copy (checked 27 Sep 2026)
- UN R39: UN Regulation No. 39, Rev. 2 – speedometer: indicated speed never below true speed, 0 ≤ V1 − V2 ≤ 0.1 V2 + 4 km/h (para. 5.4); UNECE PDF, archived copy (checked 27 Sep 2026)
Güncelleme:
Benzer araçlar
- Yakıt hesaplamaYakıt hesaplama: 100 km’deki tüketimi, mesafeyi ve litre fiyatını girin; toplam yakıt maliyetini, kişi başı payı, gereken litreyi ve 100 km maliyetini görün.
- Elektrikli araç şarj maliyeti hesaplamaElektrikli araç şarj maliyeti hesaplama: evde ve şarj istasyonunda şarjın kaç TL tuttuğunu batarya, doluluk, şarj kaybı ve kWh fiyatıyla hesaplayın.
- Yüzde hesaplamaÜcretsiz yüzde hesaplama: bir sayının %X’ini, bir sayının diğerinin yüzde kaçı olduğunu, yüzde değişimi, artışı ve indirimi bulun – formül ve adımlarla.
- Orantı hesaplamaDoğru ve ters orantı problemlerini online çözün: a ↔ b ve yeni değer c’den x’i bulun – birim değer ve adım adım çözümle. İçler dışlar çarpımı dahil.
- Bahşiş hesaplama ve hesap bölüşmeBahşiş hesaplama aracı: bahşişi yüzde olarak hesaplayın, hesabı istediğiniz kadar kişiye bölün ve tutarı yukarı yuvarlayın – gerçek bahşiş oranıyla.
- Birikim hesaplamaBirikim hesaplama aracı: hedefinize ulaşmak için ayda ne kadar biriktirmeniz gerektiğini ya da aylık tutarınızla ne kadar süreceğini faiziyle birlikte görün.