Nötron sayısı, proton ve elektron hesaplama
Nötron sayısı N = A − Z ile bulunur: kütle numarasından atom numarası çıkarılır. Araç yüke göre proton ve elektron sayısını da verir. İyodür iyonu ¹²⁷I⁻ için sonuç 53 proton, 74 nötron ve 54 elektrondur. Yük yerine elektron sayısını biliyorsanız araç yükü hesaplar.
Örnek: Atom numarası Z 53 · Kütle numarası A 127 · Bilinen: yük · Yük -1 → Tanecikler: ¹²⁷I⁻: 53 proton, 74 nötron, 54 elektron. Kaynak: OpenStax Chemistry 2e, 2.3 Atomic Structure and Symbolism – Z = protons, A = protons + neutrons, A − Z = neutrons, charge = protons − electrons; Example 2.3 iodide ¹²⁷I⁻ (53/74/54), platinum ion A = 195 with 74 electrons (78/117, 4+), Table 2.4 isotopes (read 10.10.2026). Güncelleme: .
Nasıl hesaplanır?
Proton = atom numarası Z, nötron = kütle numarası A − Z, elektron = Z − yük. OpenStax Chemistry ders kitabı atom numarasını çekirdekteki proton sayısı, kütle numarasını ise proton ve nötron sayılarının toplamı olarak tanımlar; bir atomun ya da iyonun yükü proton sayısı eksi elektron sayısıdır. Nötr bir atomda elektron sayısı proton sayısına eşittir, katyonda daha az, anyonda daha fazladır.
Nötron, proton ve elektron sayısı: örnekler
| Atom veya iyon | Proton | Nötron | Elektron |
|---|---|---|---|
| ¹H | 1 | 0 | 1 |
| ²H | 1 | 1 | 1 |
| ¹²C | 6 | 6 | 6 |
| ¹⁶O²⁻ | 8 | 8 | 10 |
| ²⁴Mg²⁺ | 12 | 12 | 10 |
| ³⁵Cl⁻ | 17 | 18 | 18 |
| ³⁷Cl | 17 | 20 | 17 |
| ¹²⁷I⁻ | 53 | 74 | 54 |
| ¹⁹⁵Pt⁴⁺ | 78 | 117 | 74 |
İyot ve platin iyonları OpenStax’in çözümlü örnekleridir. İyotun atom numarası Z = 53 olduğundan ¹²⁷I⁻ iyonunda 127 − 53 = 74 nötron ve 1− yük nedeniyle 54 elektron bulunur. Kütle numarası 195 olan ve 74 elektron taşıyan bir platin iyonunda 78 proton, 117 nötron vardır; yükü 78 − 74 = 4+ olur.
Nötron sayısı nereye yazılır, neye eşittir?
Nötron sayısı sembolün yanına ayrıca yazılmaz; kütle numarası sol üste, atom numarası sol alta yazılır ve nötron sayısı ikisinin farkıdır. Proton sayısına eşit olmak zorunda değildir: ¹²C’de ikisi de 6’dır, ama ¹²⁷I’da 53 protona karşılık 74 nötron vardır. Hafif hidrojen (¹H) hiç nötron içermez.
- Bir elementin izotoplarında proton sayısı aynı, nötron sayısı farklıdır: ³⁵Cl ve ³⁷Cl’nin 17 protonu, ama 18 ve 20 nötronu vardır.
- Hidrojen-2 (²H) döteryum olarak da bilinir ve bir nötron içerir.
- İyonlar nötr atomdan yalnızca elektron sayısıyla ayrılır: elektron veren tanecik pozitif (katyon), elektron alan negatif (anyon) yüklü olur.
- Periyodik tablodaki ondalıklı atom kütlesi izotopların ortalamasıdır (OpenStax klor için 35,453 verir); kütle numarası A yerine kullanılmaz.
Atom numaraları ve semboller periyodik tablo sayfasında bulunur; elektronların orbitallere dağılımı elektron dizilimi aracında gösterilir.
Sıkça sorulan sorular
Nötron sayısı nasıl bulunur?
Kütle numarasından atom numarası çıkarılır: N = A − Z. ¹²C’nin nötron sayısı 12 − 6 = 6’dır.
Bir iyonun kaç elektronu vardır?
Elektron = Z − yük. O²⁻ (Z = 8) 8 − (−2) = 10 elektron, Mg²⁺ (Z = 12) 12 − 2 = 10 elektron içerir.
¹²⁷I⁻ iyonunda kaç proton, nötron ve elektron vardır?
53 proton, 74 nötron ve 54 elektron; OpenStax’in iyodür iyonu örneği.
Nötron sayısı proton sayısına eşit midir?
Her zaman değil. ¹²C ve ¹⁶O’da eşittir, ağır atomlarda nötron sayısı genellikle daha büyüktür: ¹⁹⁵Pt’de 78 protona karşılık 117 nötron vardır.
Yükü değil de elektron sayısını biliyorsam?
“Elektron sayısı” seçeneğini işaretleyin. Yük proton − elektron olarak hesaplanır; platin iyonunda 78 − 74 = 4+.
Kaynaklar ve yasal dayanak
- OpenStax Chemistry 2e, 2.3 Atomic Structure and Symbolism – Z = protons, A = protons + neutrons, A − Z = neutrons, charge = protons − electrons; Example 2.3 iodide ¹²⁷I⁻ (53/74/54), platinum ion A = 195 with 74 electrons (78/117, 4+), Table 2.4 isotopes (read 10.10.2026)
- PubChem Periodic Table (NCBI/NLM) – element symbols Z = 1–118 (read 10.10.2026)
Güncelleme: · Editoryal ilkeler
Benzer araçlar
- Etkileşimli Periyodik TabloPeriyodik tablo: 118 elementin atom kütlesi, elektron dizilimi, erime ve kaynama noktası. Arama, sıcaklık kaydırıcısı, renklendirme ve PDF çıktısı.
- Elektron dizilimi hesaplamaElektron dizilimi: 1–108 arası her element ve iyonları için Aufbau sırası, soy gaz kısaltması, katmanlardaki elektron sayısı ve NIST’in verdiği istisnalar.
- Mol Kütlesi HesaplamaMol kütlesini her kimyasal formülden g/mol olarak hesaplayın: parantezler, CuSO4·5H2O gibi hidratlar, element yüzdeleri ve n = m/M ile.
- Yükseltgenme basamağı hesaplamaYükseltgenme basamağı formülden bulunur: KMnO4 veya −2 yüklü SO4 yazın, tüm elementlerin yükseltgenme basamağını ve kullanılan kuralı görün.
- Online hesap makinesiÜcretsiz online hesap makinesi: yazın veya dokunun, sonuç anında gelsin – işlem önceliği, parantez, yüzde, karekök, adım adım çözüm ve geçmiş.
- Vize final ortalama hesaplamaVize final ortalama hesaplama: vize ve final notunuzu girin, yüzdeleri seçin; ortalamanız, geçip geçmediğiniz ve finalden kaç almanız gerektiği anında görünür.
- Hipergeometrik Dağılım HesaplamaHipergeometrik dağılım hesaplama aracı: iadesiz çekimde P(X = k), P(X ≤ k) ve P(X ≥ k) ile beklenen değer ve varyansı hesap adımlarıyla birlikte gösterir.
- Zaman genişlemesi hesaplamaZaman genişlemesi hesaplama (Einstein): hız (c yüzdesi ya da km/s) ve öz zamandan gözlemci zamanını ya da tersini Lorentz çarpanı γ ile adım adım bulun.
- Lambert-Beer yasası hesaplamaLambert beer yasası hesaplama: absorbans, derişim veya molar sönüm katsayısını diğer değerlerden, yüzde geçirgenlik ve adımlarla birlikte bulun.