Elektron dizilimi hesaplama
Bu araç hidrojenden hassiyuma (Z = 1–108) her elementin ve iyonlarının elektron dizilimini yazar. Atom numarasını, örneğin demir için 26, gerekirse yükü girin: Aufbau sırasını, katman sırasını, soy gaz kısaltmasını ve NIST’in verdiği istisnaları gösterir.
Örnek: Atom numarası Z 26 · Yük 0 → Elektron dizilimi: Fe: 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 4s² 3d⁶. Kaynak: OpenStax Chemistry 2e, 6.4 Electronic Structure of Atoms (Electron Configurations): Aufbau principle, filling order 1s 2s 2p 3s 3p 4s 3d …, Hund’s rule, exceptions Cr/Cu/Nb, noble-gas core notation, ions (Example 6.11: Na⁺, P³⁻, Al²⁺, Fe²⁺, Sm³⁺) (read 10.10.2026). Güncelleme: .
Nasıl hesaplanır?
Elektron dizilimi her orbital türünde (alt katmanda) kaç elektron bulunduğunu gösterir: s en çok 2, p 6, d 10, f 14 elektron alır ve 1s, 2s, 2p, 3s, 3p, 4s, 3d, 4p, 5s, 4d … sırasıyla dolar. Bu, OpenStax Chemistry kitabındaki Aufbau ilkesidir: eklenen her elektron boştaki en düşük enerjili alt katmana yerleşir. Araç bu kuralı uygular ve sonucu NIST’in yayımladığı temel hâllerle karşılaştırır.
Sık sorulan elementlerin elektron dizilimi
| Element | Z | Dizilim |
|---|---|---|
| Hidrojen (H) | 1 | 1s¹ |
| Karbon (C) | 6 | 1s² 2s² 2p² |
| Oksijen (O) | 8 | 1s² 2s² 2p⁴ |
| Sodyum (Na) | 11 | 1s² 2s² 2p⁶ 3s¹ |
| Klor (Cl) | 17 | 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁵ |
| Kalsiyum (Ca) | 20 | 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 4s² |
| Demir (Fe) | 26 | 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 4s² 3d⁶ |
| Brom (Br) | 35 | 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 4s² 3d¹⁰ 4p⁵ |
Kısa yazımda iç elektronların yerine önceki soy gaz yazılır: sodyum = [Ne] 3s¹, demir = [Ar] 3d⁶ 4s². Araç ayrıca katman sırasını da gösterir (n = 3’teki tüm alt katmanlar 4s’den önce); NIST dizilimi bu sırayla yazar.
İstisnalar: krom, bakır ve 18 element daha
1–108 arasındaki elementlerin 20’sinde NIST’in verdiği temel hâl Aufbau öngörüsünden farklıdır. Krom [Ar] 3d⁴ 4s² yerine [Ar] 3d⁵ 4s¹, bakır [Ar] 3d⁹ 4s² yerine [Ar] 3d¹⁰ 4s¹ dizilimine sahiptir. OpenStax bu iki durumu yarı dolu ve tam dolu alt katmanların kararlılığıyla açıklar ve tüm istisnaları önceden bilmenin basit bir yolu olmadığını belirtir. Bu yüzden araç Cr, Cu, Nb, Mo, Ru, Rh, Pd, Ag, La, Ce, Gd, Pt, Au, Ac, Th, Pa, U, Np, Cm ve Lr için NIST değerlerini kullanır ve kuralın öngörüsünü yanında gösterir.
İyonların elektron dizilimi
| İyon | Z | Elektron | Dizilim |
|---|---|---|---|
| Na⁺ | 11 | 10 | 1s² 2s² 2p⁶ |
| P³⁻ | 15 | 18 | 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ |
| Al²⁺ | 13 | 11 | 1s² 2s² 2p⁶ 3s¹ |
| Fe²⁺ | 26 | 24 | 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 3d⁶ |
| Sm³⁺ | 62 | 59 | 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 4s² 3d¹⁰ 4p⁶ 5s² 4d¹⁰ 5p⁶ 4f⁵ |
- Baş grup katyonları en son giren elektronları verir; geçiş metalleri önce en dıştaki s elektronlarını verir (Fe²⁺ 3d’den değil 4s²’den elektron kaybeder).
- Anyonlar elektronu Aufbau sırasıyla alır (P³⁻ 3p⁶’ya tamamlanır).
- Tablodaki beş iyon, OpenStax’taki Örnek 6.11’den alınmıştır.
Elementlerin verileri periyodik tablo sayfasında; bir maddenin kütlesi mol kütlesi hesaplama aracıyla bulunur.
Sıkça sorulan sorular
Elektron dizilimi nasıl yapılır?
Alt katmanlar 1s, 2s, 2p, 3s, 3p, 4s, 3d, 4p … sırasıyla, en çok 2 (s), 6 (p), 10 (d) veya 14 (f) elektron alacak şekilde, elektron sayısına ulaşılana kadar doldurulur. Demir (26 elektron) 4s² 3d⁶ ile biter.
Elektron dizilimi sırası nedir?
1s, 2s, 2p, 3s, 3p, 4s, 3d, 4p, 5s, 4d, 5p, 6s, 4f, 5d, 6p, 7s, 5f, 6d, 7p. 4s’nin 3d’den önce dolması, OpenStax’a göre 3d orbitalinin 4s’den daha yüksek enerjili olmasından kaynaklanır.
Krom ve bakır neden istisnadır?
NIST’e göre temel hâlleri [Ar] 3d⁵ 4s¹ ve [Ar] 3d¹⁰ 4s¹’dir. OpenStax bunu yarı dolu veya tam dolu 3d alt katmanının ek kararlılığıyla açıklar; tüm istisnaları öngören basit bir kural yoktur.
İyonların elektron dizilimi nasıl yazılır?
Nötr atomdan başlanır. Negatif iyonda elektronlar Aufbau sırasıyla eklenir, pozitif iyonda çıkarılır – geçiş metallerinde önce en dıştaki s alt katmanından. Araçta yükü girmeniz yeterlidir, örneğin P³⁻ için −3.
Hangi elementler hesaplanabilir?
Z = 1–108 (hidrojenden hassiyuma), NIST tablosunun kapsadığı aralık. Daha ağır elementler için PubChem yalnızca hesaplanmış veya öngörülmüş dizilimler verir.
Soy gaz kısaltması ne demek?
Köşeli parantezdeki sembol o soy gazın elektronlarını temsil eder: [Ne] = 1s² 2s² 2p⁶. Sodyum [Ne] 3s¹ olarak yazılır.
Kaynaklar ve yasal dayanak
- OpenStax Chemistry 2e, 6.4 Electronic Structure of Atoms (Electron Configurations): Aufbau principle, filling order 1s 2s 2p 3s 3p 4s 3d …, Hund’s rule, exceptions Cr/Cu/Nb, noble-gas core notation, ions (Example 6.11: Na⁺, P³⁻, Al²⁺, Fe²⁺, Sm³⁺) (read 10.10.2026)
- NIST SP 966, Periodic Table: Atomic Properties of the Elements (2019) – ground-state configurations Z = 1–108 (read 10.10.2026)
- PubChem Periodic Table (NCBI/NLM), ElectronConfiguration – cross-check; identical to NIST except Lr (read 10.10.2026)
Güncelleme: · Editoryal ilkeler
Benzer araçlar
- Etkileşimli Periyodik TabloPeriyodik tablo: 118 elementin atom kütlesi, elektron dizilimi, erime ve kaynama noktası. Arama, sıcaklık kaydırıcısı, renklendirme ve PDF çıktısı.
- Mol Kütlesi HesaplamaMol kütlesini her kimyasal formülden g/mol olarak hesaplayın: parantezler, CuSO4·5H2O gibi hidratlar, element yüzdeleri ve n = m/M ile.
- Nötron sayısı, proton ve elektron hesaplamaNötron sayısı, proton ve elektron sayısını atom numarası Z, kütle numarası A ve yükten bulun: atomlar, izotoplar ve iyonlar için adım adım hesaplama.
- Yükseltgenme basamağı hesaplamaYükseltgenme basamağı formülden bulunur: KMnO4 veya −2 yüklü SO4 yazın, tüm elementlerin yükseltgenme basamağını ve kullanılan kuralı görün.
- Molarite hesaplamaMolarite hesaplama: kütle ve hacimden mol/L, çözelti için tartılacak kütle, kütlece yüzde ve yoğunluktan molarite ile basit stokiyometri – adım adım.
- Online hesap makinesiÜcretsiz online hesap makinesi: yazın veya dokunun, sonuç anında gelsin – işlem önceliği, parantez, yüzde, karekök, adım adım çözüm ve geçmiş.
- Yerel saat hesaplamaYerel saat hesaplama: iki boylam arasındaki farkı 4 dakikayla çarparak bir yerin yerel saatini bulun. Doğu ileri, batı geri – adım adım ve örnek sorularla.
- Çan eğrisi hesaplamaÇan eğrisi hesaplama: sınıfın puanlarını girin, yöntemi seçin – ortalamayı hedefe taşıma, ölçekleme, karekök ya da çan eğrisi – ve yeni puanları görün.
- Noktanın doğruya uzaklığıNoktanın doğruya uzaklığını düzlemde (ax + by + c = 0, y = mx + n ya da iki nokta) veya uzayda hesaplayın; dikme ayağını ve adımları görün.