Aantal neutronen, protonen en elektronen berekenen
Het aantal neutronen bereken je met N = A − Z: massagetal min atoomnummer. Deze rekenhulp geeft ook de protonen en, via de lading, de elektronen. Voor het jodide-ion ¹²⁷I⁻ zijn dat 53 protonen, 74 neutronen en 54 elektronen. Ken je het aantal elektronen in plaats van de lading, dan berekent hij de lading.
Voorbeeld: Atoomnummer Z 53 · Massagetal A 127 · Je kent: de lading · Lading -1 → Deeltjes: ¹²⁷I⁻: 53 protonen, 74 neutronen, 54 elektronen. Bron: OpenStax Chemistry 2e, 2.3 Atomic Structure and Symbolism – Z = protons, A = protons + neutrons, A − Z = neutrons, charge = protons − electrons; Example 2.3 iodide ¹²⁷I⁻ (53/74/54), platinum ion A = 195 with 74 electrons (78/117, 4+), Table 2.4 isotopes (read 10.10.2026). Bijgewerkt: .
Zo wordt het berekend
Protonen = atoomnummer Z, neutronen = massagetal A − Z, elektronen = Z − lading. Het lesboek OpenStax Chemistry definieert het atoomnummer als het aantal protonen in de kern en het massagetal als protonen plus neutronen; de lading van een atoom of ion is het aantal protonen min het aantal elektronen. Een neutraal atoom heeft dus evenveel elektronen als protonen, een positief ion minder en een negatief ion meer.
Aantal neutronen, protonen en elektronen: voorbeelden
| Atoom of ion | Protonen | Neutronen | Elektronen |
|---|---|---|---|
| ¹H | 1 | 0 | 1 |
| ²H | 1 | 1 | 1 |
| ¹²C | 6 | 6 | 6 |
| ¹⁶O²⁻ | 8 | 8 | 10 |
| ²⁴Mg²⁺ | 12 | 12 | 10 |
| ³⁵Cl⁻ | 17 | 18 | 18 |
| ³⁷Cl | 17 | 20 | 17 |
| ¹²⁷I⁻ | 53 | 74 | 54 |
| ¹⁹⁵Pt⁴⁺ | 78 | 117 | 74 |
De ionen van jood en platina zijn de uitgewerkte voorbeelden van OpenStax. Jood heeft Z = 53, dus ¹²⁷I⁻ heeft 127 − 53 = 74 neutronen en, met lading 1−, 54 elektronen. Een platina-ion met massagetal 195 en 74 elektronen heeft 78 protonen, 117 neutronen en lading 78 − 74 = 4+.
Aantal neutronen uit het periodiek systeem?
Het periodiek systeem geeft het atoomnummer, maar niet het massagetal van één isotoop. Het kommagetal bij het symbool is de gemiddelde atoommassa (OpenStax noemt 35,453 voor chloor) en is geen massagetal. Je moet dus weten om welke isotoop het gaat: koolstof-12 heeft 12 − 6 = 6 neutronen, zuurstof-16 heeft er 16 − 8 = 8, gewone waterstof (¹H) heeft er geen.
- Isotopen van een element hebben evenveel protonen maar verschillend veel neutronen: ³⁵Cl en ³⁷Cl hebben 17 protonen, maar 18 en 20 neutronen.
- Waterstof-2 (²H) heet ook deuterium en heeft één neutron.
- Ionen verschillen alleen in het aantal elektronen: elektronen afstaan geeft een positieve lading, elektronen opnemen een negatieve.
Atoomnummers en symbolen vind je in het periodiek systeem; hoe de elektronen over de schillen en subschillen verdeeld zijn, laat de rekenhulp elektronenconfiguratie zien.
Veelgestelde vragen
Hoe bereken je het aantal neutronen?
Trek het atoomnummer af van het massagetal: N = A − Z. ¹²C heeft 12 − 6 = 6 neutronen.
Hoeveel elektronen heeft een ion?
Elektronen = Z − lading. O²⁻ (Z = 8) heeft 8 − (−2) = 10 elektronen; Mg²⁺ (Z = 12) heeft 12 − 2 = 10.
Hoeveel protonen, neutronen en elektronen heeft ¹²⁷I⁻?
53 protonen, 74 neutronen en 54 elektronen: het voorbeeld van OpenStax voor het jodide-ion.
Waar staat het massagetal?
Linksboven het symbool (¹²⁷I) of achter de naam (jood-127). De atoommassa in het periodiek systeem (35,453 voor chloor) is een gemiddelde en geen massagetal.
En als ik de elektronen ken, maar niet de lading?
Kies ‘het aantal elektronen’. De lading is protonen − elektronen, bijvoorbeeld 78 − 74 = 4+ bij het platina-ion.
Bronnen en wettelijke basis
- OpenStax Chemistry 2e, 2.3 Atomic Structure and Symbolism – Z = protons, A = protons + neutrons, A − Z = neutrons, charge = protons − electrons; Example 2.3 iodide ¹²⁷I⁻ (53/74/54), platinum ion A = 195 with 74 electrons (78/117, 4+), Table 2.4 isotopes (read 10.10.2026)
- PubChem Periodic Table (NCBI/NLM) – element symbols Z = 1–118 (read 10.10.2026)
Bijgewerkt op: · Redactioneel beleid
Vergelijkbare tools
- Interactief periodiek systeem der elementenPeriodiek systeem met alle 118 elementen: atoommassa, elektronenconfiguratie, smelt- en kookpunt. Zoeken, temperatuurschuif, kleuren en afdrukken als pdf.
- Elektronenconfiguratie van atomen en ionenElektronenconfiguratie van elk element van 1 tot 108 en zijn ionen: opvulvolgorde, edelgasnotatie, elektronen per schil en de uitzonderingen volgens het NIST.
- Molaire massa berekenenBereken de molaire massa in g/mol van elke chemische formule – met haakjes, hydraten zoals CuSO4·5H2O, massapercentage per element, uitwerking en n = m/M.
- Oxidatiegetal bepalenOxidatiegetal van elk element uit de formule bepalen: vul KMnO4 of SO4 met lading −2 in en krijg de oxidatiegetallen van alle atomen en de gebruikte regel.
- Rekenmachine onlineGratis online rekenmachine: typ of tik en zie meteen de uitkomst – met volgorde van bewerkingen, haakjes, procent, wortel, tussenstappen en geschiedenis.
- Elevatiehoek berekenenElevatiehoek berekenen uit hoogteverschil en afstand, of hoogte en afstand uit de hoek, ook als depressiehoek, met alle rekenstappen erbij.
- Titratie berekenenTitratie berekenen bij het equivalentiepunt: concentratie van het monster uit het verbruikte titrantvolume, of het verwachte verbruik, met stoichiometrie.
- Hypergeometrische verdeling berekenenHypergeometrische verdeling berekenen bij trekken zonder terugleggen: P(X = k), P(X ≤ k) en P(X ≥ k), plus verwachting en variantie met de rekenstappen.
- Tijddilatatie berekenenTijddilatatie berekenen volgens Einstein: uit snelheid (in % van c of km/s) en eigentijd de tijd van de waarnemer, of andersom, met de lorentzfactor γ.