Yazı tura at: yazı mı, tura mı?
Tek tıkla adil bir yazı tura. Parayı bir kez ya da 100 kez atın; yazı ve turanın %50’ye nasıl yaklaştığını izleyin.
Kaynak: W3C Recommendation, W3C Web Cryptography API – getRandomValues(). Güncelleme: .
Nasıl hesaplanır?
Her atış bağımsızdır: yazı ve tura her zaman tam %50 olasılığa sahiptir. Rastgelelik, tarayıcınızın kriptografik olarak güvenli rastgele sayı üreteci crypto.getRandomValues() ile sağlanır. Sonuç animasyon başlamadan önce belirlenir – ne zaman tıkladığınız ya da paranın nasıl döndüğü hiçbir şeyi değiştirmez.
Nasıl çalışır: 10 parayla örnek
“Atış başına para” alanını 10 yaparsanız araç her atıştan önce üç değer hesaplar: beklenen tura sayısı = 10 ÷ 2 = 5 tura. 10 paranın hepsinin aynı gelme olasılığı: 2 × (1/2)10 = 2/1024 ≈ %0,20. Tam 5 tura ve 5 yazı gelme olasılığı: C(10, 5) ÷ 210 = 252/1024 ≈ %24,61. Üç değer de atış düğmesinin hemen üstünde görünür ve para sayısını değiştirdiğiniz anda güncellenir.
İstatistik ne gösterir?
Birkaç atıştan sonra oran çoğu zaman %50’den epey uzaklaşır – on atışta 7’ye 3 hiç de olağan dışı değildir (en az bu kadar sapma olasılığı: yaklaşık %34). Oran ancak çok sayıda atışta yarıya yakın bir yerde sabitlenir. Bu, büyük sayılar yasasıdır: oran kararlı hâle gelir, yazı ile tura arasındaki mutlak fark ise büyümeye devam edebilir.
Seriler normaldir
Pek çok kişi art arda beş turayı şüpheli bulur. Oysa 100 atışta en uzun serinin 6 ya da 7 aynı sonuçtan oluşması olağandır. Uzun bir seriden sonra “artık yazı gelmeli” diye düşünmek kumarbaz yanılgısıdır: paranın hafızası yoktur, olasılık yine %50’dir.
Sonuç kutusundaki değerler
- Hepsi aynı: 2 × (1/2)n – 3 parada %25, 10 parada yalnızca %0,2.
- Tam yarısı: C(n, n/2) ÷ 2n – 10 parada %24,61, 100 parada yalnızca %7,96. Ne kadar çok atarsanız tam eşitlik o kadar az olası hâle gelir.
Yazı tura olasılığı: 3 ve 10 atış
n atışta tam k tura gelme olasılığı C(n, k) ÷ 2n’dir. 3 atışta 23 = 8 eşit olasılıklı dizi vardır (TTT, TTY, TYT, …):
| Olay | Hesap | Olasılık |
|---|---|---|
| art arda 3 tura | 1/8 | %12,5 |
| tam 2 tura | 3/8 | %37,5 |
| en az 1 tura | 1 − 1/8 = 7/8 | %87,5 |
| 10 atışta tam 8 tura | 45/1024 | %4,39 |
| 10 atışta 10 tura | 1/1024 | %0,098 |
Evet mi hayır mı? Yazı turayla karar verin
Her yüzün ne anlama geldiğini atıştan önce belirleyin, ör. tura = evet, yazı = hayır. Faydalı bir yan etkisi de var: sonuç sizi hayal kırıklığına uğratıyorsa, aslında ne istediğinizi genellikle o an anlarsınız.
Ünlü yazı tura atışları
- Wright kardeşler, 1903: İlk uçuş denemesi için yazı turayı Wilbur kazandı; deneme başarısız oldu, üç gün sonra Orville uçtu.
- Portland, Oregon, 1845: Kurucular, şehrin adının Boston mu Portland mı olacağına yazı turayla karar verdi.
- Euro 1968: İtalya – Sovyetler Birliği yarı finali uzatmalar sonunda 0-0 bitti; İtalya’yı finale yazı tura taşıdı.
Yazı turanın kökeni ve kullanım alanları
Fikir çok eskidir: Roma’da bu oyuna, Roma paralarının üzerindeki resimlerden dolayı navia aut caput (“gemi ya da baş”) denirdi. Türkiye’de “yazı” genellikle paranın değerinin yazılı olduğu yüz, “tura” ise diğer, resimli yüz olarak kabul edilir. Bugün yazı tura futbolda başlama vuruşunu ve kale seçimini belirler, oyun gecesinde takımları ayırır ya da iki tarafın da eşit şansı hak ettiği gündelik anlaşmazlıkları çözer.
Gerçek bir para teoride dik de düşebilir, ama bu son derece nadirdir (kaba tahminle yaklaşık 6.000’de 1). Bu online yazı tura yalnızca iki yüzü modeller, yani her zaman net bir yazı ya da tura sonucu verir.
İkiden fazla seçenek mi var? İlgili araçlardaki zar atma ya da çarkıfelek aracını kullanın.
Kendi yazınız, 1.000 atışa kadar, ses ve bağlantı
Yazı ve tura yerine iki yüze de kendi yazınızı verebilirsiniz – örneğin “Pizza” ve “Makarna” ya da iki isim. Bu yazılar sonuçta, istatistikte ve geçmişte görünür; “Paylaş” onları taşıyan bir bağlantı oluşturur, böylece karşı taraf aynı parayı görür. Yazılar kaydedilmez. Tek seferde 1 ile 1.000 arasında para atabilirsiniz; istatistik tüm atışları toplar ve en uzun serinin yanında şu anki seriyi de gösterir. Ses açılabilir, başlangıçta kapalıdır. Her para, tarayıcının kriptografik rastgele sayı üreteciyle bağımsız olarak çekilir – yazılar %50 olasılığı değiştirmez.
Sıkça sorulan sorular
Gerçek bir parada yazı tura olasılığı gerçekten 50/50 mi?
Neredeyse. 350.000’den fazla atışla yapılan bir çalışma (Bartoš ve ark., 2023), paranın yaklaşık %50,8 oranında başladığı yüz üstüne düştüğünü buldu. Bu online parada böyle bir sapma yoktur: tam olarak 50/50’dir.
Aynı anda birden fazla para atabilir miyim?
Evet, atış başına 3, 5, 10 veya 100 para seçin. İstatistik her bir parayı ayrı sayar.
İstatistiğim kaydediliyor mu?
Hayır, yalnızca bu tarayıcı sekmesinde tutulur. “İstatistiği sıfırla” ya da sayfayı yenilemek her şeyi baştan başlatır.
Art arda beş aynı sonuç ne sıklıkla gelir?
Belirli beş atışın hepsinin aynı gelme olasılığı 2 × (1/2)5 = %6,25’tir. Ancak 100 atışın bir yerinde en az beşlik bir seri yaklaşık %97 olasılıkla ortaya çıkar.
Para dik düşebilir mi?
Gerçek bir para düşebilir, ama son derece nadiren (fizikçilerin tahminiyle yaklaşık 6.000 atışta 1). Bu online yazı tura yalnızca iki yüzü modeller, yani her zaman net bir yazı ya da tura sonucu verir.
Yazı tura nerelerde kullanılır?
En sık futbolda başlama vuruşu ve kale seçiminde, takımları ayırmakta, gündelik anlaşmazlıkları çözmekte ya da iki tarafın da eşit şansı hak ettiği her evet/hayır kararında.
Art arda 3 tura gelme olasılığı nedir?
(1/2)3 = 1/8 = %12,5. Üç atışta en az bir tura gelmesi ise 7/8 = %87,5 olasılıklıdır. Denemek için yukarıdan “3 para” seçin.
Yazı tura hilesi yapılabilir mi?
Gerçek bir parada evet: deneyimli kişiler hep aynı şekilde atarak sonucu etkileyebilir (Diaconis, Holmes ve Montgomery, 2007). Bu online yazı turada sonucu animasyon başlamadan önce yalnızca tarayıcınızın kriptografik rastgeleliği belirler.
Kaynaklar ve yasal dayanak
- W3C Recommendation: W3C Web Cryptography API – getRandomValues()
- MDN Web Docs – Crypto.getRandomValues() (İngilizce)
Güncelleme: · Editoryal ilkeler
Benzer araçlar
- Evet hayır çarkı: çevirin, cevabınızı alınÜcretsiz evet hayır çarkını çevirin: 50/50, “belki” ekleyin veya kendi ağırlıklarınızı verin. Güvenli rastgelelik, bağlantıyla paylaşım, üyelik yok.
- Online zar at: d6, d20 ve fazlasıZar at online: d4’ten d100’e zarlar veya 3d6+2, 2d20kh1 gibi notasyon. Aynı anda birkaç set, avantaj/dezavantaj, atış geçmişi, kesin olasılıklar ve link.
- Rastgele sayı üreticiRastgele sayı üretici: istediğiniz aralıkta, örneğin 1–100 arası, tek seferde 1.000 sayıya kadar ve tekrarsız sayı seçin. Sayısal Loto ve Şans Topu hazır.
- Çark çevirme: kendi çarkıfeleğinizi oluşturunOnline çark çevirme: isimler, sayılar veya fikirlerle kendi şans çarkınızı oluşturun. Şansı ayarlayın, kazananı çıkarın, bağlantıyla paylaşın. Ücretsiz.
- Pasiyans oynaPasiyans (Klondike) tarayıcıda ücretsiz: 1 veya 3 kart çekin, geri alın, ipucu alın, çözümü olan günün oyununu oynayın. Sürenizi aynı kartlarla paylaşın.
- Sayı tahmin oyunuSayı tahmin oyunu: bilgisayarın tuttuğu 1–100 arası sayıyı “daha büyük / daha küçük” ipuçlarıyla bulun ya da siz tutun, bilgisayar 7 denemede bulsun.
- Tombala çekme: online numara çekiciTombala çekme programı: 1–90 arası numaraları tek tıkla ya da otomatik çekin, çekilenleri tabloda görün, çinko ve tombalayı kontrol edin. Ücretsiz, torbasız.
- Köstebek oyunu oyna: delikten çıkan köstebeğe vurKöstebek oyunu oyna: delikten çıkan köstebeğe dokunarak ya da tıklayarak vurun. 3 hız seviyesi, 30 veya 60 saniye, 9 ya da 4 büyük delik. Ücretsiz, indirmesiz.
- 21 soru oyunu21 soru oyunu için soru çarkı: çevirin, rastgele bir soru gelsin, sırayla cevaplayın. Tanışma, sevgili, arkadaş ve derin; her listede tam 21 soru, 84 toplam.