Kalkulator punktu rosy: wilgotność, kondensacja i ryzyko pleśni
Punkt rosy – kalkulator w skrócie: przy 20 °C i wilgotności względnej 50 % punkt rosy wynosi 9,3 °C. Każda chłodniejsza powierzchnia pokrywa się skroploną wodą. Pleśń pojawia się wcześniej: od ok. 80 % wilgotności przy powierzchni, tu poniżej 12,6 °C.
Przykład: Jednostka temperatury: °C (Celsjusz) · Co jest dane: Temperatura + wilgotność względna → punkt rosy · Temperatura powietrza 20 · Wilgotność względna 50 % · Temperatura powierzchni (ściana, okno) 14 → Wynik: Punkt rosy 9,3 °C (przy 20 °C i 50 %). Źródło: WMO-No. 8, WMO-No. 8, Guide to Instruments and Methods of Observation, Vol. I, Ch. 4, Annex 4.B – Magnus formula e_w = 6.112 exp(17.62 t/(243.12 + t)). Stan na: .
Jak to obliczamy
Czym jest punkt rosy?
Punkt rosy to temperatura, do której musi się ochłodzić powietrze, aby zawarta w nim para wodna zaczęła się skraplać – wilgotność względna osiąga wtedy 100 %. Gdy powietrze w pomieszczeniu schłodzi się poniżej punktu rosy przy zimnej ścianie, szybie czy rurze, osiada tam woda.
Wzór na punkt rosy (Magnus)
Ciśnienie pary nasyconej nad wodą opisuje wzór Magnusa ze współczynnikami Światowej Organizacji Meteorologicznej (WMO-No. 8):
e_s(t) = 6,112 hPa · exp(17,62 · t / (243,12 + t))
- Ciśnienie pary w powietrzu: e = wilgotność względna × e_s(t)
- γ = ln(e / 6,112)
- Punkt rosy: τ = 243,12 · γ / (17,62 − γ)
Przykład dla 20 °C i 50 %: e_s = 23,33 hPa, e = 11,66 hPa, γ = 0,646, τ = 9,3 °C.
Tabela punktu rosy
| Powietrze | 40 % | 50 % | 60 % | 70 % |
|---|---|---|---|---|
| 18 °C | 4,2 °C | 7,4 °C | 10,1 °C | 12,4 °C |
| 20 °C | 6,0 °C | 9,3 °C | 12,0 °C | 14,4 °C |
| 22 °C | 7,8 °C | 11,1 °C | 13,9 °C | 16,3 °C |
| 24 °C | 9,6 °C | 12,9 °C | 15,8 °C | 18,2 °C |
Pleśń na ścianie: reguła 80 %
Pleśń nie potrzebuje wody w postaci ciekłej. Według wytycznych niemieckiego Federalnego Urzędu Środowiska (UBA) wystarcza długotrwała wilgotność względna rzędu 70–80 % przy powierzchni; poniżej 70 % pleśń praktycznie nie rośnie. Ponieważ powietrze przy zimnej ścianie się ochładza, jego wilgotność względna tam rośnie. Kalkulator pokazuje więc temperaturę powierzchni, przy której osiąga się 80 %: 12,6 °C dla powietrza 20 °C i 50 %.
Ograniczenia
Wzór Magnusa jest przybliżeniem (odchyłka poniżej 0,5 % w typowym zakresie) i obowiązuje od ok. −45 °C do 60 °C. Domowe higrometry mierzą często z dokładnością tylko ±3–5 %. Ocena wilgotnościowa całej przegrody (paroizolacja, docieplenie) wymaga znajomości warstw i powinna ją wykonać osoba z odpowiednią wiedzą.
Najczęściej zadawane pytania
Jak obliczyć punkt rosy?
Wzorem Magnusa: z temperatury i wilgotności względnej wyznacz ciśnienie pary, potem γ = ln(e/6,112) i τ = 243,12 · γ / (17,62 − γ). Przy 20 °C i 60 % punkt rosy to 12,0 °C.
Jaki jest punkt rosy przy 20 °C i 50 % wilgotności?
9,3 °C. Zimniejsze powierzchnie zaparowują, a ryzyko pleśni zaczyna się poniżej ok. 12,6 °C.
Jak sprawdzić, czy na ścianie pojawi się pleśń?
Zmierz termometrem na podczerwień temperaturę najzimniejszego miejsca (narożnik, ościeże okna) i wpisz ją. Jeśli wilgotność przy powierzchni długo przekracza 80 %, pleśń jest prawdopodobna.
Czym różni się wilgotność względna od bezwzględnej?
Wilgotność bezwzględna to masa wody w metrze sześciennym powietrza. Względna to procent maksymalnej możliwej ilości w danej temperaturze – dlatego rośnie, gdy to samo powietrze się ochładza.
Dlaczego okna parują zimą?
Szyba jest zimniejsza niż punkt rosy powietrza w pomieszczeniu. Przy 20 °C i 50 % wystarczy szyba poniżej 9,3 °C. Wietrzenie zmniejsza ilość wody w powietrzu i obniża punkt rosy.
Źródła i podstawa prawna
- WMO-No. 8: WMO-No. 8, Guide to Instruments and Methods of Observation, Vol. I, Ch. 4, Annex 4.B – Magnus formula e_w = 6.112 exp(17.62 t/(243.12 + t))
- UBA Schimmelleitfaden: Umweltbundesamt – Leitfaden zur Vorbeugung, Erfassung und Sanierung von Schimmelbefall in Gebäuden (wilgotność powierzchni 70–80 %)
Stan na: · Zasady redakcyjne
Podobne narzędzia
- Temperatura termometru mokrego – kalkulatorTemperatura termometru mokrego z temperatury powietrza, wilgotności względnej i ciśnienia, według wzoru amerykańskiej służby meteorologicznej NWS.
- Jaki osuszacz powietrza do mieszkania – kalkulatorJaki osuszacz powietrza do mieszkania? Oblicz minimalną wydajność w litrach na dobę dla powierzchni i wilgotności pomieszczenia według tabeli ENERGY STAR.
- Kalkulator gęstości: gęstość, masa i objętośćKalkulator gęstości: oblicz gęstość, masę lub objętość ze wzoru ρ = m/V – krok po kroku, z przeliczaniem jednostek g/cm³, kg/m³ i tabelą gęstości.
- Przelicznik: funty na kgPrzelicz funty na kg i kg na funty: 1 lb = 0,4536 kg, 1 kg = 2,2046 lb. Z uncjami, stonami, gramami, tonami, wzorem i gotową tabelą przeliczeń.
- Przelicz cm na stopy i caleCm na stopy: podziel przez 30,48, czyli 190 cm to 6,234 stopy, a więc 6 stóp i 2,8 cala. Tabela wzrostu od 150 do 190 cm i przeliczenie odwrotne.
- Indeks cieplny: kalkulatorIndeks cieplny: wpisz temperaturę powietrza i wilgotność względną, aby poznać odczuwalny upał według wzoru amerykańskiej służby pogodowej, z poziomami i tabelą.
- Skala Beauforta: kalkulatorSkala Beauforta: przelicz prędkość wiatru z km/h, m/s, węzłów lub mph na stopień 0–12 albo sprawdź zakres prędkości stopnia, z opisem skutków i pełną tabelą.
- Kalkulator temperatury odczuwalnejTemperatura odczuwalna kalkulator: wychłodzenie wiatrem z temperatury i prędkości wiatru (wzór służby meteo) oraz indeks upału z wilgotnością i tabelą.
- Wymiana powietrza – kalkulatorWymiana powietrza – kalkulator krotności z wymiarów pomieszczenia i strumienia lub odwrotnie: wymiany na godzinę, czas wymiany i świeże powietrze wg CO₂.