Dauwpunt berekenen: luchtvochtigheid, condens en schimmelrisico
Dauwpunt berekenen in het kort: bij 20 °C en 50 % relatieve luchtvochtigheid ligt het dauwpunt op 9,3 °C. Elk oppervlak dat kouder is, wordt nat van condens. Schimmel dreigt al eerder: vanaf ongeveer 80 % vocht aan het oppervlak, hier onder 12,6 °C.
Voorbeeld: Temperatuureenheid: °C (Celsius) · Wat weet je: Temperatuur + relatieve vochtigheid → dauwpunt · Luchttemperatuur 20 · Relatieve luchtvochtigheid 50 % · Oppervlaktetemperatuur (muur, raam) 14 → Resultaat: Dauwpunt 9,3 °C (bij 20 °C en 50 %). Bron: WMO-No. 8, WMO-No. 8, Guide to Instruments and Methods of Observation, Vol. I, Ch. 4, Annex 4.B – Magnus formula e_w = 6.112 exp(17.62 t/(243.12 + t)). Bijgewerkt: .
Zo wordt het berekend
Wat is het dauwpunt?
Het dauwpunt is de temperatuur waarop lucht moet afkoelen voordat de waterdamp gaat condenseren – de relatieve vochtigheid is dan 100 %. Koelt binnenlucht tegen een koude muur, ruit of leiding af tot onder het dauwpunt, dan slaat daar water neer. Bij vloerkoeling moet de aanvoertemperatuur daarom boven het dauwpunt blijven.
Formule: dauwpunt berekenen met Magnus
De verzadigingsdampdruk boven water volgt de Magnus-formule met de coëfficiënten van de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO-No. 8):
e_s(t) = 6,112 hPa · exp(17,62 · t / (243,12 + t))
- Dampdruk van de lucht: e = relatieve vochtigheid × e_s(t)
- γ = ln(e / 6,112)
- Dauwpunt: τ = 243,12 · γ / (17,62 − γ)
Voorbeeld 20 °C en 50 %: e_s = 23,33 hPa, e = 11,66 hPa, γ = 0,646, τ = 9,3 °C.
Dauwpunttabel
| Lucht | 40 % | 50 % | 60 % | 70 % |
|---|---|---|---|---|
| 18 °C | 4,2 °C | 7,4 °C | 10,1 °C | 12,4 °C |
| 20 °C | 6,0 °C | 9,3 °C | 12,0 °C | 14,4 °C |
| 22 °C | 7,8 °C | 11,1 °C | 13,9 °C | 16,3 °C |
| 24 °C | 9,6 °C | 12,9 °C | 15,8 °C | 18,2 °C |
Schimmel op de muur: de 80-procentregel
Schimmel heeft geen vloeibaar water nodig. Volgens de schimmelrichtlijn van het Duitse Umweltbundesamt (UBA) is langdurig zo’n 70–80 % relatieve vochtigheid aan het oppervlak genoeg; onder 70 % groeit schimmel nauwelijks. Omdat lucht bij een koude muur afkoelt, stijgt daar de relatieve vochtigheid. De rekenmachine toont daarom de oppervlaktetemperatuur waarbij 80 % wordt bereikt: 12,6 °C bij lucht van 20 °C en 50 %.
Beperkingen
De Magnus-formule is een benadering (minder dan 0,5 % afwijking in het gangbare bereik) en geldt van ongeveer −45 °C tot 60 °C. Huis-tuin-en-keukenhygrometers zijn vaak maar ±3–5 % nauwkeurig. Een bouwfysische berekening van een complete wand of een plat dak vraagt de laagopbouw – laat dat aan een adviseur over.
Veelgestelde vragen
Hoe bereken je het dauwpunt?
Met de Magnus-formule: bepaal de dampdruk uit temperatuur en relatieve vochtigheid, dan γ = ln(e/6,112) en τ = 243,12 · γ / (17,62 − γ). Bij 20 °C en 60 % is het dauwpunt 12,0 °C.
Wat is het dauwpunt bij 20 graden en 50 % luchtvochtigheid?
9,3 °C. Koudere oppervlakken beslaan; het schimmelrisico begint onder ongeveer 12,6 °C.
Hoe weet ik of mijn muur gaat schimmelen?
Meet de temperatuur van het koudste punt (hoek, dagkant van het raam) met een infraroodthermometer en vul die in. Blijft het vocht aan het oppervlak langdurig boven 80 %, dan is schimmel waarschijnlijk.
Wat is het verschil tussen relatieve en absolute luchtvochtigheid?
Absolute vochtigheid is de hoeveelheid water in gram per kubieke meter lucht. Relatieve vochtigheid is het percentage van het maximum bij die temperatuur – daarom stijgt ze als dezelfde lucht afkoelt.
Waarom beslaan ramen in de winter?
Het glas is kouder dan het dauwpunt van de binnenlucht. Bij 20 °C en 50 % beslaat glas onder 9,3 °C. Ventileren verlaagt de hoeveelheid vocht en daarmee het dauwpunt.
Bronnen en wettelijke basis
- WMO-No. 8: WMO-No. 8, Guide to Instruments and Methods of Observation, Vol. I, Ch. 4, Annex 4.B – Magnus formula e_w = 6.112 exp(17.62 t/(243.12 + t))
- UBA Schimmelleitfaden: Umweltbundesamt – Leitfaden zur Vorbeugung, Erfassung und Sanierung von Schimmelbefall in Gebäuden (Oberflächenfeuchte 70–80 %)
Bijgewerkt op:
Vergelijkbare tools
- Stroomkosten van een apparaat berekenenBereken het verbruik en de stroomkosten van een apparaat: vermogen in watt, uren per dag, dagen per week en de kWh-prijs – kosten per dag, maand en jaar.
- Dichtheid berekenen: dichtheid, massa en volumeBereken dichtheid, massa of volume met ρ = m/V – stap voor stap, met eenheidsconversie tussen g/cm³, kg/m³, lb/ft³ en dichtheden van water, metalen en plastics.
- Bereken je dagelijkse waterbehoefteHoeveel water per dag drinken? Vocht- en totale waterbehoefte naar leeftijd, geslacht, zwangerschap en borstvoeding, volgens EFSA en de Duitse DGE.
- Cup naar gram omrekenenReken cups, eetlepels en theelepels om naar gram voor bloem, suiker, boter, melk, rijst en meer – Amerikaanse cup, metrische cup en USDA-waarden.
- Airco berekenen – hoeveel koelvermogen heeft je kamer nodig?Airco berekenen op basis van m²: benodigde BTU/h en kW, met correctie voor zon, personen en keuken, plus de juiste maat airco en de berekening stap voor stap.
- Bandenmaat vergelijken en berekenenVergelijk twee bandenmaten, bijv. 205/55 R16 91V: diameter, omtrek, zijwandhoogte, verschil in %, snelheidsmeterfout, load- en snelheidsindex.