Mutlak Nötrofil Sayısı Hesaplama (ANC)
Mutlak nötrofil sayısı hesaplama aracı, ANC değerini lökosit sayısından ve periferik yayma yüzdelerinden bulur. Örnek: 6,0 × 10⁹/L lökosit, %55 parçalı ve %3 çomak nötrofil için sonuç 3.480/µL’dir.
Örnek: Lökosit sayısının birimi: × 10⁹/L (= × 10³/µL) · Lökosit (× 10⁹/L) 6 × 10⁹/L · Parçalı nötrofiller 55 % · Çomak nötrofiller 3 % → Sonuç: ANC = 3.480/µL (3,48 × 10⁹/L). Kaynak: MSD Manual Professional – Neutropenia (nötrofil sayısı = lökosit sayısı × çubuk çekirdekliler dahil nötrofil oranı). Güncelleme: .
Nasıl hesaplanır?
Mutlak nötrofil sayısı (ANC, “absolute neutrophil count”), bir mikrolitre kanda kaç nötrofil bulunduğunu gösterir. Periferik yayma çoğu zaman nötrofilleri yalnızca lökositlerin yüzdesi olarak verir. Enfeksiyona karşı savunmayı değerlendirirken ise mutlak sayı önemlidir; örneğin kemoterapi takibinde.
Formül
ANC = lökosit × (parçalı % + çomak %) ÷ 100. Parçalılar olgun nötrofiller, çomaklar ise daha genç biçimleridir; ikisi toplanır. Birimlere gelince: 1 × 10⁹/L, 1 × 10³/µL’ye, yani mikrolitrede 1.000 hücreye eşittir (µL = mm³).
Örnek
6,0 × 10⁹/L lökosit, 6.000/µL eder. %55 parçalı ve %3 çomak ile: 6.000 × 58 ÷ 100 = 3.480/µL, yani 3,48 × 10⁹/L. İkinci örnek: 2,0 × 10⁹/L lökosit, %30 ve %2 ile 2.000 × 32 ÷ 100 = 640/µL verir; bu CTCAE v6.0’a göre 2. derecedir.
CTCAE’ye göre sınıflama
ABD Ulusal Kanser Enstitüsü’nün Common Terminology Criteria for Adverse Events ölçütleri, güncel CTCAE v6.0 sürümünde (2025’te yayımlandı) nötrofil sayısındaki azalmayı şöyle derecelendirir: 1. derece 1.500’ün altı ile 1.000/µL arası, 2. derece 1.000’in altı ile 500/µL arası, 3. derece 500’ün altı ile 100/µL arası, 4. derece 100/µL’nin altı. Önceki sürüm CTCAE v5.0’da her sınır bir basamak yukarıdaydı (4. derece orada 500/µL’nin altında başlıyordu); bu nedenle eski raporlarda ve çalışmalarda farklı bir derece yer alabilir.
- Sonucunuzda mutlak nötrofil sayısı zaten yazıyorsa hesap yapmaya gerek yoktur.
- Bazı laboratuvarlar çomak nötrofilleri ayrıca bildirmez; o durumda alanı 0 bırakın.
Sıkça sorulan sorular
Mutlak nötrofil sayısı nasıl hesaplanır?
Lökosit sayısı, parçalı ve çomak nötrofil yüzdelerinin toplamıyla çarpılır ve 100’e bölünür. 6.000/µL ve %58 için sonuç 3.480/µL’dir.
ANC ne demek?
ANC, “absolute neutrophil count” ifadesinin kısaltmasıdır; Türkçesi mutlak nötrofil sayısıdır. Mikrolitre başına hücre veya × 10⁹/L olarak verilir.
Hangi değerden itibaren nötropeniden söz edilir?
CTCAE v6.0’a göre 1. derece 1.500/µL’nin altında başlar; 2. derece 1.000/µL’nin, 3. derece 500/µL’nin, 4. derece 100/µL’nin altıdır. Tek tek sonuçların yorumu hekimin işidir.
× 10⁹/L, µL başına hücreye nasıl çevrilir?
1.000 ile çarpılır: 3,48 × 10⁹/L, 3.480 hücre/µL eder. × 10³/µL birimi × 10⁹/L ile aynıdır.
Kaynaklar ve yasal dayanak
- MSD Manual Professional – Neutropenia (nötrofil sayısı = lökosit sayısı × çubuk çekirdekliler dahil nötrofil oranı)
- National Cancer Institute – Dictionary of Cancer Terms: absolute neutrophil count (Definition)
- National Cancer Institute – Common Terminology Criteria for Adverse Events (CTCAE) v6.0, 22 Temmuz 2025'te yayımlandı (erişim: 4 Ekim 2026): “Neutrophil count decreased”, derece 1–4
Güncelleme: · Editoryal ilkeler
Benzer araçlar
- GFR Hesaplama (CKD-EPI 2021 ile eGFR)GFR hesaplama aracı CKD-EPI 2021 formülünü kullanır: kreatinini mg/dL veya µmol/L olarak, yaşı ve cinsiyeti girin; eGFR, G1–G5 evresi ve hesap adımları çıksın.
- Düzeltilmiş Kalsiyum HesaplamaDüzeltilmiş kalsiyum hesaplama aracı Payne formülünü kullanır: total kalsiyum ve albümini mg/dL veya mmol/L olarak girin, sonucu iki birimde görün.
- Vücut Yüzey Alanı Hesaplama (VYA/BSA)Vücut yüzey alanı hesaplama aracı Mosteller, Du Bois ve Haycock formüllerini kullanır: boy ve kiloyu cm/kg veya in/lb girin, sonucu m² olarak görün.
- VKİ hesaplama (DSÖ kategorileri)VKİ hesaplama: kilo ve boyunuzdan vücut kitle indeksinizi bulun. Zayıflıktan 3. derece obeziteye DSÖ kategorisini ve ideal kilo aralığını görün.
- Yüzde hesaplamaÜcretsiz yüzde hesaplama: bir sayının %X’ini, bir sayının diğerinin yüzde kaçı olduğunu, yüzde değişimi, artışı ve indirimi bulun – formül ve adımlarla.
- Günlük su ihtiyacı hesaplamaGünde kaç litre su içilmeli? Yaşa, cinsiyete, gebeliğe ve emzirmeye göre içeceklerden alınan sıvı ve toplam su ihtiyacı – EFSA ve DGE değerlerine göre.
- Online metronomÜcretsiz online metronom: 20–300 BPM, 2/4’ten 12/8’e kadar ölçüler, her vuruşa vurgu, alt bölümler ve tap tempo. Örnek hassasiyetinde, uygulama gerektirmez.
- Gonglu meditasyon zamanlayıcıOnline meditasyon zamanlayıcı: süre, hazırlanma süresi ve aralık zilleri seçin; başta ve sonda yumuşak gong. Arka plan sekmesinde de doğru çalışır.
- Promil HesaplamaPromil hesaplama aracı Widmark formülünü kullanır: cinsiyet, kilo, içki miktarı ve süreyi girin; kandaki alkol düzeyinin tahminini hesap adımlarıyla görün.