Gerilim düşümü hesaplama ve kablo kesiti seçimi
Gerilim düşümü hesaplama – kısaca: ΔU = 2 · L · I · ρ / S (trifazede 2 yerine √3, cos φ ile çarpılır). 230 V’ta 16 A taşıyan 25 m’lik 2,5 mm² bakır kabloda 5,5 V, yani %2,4 düşüm olur. Hesaplayıcı izin verilen düşüm için kablo kesitini de bulur.
Kaynak: IEC 60364-5-52, IEC 60364-5-52:2009 – Low-voltage electrical installations, wiring systems; Annex G (informative): voltage drop 3 % lighting / 5 % other uses. Güncelleme: .
Nasıl hesaplanır?
Gerilim düşümü formülleri
Gerilimin bir kısmı kablonun direncinde kaybolur. Tek yön uzunluk L, akım I, kesit S ve özdirenç ρ ile:
- Doğru akım: ΔU = 2 · L · I · ρ / S
- Monofaze: ΔU = 2 · L · I · ρ · cos φ / S
- Trifaze: ΔU = √3 · L · I · ρ · cos φ / S (fazlar arası gerilime göre)
2 çarpanı gidiş ve dönüş iletkenini hesaba katar. Düzenlenirse gerekli kesit: S = 2 · L · I · ρ · cos φ / ΔU. Reaktans ihmal edilmiştir; yaklaşık 35 mm²’ye kadar olağan tesisatlarda bu yeterince doğrudur.
Özdirenç değerleri
Bakır: ρ = 1/58 Ω·mm²/m = 0,0172, 20 °C’de (IEC 60028); alüminyum: 0,0283 Ω·mm²/m (IEC 60889). Direnç kelvin başına yaklaşık %0,4 artar – daha gerçekçi sonuç için iletken sıcaklığını ayarlayın.
Örnekler
| Uygulama | Hesap | Sonuç |
|---|---|---|
| Priz hattı 230 V, 16 A, 25 m, 2,5 mm² | 2 · 25 · 16 / (58 · 2,5) | 5,5 V = %2,4 |
| Şarj ünitesi 400 V, 16 A, 30 m, 4 mm² | √3 · 30 · 16 / (58 · 4) | 3,6 V = %0,9 |
| 12 V güneş sistemi, 10 A, 5 m, 2,5 mm² | 2 · 5 · 10 / (58 · 2,5) | 0,69 V = %5,7 |
İzin verilen gerilim düşümü
Uluslararası IEC 60364-5-52 standardı, bilgilendirici Ek G’de kamu alçak gerilim şebekesinden beslenen tesislerde aydınlatma için en fazla %3, diğer kullanımlar için %5 önerir. Türkiye’de ayrıca Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği’ndeki sınırlar geçerlidir.
Sınırlar
Hesaplayıcı yalnızca gerilim düşümünü kontrol eder. Akım taşıma kapasitesi, kısa devre koruması ve sigorta seçimi ayrıca sağlanmalıdır. 230/400 V tesisattaki işler yetkili elektrikçi tarafından yapılmalıdır.
Sıkça sorulan sorular
Gerilim düşümü nasıl hesaplanır?
Monofazede ΔU = 2 · L · I · ρ · cos φ / S; bakır için ρ = 0,0172 Ω·mm²/m. Örnek: 30 m, 10 A, 1,5 mm² → 6,9 V, yani 230 V’un %3’ü.
Trifazede gerilim düşümü formülü nedir?
ΔU = √3 · L · I · ρ · cos φ / S, 400 V’a göre. 50 m, 32 A, 6 mm², cos φ 0,9: 7,2 V, yani %1,8.
Kablo kesiti nasıl hesaplanır?
S = 2 · L · I · ρ / ΔU maks. 40 m, 16 A ve 230 V’un %3’ü (6,9 V) için: 2 · 40 · 16 / (58 · 6,9) = 3,2 mm² → 4 mm².
Yüzde gerilim düşümü nasıl bulunur?
Volt cinsinden düşümü şebeke gerilimine bölüp 100 ile çarpın: 5,5 V / 230 V · 100 = %2,4.
İzin verilen gerilim düşümü ne kadar?
Referans olarak aydınlatmada %3, diğer yüklerde %5 (IEC 60364-5-52, Ek G). Yerel yönetmelikleri de kontrol edin.
Kaynaklar ve yasal dayanak
- IEC 60364-5-52: IEC 60364-5-52:2009 – Low-voltage electrical installations, wiring systems; Annex G (informative): voltage drop 3 % lighting / 5 % other uses
- NBS HB 100 / IEC 60028 / IEC 60889: NBS Handbook 100 – Copper Wire Tables: annealed copper standard (1/58 Ω·mm²/m, α = 0.00393 /K at 20 °C); aluminium 0.028264 Ω·mm²/m, α = 0.00403 /K per IEC 60889
- IEC 60228:2023: IEC 60228:2023 – Conductors of insulated cables (nominal cross-sections)
Güncelleme:
Benzer araçlar
- AWG mm2 dönüşüm tablosu: kablo kesiti ve çapıAWG’yi mm²’ye ve mm²’yi AWG’ye çevirin; çap, bakır direnci, 4/0’dan 40 AWG’ye tam dönüşüm tablosu ve en yakın metrik standart kablo kesiti de gösterilir.
- LED direnç hesaplamaLED direnç hesaplama: 5 V, 12 V veya 24 V için direnç değeri, en yakın E12/E24 standart değer, harcanan güç ve direnç gücü – seri veya paralel.
- Elektrikli araç şarj maliyeti hesaplamaElektrikli araç şarj maliyeti hesaplama: evde ve şarj istasyonunda şarjın kaç TL tuttuğunu batarya, doluluk, şarj kaybı ve kWh fiyatıyla hesaplayın.
- Elektrik tüketimi hesaplama: cihazların elektrik maliyetiElektrik tüketimi hesaplama: cihazın watt değerini, kullanım süresini ve kWh fiyatını girin; günlük, aylık ve yıllık kWh tüketimini ve maliyeti görün.
- Anlamlı rakamlar hesaplayıcıAnlamlı rakamlar: sayın, n anlamlı rakama yuvarlayın, çarpma ve toplama kurallarını uygulayın – işaretli rakamlar, adım adım çözüm ve bilimsel gösterimle.
- Asal çarpanlara ayırmaAsal çarpanlara ayırma aracı: bir trilyona kadar her sayıyı adım adım asal çarpanlarına ayırır, asal sayı mı kontrol eder, bölen sayısını ve toplamını verir.