Kookpunt van water op hoogte berekenen
Deze rekenhulp geeft het kookpunt van water op een bepaalde hoogte of bij een gemeten luchtdruk. Op zeeniveau kookt water bij 100 °C; op 1000 m hoogte is de luchtdruk in de standaardatmosfeer 898,7 hPa en kookt water bij 96,7 °C. Dat is ongeveer 1 °C minder per 300 meter stijging.
Voorbeeld: Berekenen vanuit: hoogte · Eenheden: meter, hPa · Hoogte boven zeeniveau 1.000 → Water kookt bij: 96,7 °C (206,0 °F). Bron: NIST Chemistry WebBook, SRD 69 – Water: Antoine equation parameters, 344–373 K (Bridgeman and Aldrich 1964; read 09.10.2026). Bijgewerkt: .
Zo wordt het berekend
Water kookt als de dampspanning gelijk wordt aan de luchtdruk. Hoe hoger je bent, hoe lager de luchtdruk en hoe lager het kookpunt. De rekenhulp neemt de luchtdruk van de standaardatmosfeer op jouw hoogte volgens de formule van de Amerikaanse weerdienst (NWS) en berekent daaruit het kookpunt met de Antoine-vergelijking voor water uit het NIST Chemistry WebBook.
Kookpunt van water per hoogte: tabel
| Hoogte | Luchtdruk | Kookpunt |
|---|---|---|
| zeeniveau | 1013,3 hPa | 100,0 °C |
| 500 m | 954,6 hPa | 98,3 °C |
| 1000 m | 898,7 hPa | 96,7 °C |
| 1500 m | 845,5 hPa | 95,0 °C |
| 2000 m | 794,9 hPa | 93,3 °C |
| 3000 m | 701,0 hPa | 90,0 °C |
| 4000 m | 616,3 hPa | 86,6 °C |
| 5000 m | 540,0 hPa | 83,3 °C |
Formules
Luchtdruk (NWS, standaardatmosfeer): p = 1013,25 hPa × (1 − hvoet ÷ 145 366,45)1 ÷ 0,190284. Kookpunt (NIST, Antoine-parameters van Bridgeman en Aldrich voor 344–373 K): T = 1663,125 ÷ (5,08354 − log10(p in bar)) + 45,622 K. Met 1013,25 hPa geeft dat precies 100,00 °C.
Voorbeelden
- 1000 m: 898,7 hPa, water kookt bij 96,7 °C (206,0 °F).
- 3000 m: 701,0 hPa, 90,0 °C.
- Mount Everest, 8849 m: ongeveer 314 hPa in de standaardatmosfeer, 70,2 °C.
- Oever van de Dode Zee, −430 m: 1066 hPa, 101,4 °C.
Op hoogte gaart alles langzamer omdat het water minder heet is: de rekenhulp voor eieren koken houdt rekening met de hoogte. Hoe luchtdruk, volume en temperatuur samenhangen, zie je bij de algemene gaswet.
Grenzen
De standaardatmosfeer is een gemiddelde: bij een lagedrukgebied kan de druk op jouw plek 10–20 hPa lager liggen en het kookpunt zo’n 0,3–0,6 °C. Voor een exacte waarde vul je de gemeten stationsdruk op jouw plek in. De Antoine-parameters zijn afgestemd op 71–100 °C; boven de druk op zeeniveau of op de hoogste toppen wordt de vergelijking iets geëxtrapoleerd.
Veelgestelde vragen
Wat is het kookpunt van water op 1000 meter hoogte?
Ongeveer 96,7 °C bij 898,7 hPa in de standaardatmosfeer, dus 3,3 °C lager dan op zeeniveau.
Hoeveel daalt het kookpunt van water met de hoogte?
Ongeveer 1 °C per 300 m stijging, in het hoogtebereik waar mensen wonen en wandelen.
Wat is het kookpunt van water op 3000 meter?
Ongeveer 90,0 °C bij 701 hPa in de standaardatmosfeer.
Bij welke temperatuur kookt water op de Mount Everest?
Bij ongeveer 70 °C: in de standaardatmosfeer is de luchtdruk op 8849 m maar zo’n 314 hPa.
Waarom duurt koken in de bergen langer?
Kokend water kan niet heter worden dan het kookpunt. Op 3000 m is het zo’n 10 °C koeler dan op zeeniveau, en de warmte komt langzamer in het eten.
Kan ik de luchtdruk uit het weerbericht gebruiken?
Weerberichten geven meestal de naar zeeniveau herleide druk. Voor het kookpunt heb je de werkelijke stationsdruk op jouw plek nodig.
Bronnen en wettelijke basis
- NIST Chemistry WebBook, SRD 69 – Water: Antoine equation parameters, 344–373 K (Bridgeman and Aldrich 1964; read 09.10.2026)
- National Weather Service (NOAA) – Pressure Altitude formula (read 09.10.2026)
Bijgewerkt op: · Redactioneel beleid
Vergelijkbare tools
- Latente warmte berekenenLatente warmte berekenen met Q = m·L: smelten, stollen, verdampen en condenseren, met waarden voor 16 stoffen en de opwarmingskromme van water.
- Eieren koken: hoe lang?Bereken hoe lang je eieren kookt: zacht, smeuïg of hard. Op basis van gewicht, starttemperatuur (koelkast of kamer) en hoogte, met vergelijkingstabel.
- Fahrenheit naar Celsius omrekenenFahrenheit naar Celsius omrekenen en andersom: °C = (°F − 32) ÷ 1,8. Ook Kelvin, Rankine en Réaumur, met de berekening stap voor stap en een omrekentabel.
- Bar naar psi omrekenenReken bar naar psi om en andersom: 1 bar = 14,504 psi. Ook pascal, kPa, atm, mmHg en waterkolom – met berekening, tabel en uitleg over psig en psia.
- Algemene gaswet: druk, volume, stofhoeveelheid of temperatuur berekenenAlgemene gaswet pV = nRT omvormen en uitrekenen: druk, volume, stofhoeveelheid of temperatuur, met eenheden van Pa tot bar, massa, dichtheid en uitwerking.
- Kg naar pond omrekenenKg naar pond omrekenen: naar het Engelse/Amerikaanse pond (lb, 453,59 g) of het Nederlandse pond van 500 g. Met ounces, stone, gram, ton en een tabel.
- mm regen omrekenen naar litersHoeveel liter is 1 mm regen? Precies 1 liter per m². Reken mm regen om naar liters voor tuin, dak of hectare en zie of de regen licht of zwaar is.
- Vochtgehalte van brandhout berekenenVochtgehalte hout berekenen: de houtvochtmeter omrekenen naar watergehalte, stookwaarde en stookklaar hout controleren, plus gewicht na het drogen.
- M/s naar km/u omrekenenM/s naar km/u: keer 3,6, dus 10 m/s = 36 km/u. Reken m/s om naar km/u of km/u naar m/s, met mph, knopen en een omrekentabel voor windsnelheid.