TR

Atasözleri ve anlamları: çevir, oku, anlamını aç

Atasözleri ve anlamları bu sayfada bir çarkın üzerinde: çarkı çevirin, çıkan atasözünü okuyun, önce anlamını tahmin edin, sonra “Anlamını göster” düğmesiyle TDK’nın açıklamasını açın. 43 atasözünün hepsi Türk Dil Kurumu sözlüğünde madde olarak geçiyor; anlamlar oradan alındı.

Kaynak: TDK Güncel Türkçe Sözlük, sorgu 06.10.2026, TDK – Güncel Türkçe Sözlük (atasözü maddeleri ve anlamları). Güncelleme: .

Hazır. Düğmeye basın ya da Tab ile düğmeye gelip Enter’a basın.

Konu seçin:
Yıldızla ağırlık verin: “Pizza *3” üç kat şans alır. Liste bu tarayıcıda saklanır; başkasına göndermek için “Bu çarkı paylaş” düğmesini kullanın.
AraçlarımGirdileriniz yalnızca bu tarayıcıda saklanır.

Sonuç

Çarktaki dilim sayısı
43
Seçenek başına şans
SeçenekŞans
Damlaya damlaya göl olur%2,33
Acele işe şeytan karışır%2,33
Ayağını yorganına göre uzat%2,33
Sabreden derviş muradına ermiş%2,33
Emek olmadan yemek olmaz%2,33
Lafla peynir gemisi yürümez%2,33
Taşıma su ile değirmen dönmez%2,33
Sakla samanı, gelir zamanı%2,33
Bin bilsen de bir bilene danış%2,33
Akıl akıldan üstündür%2,33
Her işte bir hayır vardır%2,33
Su testisi su yolunda kırılır%2,33
Aç ayı oynamaz%2,33
Her yiğidin bir yoğurt yiyişi vardır%2,33
Ağlamayan çocuğa meme vermezler%2,33
Üzüm üzüme baka baka kararır%2,33
Bir elin nesi var, iki elin sesi var%2,33
Dost kara günde belli olur%2,33
Ev alma, komşu al%2,33
Gülme komşuna, gelir başına%2,33
Birlikten kuvvet doğar%2,33
Ağaç yaşken eğilir%2,33
Ağaca çıkan keçinin dala bakan oğlağı olur%2,33
İnsan yedisinde ne ise yetmişinde de odur%2,33
Bir fincan kahvenin kırk yıl hatırı vardır%2,33
Dağ dağa kavuşmaz, insan insana kavuşur%2,33
Mum dibine ışık vermez%2,33
Ateş düştüğü yeri yakar%2,33
Gülü seven dikenine katlanır%2,33
Tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır%2,33
Söz gümüşse sükût altındır%2,33
İki dinle bir söyle%2,33
Yalancının mumu yatsıya kadar yanar%2,33
Görünen köy kılavuz istemez%2,33
Güneş balçıkla sıvanmaz%2,33
Ne ekersen onu biçersin%2,33
Balık baştan kokar%2,33
Denize düşen yılana sarılır%2,33
Anlayana sivrisinek saz, anlamayana davul zurna az%2,33
Tilkinin dönüp dolaşıp geleceği yer kürkçü dükkânıdır%2,33
Her kuşun eti yenmez%2,33
Çivi çiviyi söker%2,33
Mart kapıdan baktırır, kazma kürek yaktırır%2,33

Nasıl hesaplanır?

Çark 43 atasözünden birini rastgele seçer; anlamı, “Anlamını göster” düğmesine basılana kadar gizli kalır. Her atasözünün çıkma olasılığı 1/43, yani yaklaşık %2,33; 15 atasözlü “Çalışma ve sabır” grubunda 1/15, yaklaşık %6,67.

Atasözü nedir?

Atasözü, uzun deneyimlerden çıkmış, kalıplaşmış ve öğüt veren kısa sözdür. Sözcükleri değiştirilmez: “Damlaya damlaya göl olur” denir, “damla damla göl olur” denmez. Deyimden farkı, bir yargı bildirmesidir; “etekleri zil çalmak” gibi bir deyim tek başına öğüt vermez.

Örnek atasözleri ve anlamları

Sınıfta ve evde nasıl oynanır?

  1. Bir konu grubu seçin ya da “Hepsi” ile başlayın.
  2. Sırası gelen öğrenci çarkı çevirir ve atasözünü yüksek sesle okur.
  3. Anlamını kendi cümleleriyle anlatır ya da bir örnek olay verir.
  4. “Anlamını göster” ile TDK açıklaması açılır; doğru anlatan bir puan alır.
  5. “Kazanan seçeneği çarktan çıkar” işaretliyse aynı atasözü iki kez gelmez.

Kısa atasözleri ve ödev için

Listedeki atasözlerinin çoğu üç ila beş sözcükten oluşur; “10 tane kısa atasözü” isteyen bir ödev için “Çalışma ve sabır” grubundan on tanesini sırayla çevirmek yeterli. Anlamları sözlükten aldığımız için ödevde kaynak olarak “TDK Güncel Türkçe Sözlük” yazılabilir. Kendi atasözlerinizi eklemek isterseniz listeyi silip her satıra bir tane yazın; bunların anlamını çark bilmez.

Çekiliş adil mi?

Evet. Sonuç, animasyon başlamadan önce tarayıcının rastgele sayı üretecinde (crypto.getRandomValues()) belirlenir; çarkın dönüşü yalnızca sonucu gösterir.

Öğrendiklerinizi sınamak için atasözleri testi var: anlamı bulma, anlamdan atasözünü seçme ve boşluk doldurma, dört şıklı ve puanlı.

Başka sınıf oyunları: bilmeceler ve cevapları, bilgi yarışması soruları ve sessiz sinema kelimeleri.

Sıkça sorulan sorular

Atasözlerinin anlamları nereden alındı?

Türk Dil Kurumunun Güncel Türkçe Sözlüğünden. Her atasözü sözlükte ayrı madde olarak arandı; bulunamayanlar listeye alınmadı.

“Damlaya damlaya göl olur” ne demek?

TDK’ya göre: azar azar olagelen şeyler birikerek önemli bir niceliğe ulaşacağı için küçümsenmemelidir.

Atasözü ile deyim arasındaki fark nedir?

Atasözü bir yargı ve öğüt bildirir (“Ağaç yaşken eğilir”). Deyim ise bir durumu çarpıcı biçimde anlatır, tek başına öğüt vermez.

Kısa atasözleri hangileri?

Örneğin: Aç ayı oynamaz, Balık baştan kokar, Birlikten kuvvet doğar, İki dinle bir söyle, Ev alma komşu al.

Kendi atasözlerimi ekleyebilir miyim?

Evet. Listeyi düzenleyip her satıra bir atasözü yazın. Kendi eklediğiniz atasözlerinin anlamını çark göstermez.

Aynı atasözü iki kez çıkabilir mi?

“Kazanan seçeneği çarktan çıkar” işaretliyse hayır; çıkan atasözü bir sonraki turda çarkta olmaz.

Kaynaklar ve yasal dayanak

Güncelleme: · Editoryal ilkeler

Benzer araçlar