Değerler eğitimi çarkı: çevir, konuş, örnek ver
Değerler eğitimi çarkı 26 değerden birini rastgele seçer: saygı, sevgi, sorumluluk, dürüstlük, yardımseverlik … Çeviren kişi değeri kendi hayatından bir örnekle anlatır; tek dokunuş karşıt davranışı ve sohbeti sürdürecek bir soruyu gösterir. Sınıf etkinlikleri, rehberlik saati ve aile sohbetleri için.
Kaynak: Wikipedia – Valor (axiología): valores y antivalores. Güncelleme: .
Nasıl hesaplanır?
Çarkta üç grupta 26 değer var. Dilimler eşittir: her değerin çıkma şansı 26’da 1, yaklaşık %3,85. “Kök değerler” grubunda şans %10’a, diğer iki grupta %12,5’e çıkar.
Kök değerler nedir?
2018’de yenilenen MEB öğretim programları, bütün derslerde işlenecek on kök değer sayar: adalet, dostluk, dürüstlük, öz denetim, sabır, saygı, sevgi, sorumluluk, vatanseverlik ve yardımseverlik. “Kök değerler (10)” grubu tam olarak bu on değerdir. “Birlikte yaşam” ve “Kişisel gelişim” grupları sınıf sohbetleri için seçtiğimiz ek değerlerdir.
Değerler ve karşıt davranışlar
| Grup | Değer (karşıtı) |
|---|---|
| Kök değerler | ⚖️ Adalet (haksızlık) · 🤗 Dostluk (vefasızlık) · 💬 Dürüstlük (yalan) · 🧭 Öz denetim (kendini bırakmak) · ⏳ Sabır (sabırsızlık) · 🤝 Saygı (alay etmek) · ❤️ Sevgi (nefret) · 📚 Sorumluluk (sorumsuzluk) · 🇹🇷 Vatanseverlik (umursamazlık) · 🎁 Yardımseverlik (bencillik) |
| Birlikte yaşam | 🧩 İş birliği (bencillik) · 👂 Empati (duyarsızlık) · 🌈 Hoşgörü (hoşgörüsüzlük) · 🍪 Paylaşma (cimrilik) · 😊 Nezaket (kabalık) · 🕊️ Barış (şiddet) · 🟰 Eşitlik (ayrımcılık) · 🌱 Doğayı korumak (israf) |
| Kişisel gelişim | 💪 Azim (tembellik) · 🦁 Cesaret (korkaklık) · 🙇 Alçakgönüllülük (kibir) · 🕰️ Dakiklik (geç kalmak) · 🔍 Merak (ilgisizlik) · 🙏 Minnettarlık (nankörlük) · 🤲 Affetmek (kin) · ✨ İyimserlik (karamsarlık) |
Değerler eğitimi çarkıyla beş etkinlik
- Hayatımdan bir örnek: çeviren öğrenci o değeri yaşadığı ya da eksikliğini hissettiği bir anı anlatır.
- Değer ve karşıtı: karşıt davranış açılır, grup ikisinin de geçtiği kısa bir canlandırma hazırlar.
- Haftanın değeri: pazartesi bir kez çevrilir; hafta boyunca o değerin uygulandığı anlar tahtaya yazılır.
- Sessiz sinema: değer kelime kullanmadan canlandırılır, diğerleri tahmin eder.
- Hikâyedeki değer: bir hikâye okunduktan sonra çark çevrilir; hangi karakterin bu değeri ya da karşıtını gösterdiği konuşulur.
Karşıt davranış neden konuşulur?
Bir değerin karşıtını adlandırmak (dürüstlüğün karşısında yalan, yardımseverliğin karşısında bencillik) çocukların değerleri somut durumlarda tanımasına yardım eder. Konuşulan kişi değil davranıştır; kimse örnek gösterilmez.
Yaşa göre kullanım
- Okul öncesi ve ilkokul: “Kök değerler” grubuyla başlayın; emojiler henüz okuyamayan çocuklara da yardımcı olur.
- Ortaokul ve lise: “Birlikte yaşam” ve “Kişisel gelişim” tartışma açar: hoşgörünün sınırı var mı? Her şey affedilir mi?
- Ailede: akşam yemeğinde bir tur çevirmek farklı bir sohbet başlatmaya yeter.
Çarkı kendinize göre düzenleyin
Listeyi değiştirebilirsiniz: değer çıkarın, okulunuzun değerler projesindekileri ya da ailenizinkileri her satıra bir tane yazın. Eklediğiniz değerlerin kayıtlı bir karşıtı ve sorusu olmaz. “Bu çarkı paylaş” listeyi bağlantıyla gönderir; kura tarayıcınızda çekilir. Değerler tekrar gelmesin diye “Kazanan seçeneği çarktan çıkar” kutusunu işaretleyin.
Sohbet için başka çarklar: duygular çarkı ve buz kırıcı sorular çarkı.
Sıkça sorulan sorular
Değerler eğitimi çarkında hangi değerler var?
26 değer: MEB’in 10 kök değeri (adalet, dostluk, dürüstlük, öz denetim, sabır, saygı, sevgi, sorumluluk, vatanseverlik, yardımseverlik), birlikte yaşamdan 8 (empati, hoşgörü, iş birliği …) ve kişisel gelişimden 8 (azim, cesaret, merak …).
Kök değerler nelerdir?
2018’de yenilenen öğretim programlarında sayılan on değer: adalet, dostluk, dürüstlük, öz denetim, sabır, saygı, sevgi, sorumluluk, vatanseverlik ve yardımseverlik.
Değerler çarkı sınıfta nasıl kullanılır?
Çarkı çevirin, her öğrenci çıkan değere kendi hayatından bir örnek versin. Ardından karşıt davranışı ve soruyu açıp sohbeti sürdürün.
Başka değerler ekleyebilir miyim?
Evet. Listeyi düzenleyin, her satıra bir değer yazın. Eklediğiniz değerler için karşıt davranış ve soru kayıtlı olmaz.
Değerler çarkının çıktısını alabilir miyim?
Çark ekranda çevirmek için tasarlandı. Kâğıt için bu sayfadaki tabloyu kopyalayıp kartlara kesebilirsiniz.
Çekiliş adil mi?
Evet: bütün dilimler aynı büyüklüktedir, her değerin şansı 26’da 1’dir.
Kaynaklar ve yasal dayanak
- Wikipedia – Valor (axiología): valores y antivalores
- W3C Recommendation: W3C Web Cryptography API – getRandomValues()
- MDN Web Docs – Crypto.getRandomValues() (İngilizce)
Güncelleme: · Editoryal ilkeler
Benzer araçlar
- Duygular çarkı: çevir, hissettiğini adlandır ve anlatDuygular çarkı online: 24 duygu ve her biri için bir sohbet sorusu. Çarkı çevirin, duyguyu adlandırın, anlatın. Okul öncesi, rehberlik saati ve aile için.
- Buz kırıcı sorular: çarkı çevirinEkip, sınıf, arkadaş grubu ve buluşma için 40 buz kırıcı soru içeren çark. Çevirin, rastgele bir soru seçin; grubu yönetmek için ipuçlarını da okuyun.
- Meslekler çarkı: çevir, mesleği anlat ya da canlandırMeslekler çarkı online: öğretmenden pilota 36 meslek. Çevirin, sessiz sinemayla canlandırın, “Ben kimim?” oynayın; tek dokunuşla İngilizcesini görün.
- Çark çevirme: kendi çarkıfeleğinizi oluşturunOnline çark çevirme: isimler, sayılar veya fikirlerle kendi şans çarkınızı oluşturun. Şansı ayarlayın, kazananı çıkarın, bağlantıyla paylaşın. Ücretsiz.
- Pasiyans oynaPasiyans (Klondike) tarayıcıda ücretsiz: 1 veya 3 kart çekin, geri alın, ipucu alın, çözümü olan günün oyununu oynayın. Sürenizi aynı kartlarla paylaşın.
- Bu mu şu mu sorularıBu mu şu mu soruları: çarkı çevirin, iki seçenekten birini seçin. Çocuklar, yemek ve zor seçimler için 45 hazır soru; kendi sorularınızı da ekleyebilirsiniz.
- Pişti puan hesaplamaPişti puan hesaplama: her elin puanını yazın, toplamı ve 101’e kaç puan kaldığını anında görün. Pişti +10, kart fazlası +3 kısayolları ve puanlama tablosu.
- Hentbol skor tablosu (online skorbord)Hentbol skor tablosu online ve ücretsiz: golleri sayın, yarı başına 2 dakikalık uzaklaştırmaları ve takım molalarını tutun. İsterseniz uzatma, tam ekran var.
- Eşleştirme kura çekimiEşleştirme kura çekimi: isimleri yazın, tek tıkla rastgele ikili eşleşmeler ya da iki liste arasında takım eşleştirmesi alın. Sonuç bağlantıyla paylaşılır.