Zonsopkomst en zonsondergang berekenen

Deze rekenhulp geeft de tijden van zonsopkomst en zonsondergang voor elke plaats en datum, met de daglengte, het hoogste zonnestandpunt en de drie schemerfasen. Voorbeeld: in Amsterdam komt de zon op 21 juni 2027 om 05:18 op en gaat om 22:06 onder – de dag duurt 16 u 48 min.

Bron: NOAA Global Monitoring Laboratory – Solar Calculation Details (vergelijkingen volgens J. Meeus, Astronomical Algorithms; nauwkeurigheid ongeveer een minuut tot ±72° breedte). Bijgewerkt: 4 oktober 2026.

Plaats

Datum

Laat leeg voor vandaag. Notatie: DD-MM-JJJJ of JJJJ-MM-DD.

Mijn toolboxJe invoer wordt alleen in deze browser opgeslagen.

Resultaat

Zonsopkomst en zonsondergang: Zon op 07:43 · zon onder 19:16 · daglengte 11 u 33 min
De hele dag: Moment Lokale tijd
Begin astronomische schemering (zon 18° onder de horizon) 05:49
Begin nautische schemering (12°) 06:30
Begin burgerlijke schemering (6°) 07:09
Zonsopkomst 07:43
Hoogste zonnestand (zonnehoogte) 13:30 (34°)
Zonsondergang 19:16
Einde burgerlijke schemering (6°) 19:49
Einde nautische schemering (12°) 20:29
Einde astronomische schemering (18°) 21:09
Daglengte 11 u 33 min
De komende 7 dagen: Dag Zonsopkomst Zonsondergang Daglengte Verschil met de dag erna (min:s)
vr 2-10 07:43 19:16 11 u 33 min −4:02
za 3-10 07:45 19:13 11 u 28 min −4:02
zo 4-10 07:46 19:11 11 u 24 min −4:01
ma 5-10 07:48 19:09 11 u 20 min −4:01
di 6-10 07:50 19:06 11 u 16 min −4:01
wo 7-10 07:52 19:04 11 u 12 min −4:01
do 8-10 07:53 19:02 11 u 8 min −4:00
Details: Datum: vrijdag 02-10-2026 · tijdzone: Europe/Amsterdam
Coördinaten: breedte 52,37°, lengte 4,895°
De zon komt op in de richting 95° en gaat onder in de richting 265° (0° = noord, 90° = oost).
Zonsopkomst en zonsondergang zijn de momenten waarop de bovenrand van de zon de horizon raakt: het middelpunt staat dan 0,833° eronder, de gemiddelde breking in de atmosfeer meegerekend.; Berekend met de zonnevergelijkingen van de NOAA voor een vlakke, vrije horizon op zeeniveau; tot 72° breedte op ongeveer een minuut nauwkeurig. Heuvels, gebouwen en bijzonder weer verschuiven de zichtbare zonsopkomst.

Moment	Lokale tijd
Begin astronomische schemering (zon 18° onder de horizon)	05:49
Begin nautische schemering (12°)	06:30
Begin burgerlijke schemering (6°)	07:09
Zonsopkomst	07:43
Hoogste zonnestand (zonnehoogte)	13:30 (34°)
Zonsondergang	19:16
Einde burgerlijke schemering (6°)	19:49
Einde nautische schemering (12°)	20:29
Einde astronomische schemering (18°)	21:09
Daglengte	11 u 33 min

Dag	Zonsopkomst	Zonsondergang	Daglengte	Verschil met de dag erna (min:s)
vr 2-10	07:43	19:16	11 u 33 min	−4:02
za 3-10	07:45	19:13	11 u 28 min	−4:02
zo 4-10	07:46	19:11	11 u 24 min	−4:01
ma 5-10	07:48	19:09	11 u 20 min	−4:01
di 6-10	07:50	19:06	11 u 16 min	−4:01
wo 7-10	07:52	19:04	11 u 12 min	−4:01
do 8-10	07:53	19:02	11 u 8 min	−4:00

Zo wordt het berekend

Zonsopkomst en zonsondergang zijn de momenten waarop de bovenrand van de zon aan de horizon verschijnt of erachter verdwijnt. Ze hangen af van drie dingen: de breedtegraad, de ligging binnen de tijdzone en de datum. De rekenhulp leidt ze af uit de zonnestand met de vergelijkingen die de NOAA publiceert.

Zo worden de tijden berekend

Voor de gekozen datum worden de declinatie van de zon en de tijdsvereffening bepaald. De uurhoek waarbij het middelpunt van de zon 0,833° onder de horizon staat, volgt uit cos H = (cos 90,833° − sin φ · sin δ) ÷ (cos φ · cos δ), met breedtegraad φ en declinatie δ. De ware middag is 12:00 uur, gecorrigeerd voor de lengtegraad en de tijdsvereffening; opkomst en ondergang liggen die uurhoek ervoor en erna. De 0,833° bestaat uit de straal van de zon (16 boogminuten) en de gemiddelde breking (34 boogminuten).

Uitgewerkt voorbeeld

Amsterdam (52,37° N, 4,895° O) op 21 juni 2027, de zomerzonnewende: zonsopkomst 05:18, hoogste zonnestand 13:42 bij een zonnehoogte van 61,1°, zonsondergang 22:06. De dag duurt 16 u 48 min. De burgerlijke schemering begint om 04:28 en eindigt om 22:56. In Rome duurt dezelfde dag 15 u 14 min (05:35 tot 20:49), omdat de stad zuidelijker ligt.

De drie schemeringen

Burgerlijke schemering (zon tot 6° onder de horizon): licht genoeg voor de meeste bezigheden buiten zonder lamp.
Nautische schemering (6° tot 12°): op zee is de horizon nog te zien, heldere sterren worden zichtbaar.
Astronomische schemering (12° tot 18°): de hemel is bijna donker; onder 18° is het volledig nacht. In Nederland wordt het rond de langste dag niet zo donker.

Ten noorden van de noordpoolcirkel en ten zuiden van de zuidpoolcirkel gaat de zon in de zomer niet onder en komt ze in de winter niet op. De rekenhulp meldt dan middernachtzon of poolnacht in plaats van tijden.

Veelgestelde vragen

Hoe laat komt de zon vandaag op en gaat ze onder?

Kies uw stad, of vul coördinaten en een tijdzone in, en laat de datum leeg. De rekenhulp gebruikt de datum van vandaag en toont beide tijden, de daglengte en de komende zeven dagen.

Hoe wordt de daglengte berekend?

Het is de tijd tussen zonsopkomst en zonsondergang. In Amsterdam is dat op 21 juni 2027 van 05:18 tot 22:06: 16 u 48 min.

Waarom is het na zonsondergang nog licht?

Omdat de atmosfeer het zonlicht verstrooit zolang de zon net onder de horizon staat. De burgerlijke schemering duurt tot de zon 6° eronder staat – tot 22:56 in het Amsterdamse voorbeeld.

Waarom wijken mijn tijden een minuut of twee af van andere bronnen?

Bronnen ronden verschillend af en gaan uit van een iets andere breking. Heuvels en gebouwen aan de horizon veranderen de zichtbare zonsopkomst veel sterker.

Wanneer zijn de langste en de kortste dag?

Op de zonnewendes: rond 20–21 juni en 21–22 december. Op het noordelijk halfrond heeft juni de langste dag, op het zuidelijk halfrond de kortste.

Bronnen en wettelijke basis

Bijgewerkt op: 4 oktober 2026 · Redactioneel beleid