TR

Tekerlemeler: çarkı çevir, üç kez hızlıca söyle

Tekerlemeler, birbirine benzeyen seslerle dolu, hızlı söylerken dilin dolaştığı cümlelerdir. Çarkı çevirin, çıkan tekerlemeyi önce yavaşça okuyun, sonra üç kez art arda hatasız söylemeye çalışın. Dört listede 48 Türkçe tekerleme var: kısa, zor, diksiyon için ve çocuklar için.

Kaynak: W3C Recommendation, W3C Web Cryptography API – getRandomValues(). Güncelleme: .

Hazır. Düğmeye basın ya da Tab ile düğmeye gelip Enter’a basın.

Hazır liste:
Yıldızla ağırlık verin: “Pizza *3” üç kat şans alır. Liste bu tarayıcıda saklanır; başkasına göndermek için “Bu çarkı paylaş” düğmesini kullanın.
AraçlarımGirdileriniz yalnızca bu tarayıcıda saklanır.

Sonuç

Çarktaki dilim sayısı
12
Seçenek başına şans
SeçenekŞans
Şu köşe yaz köşesi, şu köşe kış köşesi, ortada su şişesi.%8,33
Kartal kalkar dal sarkar, dal sarkar kartal kalkar.%8,33
Kırk küp, kırkının da kulpu kırık küp.%8,33
Şemsi Paşa pasajında sesi büzüşesiceler.%8,33
Saksıdaki sarı sümbül susuz kaldı.%8,33
Kırmızı kiremitli kulübede kedi kıvrıldı.%8,33
Pembe pabuçlu papağan pamuklu pastayı paylaştı.%8,33
Dört deli dana dere boyunda dolaştı.%8,33
Çatıdaki çatlak çinkoyu çocuk çekiçle çaktı.%8,33
Bakkal Bekir bal bidonunu bir bir boşalttı.%8,33
Fırıncı Fikret fırında fındıklı fıstıklı pide pişirdi.%8,33
Tavşan tarlada tazıyla tavla oynadı.%8,33

Nasıl hesaplanır?

Tekerleme, aynı ya da birbirine yakın seslerin üst üste geldiği, hızlı söylendiğinde dili zorlayan kısa bir söz oyunudur; Türkçenin ş, ç, r, k gibi sesleri bunun için biçilmiş kaftandır. Çark bir tekerleme seçer: on iki tekerlemelik bir listede her birinin şansı 12’de 1, yani yaklaşık %8,33; “Hepsi (48)” seçiliyken 48’de 1 (%2,08).

Nasıl oynanır?

  1. Bir liste seçin ve çarkı çevirin.
  2. Çıkan tekerlemeyi bir kez yavaşça okuyun, sonra üç kez art arda ve giderek hızlanarak söyleyin.
  3. Takılan sırayı bir sonrakine verir; hatasız bitiren bir puan alır.
  4. Zorlaştırmak için kronometre tutun ya da tekerlemeyi gözler kapalı, ezberden söyleyin.

Dört hazır liste

ListeÖrnekNeye iyi gelir?
Kısa“Kartal kalkar dal sarkar, dal sarkar kartal kalkar.”hızlı bir ısınma, k ve r sesleri
Zor ve uzun“Al bu takatukaları takatukacıya götür, takatukalamazsa geri getir.”uzun ekler, nefes ve dikkat
Diksiyon“Rüzgârlı rıhtımda Rıza rengârenk rozetleri rafa dizdi.”r, l, s–ş, c–ç seslerini net çıkarmak
Çocuklar için“Ali ile Ayşe ayva ayıkladı.”tek bir sesin tekrarlandığı kısa cümleler

Diksiyon için tekerlemeler

Sunucular, oyuncular ve öğretmenler tekerlemeyi konuşmadan önce ağız ve dil kaslarını ısıtmak için kullanır. İyi bir yöntem: önce her heceyi abartarak, dudakları ve dili tam kullanarak okuyun; sonra normal hızda; en son mümkün olduğunca hızlı. Hızlanırken bir ses kayıyorsa, örneğin “ş” “s”ye dönüşüyorsa, o tekerlemeye birkaç gün daha devam edin. Tekerlemeler eğlenceli bir alıştırmadır ama konuşma terapisinin yerini tutmaz; belirli bir seste sürekli zorlanan çocuklar için bir dil ve konuşma terapistine danışmak doğru olur.

Çocuklarla tekerleme

Küçükler “Çocuklar için” listesiyle başlasın: her cümlede tek bir ses öne çıkar ve cümleler kısadır. Sınıfta derse başlamadan, sesli okumadan önce ya da teneffüs sonrası birkaç dakikalık bir oyun olarak kullanılabilir. Çocuklar kendi tekerlemelerini de yazabilir; bunları listeye eklemek çarkı sınıfın çarkı yapar.

Bu tekerlemeler nereden geliyor?

“Şu köşe yaz köşesi…”, “Bir berber bir berbere…”, “Al bu takatukaları…” ve “Bu yoğurdu sarımsaklasak da mı saklasak…” gibi birkaç tekerleme, halk arasında kuşaktan kuşağa aktarılır ve bilinen bir yazarı yoktur. Diğer cümleler bu sayfa için yazıldı. Şiirlerden, şarkılardan ya da kitaplardan alınmış metin bilerek listeye konmadı.

Kendi listenizi yapın

Liste, her satırında bir tekerleme olan düz bir metin alanıdır: silin, değiştirin ya da İngilizce dersinde İngilizce tekerlemeler (tongue twister) yazın. Liste tarayıcınızda saklanır; “Bu çarkı paylaş” düğmesi aynı listeyi bir bağlantıyla gönderir. Sonuç, çark dönmeden önce tarayıcının güvenli rastgele sayı üreticisiyle (crypto.getRandomValues()) belirlenir.

Başka söz oyunları: rastgele kelime, sessiz sinema kelimeleri, tabu oyunu ve adam asmaca.

Sıkça sorulan sorular

Tekerleme nedir?

Benzer seslerin art arda geldiği, hızlı ve hatasız söylenmesi zor cümlelerdir. Hem eğlence hem de net konuşma alıştırması için kullanılır.

En bilinen Türkçe tekerlemeler hangileri?

“Şu köşe yaz köşesi, şu köşe kış köşesi, ortada su şişesi”, “Bir berber bir berbere…”, “Kartal kalkar dal sarkar…” ve “Al bu takatukaları takatukacıya götür…”. Hepsi bu sayfadaki listelerde var.

En zor tekerleme hangisi?

Uzun ekli olanlar en çok zorlar: “Çekoslovakyalılaştıramadıklarımızdanmışsınız” ya da “Al bu takatukaları…”. “Zor ve uzun” listesinde 12 tane var.

Kısa ve kolay tekerlemeler var mı?

Evet. “Kısa” ve “Çocuklar için” listelerindeki tekerlemeler bir iki satırı geçmez, örneğin “Ali ile Ayşe ayva ayıkladı.”

Diksiyon için hangi tekerlemeler iyi?

Zorlandığınız sesin öne çıktığı tekerlemeler: r ve l için “Rüzgârlı rıhtımda Rıza…”, s ve ş için “Sessiz sokakta sisli sabah…”. Önce yavaş ve abartarak, sonra hızlı söyleyin.

Tekerleme oyunu grupla nasıl oynanır?

Sırayla çarkı çevirin. Çıkan tekerlemeyi üç kez hızlıca hatasız söyleyen bir puan alır; takılan sırayı bir sonrakine devreder.

Kendi tekerlemelerimi ekleyebilir miyim?

Evet. Metin alanına her satıra bir tekerleme yazın; çark hemen güncellenir. Listeyi bir bağlantıyla paylaşabilirsiniz.

Ücretsiz ve üyeliksiz mi?

Evet. Çark telefon, tablet ve bilgisayar tarayıcısında kurulum ya da hesap gerektirmeden çalışır.

Kaynaklar ve yasal dayanak

Güncelleme: · Editoryal ilkeler

Benzer araçlar