Letterrad: een willekeurige letter voor Stad, land, rivier

Zo wordt het berekend

Op het rad staan alle 26 letters van het alfabet, van A tot en met Z. Elke letter heeft dus een kans van 1 op 26, ongeveer 3,85 %. Wil je het moeilijker of juist makkelijker maken, dan haal je letters van het rad of geef je makkelijke letters extra gewicht.

Zo werkt het

1. Klik op “Draai het rad”: zodra het rad stilstaat, verschijnt de letter.
2. Wil je geen dubbele letters in één potje, zet dan “Verwijder de gewonnen optie van het rad” aan. Onder “Tot nu toe getrokken” zie je welke letters al zijn geweest.
3. Na afloop zet “Zet getrokken opties terug op het rad” alle letters weer terug.

Het rad heeft geen ingebouwde timer: voor rondes met een tijdslimiet is de stopwatch op de telefoon genoeg.

Willekeurige letter van A tot Z, of alleen een deel

Vind je Q, X en Y te lastig, verwijder ze dan uit de lijst: met 23 letters heeft elke letter ongeveer 4,35 % kans. Je kunt het rad ook beperken tot een reeks als A tot en met G, bijvoorbeeld om met kinderen de letters te oefenen, of cijfers van 0 tot 9 toevoegen om letters en cijfers door elkaar te trekken.

Zo speel je Stad, land, rivier

• Iedereen tekent een tabel met dezelfde kolommen, bijvoorbeeld stad, land, rivier, dier en een kolom voor punten.
• Het rad bepaalt de letter. Iedereen zoekt bij elke categorie een woord dat met die letter begint.
• Wie als eerste klaar is, roept “Stop!” — dan legt iedereen de pen neer.
• Punten: 10 voor een geldig woord, 5 als een ander hetzelfde woord heeft, 20 als jij als enige iets voor die categorie hebt gevonden. Lege of foute vakjes leveren 0 punten op.

Sommige groepen spelen onder de naam “Stadspel”, met net iets andere puntentelling — spreek van tevoren de regels af.

Waarom sommige groepen letters weglaten

Voor Q, X en Y is er in de meeste categorieën nauwelijks een woord te vinden: bij “een rivier met een X” blijft bijna elk blaadje leeg en verpest dat de ronde. Daarom laten veel groepen ze weg. Wie een uitdaging wil, zet ze gewoon weer terug als lastige jokerletter.

Varianten

• Geen letter dubbel: zet “Verwijder de gewonnen optie van het rad” aan, dan komt elke letter maar één keer per potje voor.
• Makkelijke letters vaker: typ S *2 of B *2 zodat productieve letters vaker vallen en lastige letters zoals Q juist minder.
• Met tijdslimiet: in plaats van “Stop!” speel je een vaste tijd, bijvoorbeeld 60 seconden.
• Voor kinderen: gebruik drie categorieën en haal lastige letters als Q, X en Y van het rad.

Ideeën voor categorieën

Naast stad, land en rivier werken goed: dier, beroep, jongensnaam, meisjesnaam, fruit of groente, kleur, automerk, film of serie, sport, ding in huis, zanger of band, bekende Nederlander of Belg, lichaamsdeel, iets om mee te nemen op vakantie.

Ook voor het ABC, woordjes leren en Scattergories

Het rad is niet alleen voor Stad, land, rivier: bij het leren van woordjes in een vreemde taal trekt het de beginletter waar je een woord bij zoekt, handig op school of tijdens het zelf oefenen. Bij Scattergories (de internationale variant met twaalf categorieën) vervangt het de letterdobbelsteen. Voor ABC-spelletjes met kinderen volstaat één klik per letter, zonder het alfabetlied.

Losse letters uitsluiten

Wil je naast Q, X en Y ook nog een andere letter schrappen, bijvoorbeeld de C? Verwijder gewoon die regel uit het tekstveld — het rad verdeelt zich vanzelf opnieuw over de overgebleven letters. Met C *0 zet je een letter juist op 0 % kans zonder de regel te wissen.

Veelgestelde vragen

Bronnen en wettelijke basis

• W3C Recommendation: W3C Web Cryptography API – getRandomValues()
• MDN Web Docs – Crypto.getRandomValues()

Bijgewerkt op: 26 september 2026