Güneşin konumu ve güneş yolu hesaplama
Güneş şu an nerede, balkonunuza, bahçenize ya da güneş panelinize ne zaman vuracak? Konumunuzu seçin veya koordinat girin, tarih ve saati ayarlayın: güneşin yönünü, yüksekliğini ve günün tüm güneş yolunu görün.
Kaynak: NOAA Global Monitoring Laboratory – Solar Calculator: Details of calculations (J. Meeus'a göre, Astronomical Algorithms). Güncelleme: .
Nasıl hesaplanır?
Güneşin konumu iki açıyla verilir: azimut ufuktaki yöndür (0° kuzey, 90° doğu, 180° güney, 270° batı), yükseklik ise ufkun üzerindeki açıdır. İkisi de yere, tarihe ve saate bağlıdır. Hesaplayıcı bütün günü gösterir; fotoğraf, bahçe, balkon ya da güneş paneli planlaması için kullanışlıdır.
Nasıl kullanılır?
- “Konumumu kullan”a dokunun ya da enlem ve boylam girin; saatler seçilen saat dilimine göre gösterilir.
- Bir tarih seçin: 21 Haziran yılın en yüksek, 21 Aralık en alçak güneşini verir.
- Saat kaydırıcısını oynatın: grafikteki nokta, yön, yükseklik ve gölge boyu anında değişir.
Nasıl hesaplanır?
Yöntem, ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi’nin NOAA Solar Calculator hesabıdır ve Jean Meeus’un formüllerine dayanır: güneşin deklinasyonu ve zaman denklemi, ardından saat açısı, yükseklik ve azimut; yükseklikte atmosferik kırılma düzeltilir. Gün doğumu ve batımı, güneş diskinin üst kenarı ufka değdiği andır (merkez 0,833° aşağıda); alacakaranlık ufkun 6°, 12° ve 18° altında biter. 28.09.2026 kontrolü (US Naval Observatory): saatlerde en fazla 1 dakika, açılarda 0,1° fark.
Gölge boyu
Tablo, düz zemindeki 1 m’lik dikey bir çubuğun gölgesini verir (1 / tan yükseklik). 45°’de gölge cisim kadar, 20°’de neredeyse üç katıdır. İstanbul’da güneş 21 Haziran öğlesinde yaklaşık 72,4°, 21 Aralık’ta yalnızca 25,5° yükselir.
Sınırlar
Dağlar, binalar ve ağaçlar güneşi daha erken kapatır; hesaplayıcı yalnızca matematiksel ufku bilir. Ufka yakın kırılma hava durumuna göre değişir (bir iki dakikalık fark). NOAA’ya göre 72° kuzey ve güney arasında doğruluk yaklaşık bir dakikadır. Deniz seviyesinden yükseklik hesaba katılmaz.
Gizlilik
Konumunuz yalnızca düğmeye bastığınızda sorulur ve tarayıcıda işlenir; sunucuya hiçbir istek gitmez. Koordinat ve saat dilimi yerel olarak saklanır (“Girdileri sıfırla” siler).
Sıkça sorulan sorular
Güneş şu an nerede?
“Konumumu kullan”a dokunun veya koordinat girin; hesaplayıcı şu anki azimut ve yüksekliği gösterir ve grafiklerde işaretler.
Güneşin yüksekliği yaz ve kış arasında ne kadar değişir?
Güneş öğlesinde yükseklik = 90° − enlem + deklinasyon. İstanbul’da bu 21 Haziran’da yaklaşık 72,4°, 21 Aralık’ta yaklaşık 25,5°’dir.
Güneşin azimutu ne demek?
Azimut, güneşin kuzeyden saat yönünde ölçülen yönüdür: 90° doğu, 180° güney, 270° batı. Kuzey yarımkürede güneş öğle vaktinde tam güneydedir.
Güneş öğlesi neden saat 12’de değil?
Resmî saat bütün saat dilimi için geçerlidir, güneşin en yüksek noktası ise boylama bağlıdır; buna zaman denklemi (yıl boyunca yaklaşık −14 ile +16 dakika) eklenir. İstanbul’da güneş öğlesi yıl boyunca yaklaşık 12:50 ile 13:20 arasındadır.
Gölge boyu nasıl hesaplanır?
Gölge boyu = cismin yüksekliği ÷ güneş yüksekliğinin tanjantı. Tablo 1 m’lik çubuk için değeri verir; cisminizin boyuyla çarpın.
Sivil, denizcilik ve astronomik alacakaranlık arasındaki fark nedir?
Güneşin merkezi ufkun 6°, 12° ve 18° altına indiğinde biterler. Sivil alacakaranlık sonuna kadar dışarıda ışıksız okunabilir; astronomik alacakaranlıktan sonra gökyüzü tamamen karanlıktır.
Kaynaklar ve yasal dayanak
- NOAA Global Monitoring Laboratory – Solar Calculator: Details of calculations (J. Meeus'a göre, Astronomical Algorithms)
- NOAA GML – General Solar Position Calculations (PDF)
- NOAA GML – NOAA Solar Calculator
- U.S. Naval Observatory – Astronomical Applications API (Vergleichswerte)
- MDN Web Docs – Geolocation.getCurrentPosition()
Güncelleme: · Editoryal ilkeler
Benzer araçlar
- Namaz vakitleri hesaplamaBugünün ve tüm ayın namaz vakitleri: imsak, güneş, öğle, ikindi, akşam ve yatsı. Konumunuza göre; Diyanet, MWL, ISNA yöntemleri ve takvim dosyası.
- Saat farkı hesaplama ve toplantı planlayıcıSaat farkı hesaplama: şehirleri, tarihi ve mesai saatlerini seçin; farklı saat dilimlerinde ortak toplantı saatini her şehrin yerel saatiyle görün.
- Zaman hesaplamaZaman hesaplama aracı: saat ve dakikaları toplayıp çıkarın (1:30 + 2:45) ya da iki tarih ve saat arasındaki süreyi gün, saat, dakika ve saniye olarak bulun.
- Gün Doğumu ve Gün Batımı SaatleriGün doğumu ve gün batımı saatleri: şehir seçin veya koordinat ve tarih girin; gün doğumu, gün batımı, gün uzunluğu ve alacakaranlık saatlerini görün.
- Pound kg çevirmePound kg çevirme: 1 lb = 0,4536 kg, 1 kg = 2,2046 lb. Ons, stone, gram ve ton dahil tüm ağırlık birimleri, formül ve hazır dönüşüm tablosuyla.
- Ay takvimi 2026: dolunay ve yeni ay tarihleri, saatleriyleAy takvimi 2026: yılın 13 dolunayı ve 12 yeni ayı tarih, gün ve saatiyle; ayın burcu, yazdırılabilir aylık görünüm ve takvim dosyası (.ics).
- Ay takvimi 2027: dolunay ve yeni ay tarihleri, saatleriyleAy takvimi 2027: yılın 12 dolunayı ve 13 yeni ayı tarih, gün ve saatiyle; ayın burcu, yazdırılabilir aylık görünüm ve takvim dosyası (.ics).
- Gündönümü ve ekinoks tarihleri ve saatleriGündönümü ve ekinoks: 1990 ile 2100 arasındaki her yıl için mevsimlerin başlangıç tarihi ve saati, kendi saat diliminizde, iki yarımküre için.
- Teleskop büyütme hesaplamaTeleskop büyütme hesaplama: odak uzaklığı, göz merceği ve Barlow ile büyütmeyi, çıkış gözbebeğini, görüş alanını, çözünürlüğü ve kullanışlı üst sınırı bulun.