Güneşin konumu ve güneş yolu hesaplama
Güneş şu an nerede, balkonunuza, bahçenize ya da güneş panelinize ne zaman vuracak? Konumunuzu seçin veya koordinat girin, tarih ve saati ayarlayın: güneşin yönünü, yüksekliğini ve günün tüm güneş yolunu görün.
Kaynak: NOAA Global Monitoring Laboratory – Solar Calculator: Details of calculations (nach J. Meeus, Astronomical Algorithms). Güncelleme: .
Nasıl hesaplanır?
Güneşin konumu iki açıyla verilir: azimut ufuktaki yöndür (0° kuzey, 90° doğu, 180° güney, 270° batı), yükseklik ise ufkun üzerindeki açıdır. İkisi de yere, tarihe ve saate bağlıdır. Hesaplayıcı bütün günü gösterir; fotoğraf, bahçe, balkon ya da güneş paneli planlaması için kullanışlıdır.
Nasıl kullanılır?
- “Konumumu kullan”a dokunun ya da enlem ve boylam girin; saatler seçilen saat dilimine göre gösterilir.
- Bir tarih seçin: 21 Haziran yılın en yüksek, 21 Aralık en alçak güneşini verir.
- Saat kaydırıcısını oynatın: grafikteki nokta, yön, yükseklik ve gölge boyu anında değişir.
Nasıl hesaplanır?
Yöntem, ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi’nin NOAA Solar Calculator hesabıdır ve Jean Meeus’un formüllerine dayanır: güneşin deklinasyonu ve zaman denklemi, ardından saat açısı, yükseklik ve azimut; yükseklikte atmosferik kırılma düzeltilir. Gün doğumu ve batımı, güneş diskinin üst kenarı ufka değdiği andır (merkez 0,833° aşağıda); alacakaranlık ufkun 6°, 12° ve 18° altında biter. 28.09.2026 kontrolü (US Naval Observatory): saatlerde en fazla 1 dakika, açılarda 0,1° fark.
Gölge boyu
Tablo, düz zemindeki 1 m’lik dikey bir çubuğun gölgesini verir (1 / tan yükseklik). 45°’de gölge cisim kadar, 20°’de neredeyse üç katıdır. İstanbul’da güneş 21 Haziran öğlesinde yaklaşık 72,4°, 21 Aralık’ta yalnızca 25,5° yükselir.
Sınırlar
Dağlar, binalar ve ağaçlar güneşi daha erken kapatır; hesaplayıcı yalnızca matematiksel ufku bilir. Ufka yakın kırılma hava durumuna göre değişir (bir iki dakikalık fark). NOAA’ya göre 72° kuzey ve güney arasında doğruluk yaklaşık bir dakikadır. Deniz seviyesinden yükseklik hesaba katılmaz.
Gizlilik
Konumunuz yalnızca düğmeye bastığınızda sorulur ve tarayıcıda işlenir; sunucuya hiçbir istek gitmez. Koordinat ve saat dilimi yerel olarak saklanır (“Girdileri sıfırla” siler).
Sıkça sorulan sorular
Güneş şu an nerede?
“Konumumu kullan”a dokunun veya koordinat girin; hesaplayıcı şu anki azimut ve yüksekliği gösterir ve grafiklerde işaretler.
Güneşin yüksekliği yaz ve kış arasında ne kadar değişir?
Güneş öğlesinde yükseklik = 90° − enlem + deklinasyon. İstanbul’da bu 21 Haziran’da yaklaşık 72,4°, 21 Aralık’ta yaklaşık 25,5°’dir.
Güneşin azimutu ne demek?
Azimut, güneşin kuzeyden saat yönünde ölçülen yönüdür: 90° doğu, 180° güney, 270° batı. Kuzey yarımkürede güneş öğle vaktinde tam güneydedir.
Güneş öğlesi neden saat 12’de değil?
Resmî saat bütün saat dilimi için geçerlidir, güneşin en yüksek noktası ise boylama bağlıdır; buna zaman denklemi (yıl boyunca yaklaşık −14 ile +16 dakika) eklenir. İstanbul’da güneş öğlesi yıl boyunca yaklaşık 12:50 ile 13:20 arasındadır.
Gölge boyu nasıl hesaplanır?
Gölge boyu = cismin yüksekliği ÷ güneş yüksekliğinin tanjantı. Tablo 1 m’lik çubuk için değeri verir; cisminizin boyuyla çarpın.
Sivil, denizcilik ve astronomik alacakaranlık arasındaki fark nedir?
Güneşin merkezi ufkun 6°, 12° ve 18° altına indiğinde biterler. Sivil alacakaranlık sonuna kadar dışarıda ışıksız okunabilir; astronomik alacakaranlıktan sonra gökyüzü tamamen karanlıktır.
Kaynaklar ve yasal dayanak
- NOAA Global Monitoring Laboratory – Solar Calculator: Details of calculations (nach J. Meeus, Astronomical Algorithms)
- NOAA GML – General Solar Position Calculations (PDF)
- NOAA GML – NOAA Solar Calculator
- U.S. Naval Observatory – Astronomical Applications API (Vergleichswerte)
- MDN Web Docs – Geolocation.getCurrentPosition()
Güncelleme:
Benzer araçlar
- Namaz vakitleri hesaplamaBugünün ve tüm ayın namaz vakitleri: imsak, güneş, öğle, ikindi, akşam ve yatsı. Konumunuza göre; Diyanet, MWL, ISNA yöntemleri ve takvim dosyası.
- Saat farkı hesaplama ve toplantı planlayıcıSaat farkı hesaplama: şehirleri, tarihi ve mesai saatlerini seçin; farklı saat dilimlerinde ortak toplantı saatini her şehrin yerel saatiyle görün.
- Zaman hesaplamaZaman hesaplama aracı: iki tarih ve saat arasındaki süreyi yıl, ay, gün, saat, dakika ve saniye olarak hesaplayın – hafta içi gün sayısı da dahil.
- Bahşiş hesaplama ve hesap bölüşmeBahşiş hesaplama aracı: bahşişi yüzde olarak hesaplayın, hesabı istediğiniz kadar kişiye bölün ve tutarı yukarı yuvarlayın – gerçek bahşiş oranıyla.
- Birikim hesaplamaBirikim hesaplama aracı: hedefinize ulaşmak için ayda ne kadar biriktirmeniz gerektiğini ya da aylık tutarınızla ne kadar süreceğini faiziyle birlikte görün.
- Düğün davetli listesi ve LCV takibiÜcretsiz online düğün davetli listesi: katılım yanıtları, ek kişiler, yemek seçimi ve diyetler, anlık toplamlar, Excel için CSV dışa aktarma ve yazdırma.