500 regel: maximale sluitertijd vóór sterrensporen
Met deze rekentool voor de 500 regel vind je de langste sluitertijd waarbij sterren puntvormig blijven: vul brandpuntsafstand, sensor, diafragma en resolutie in en vergelijk de 500-, 420- en NPF-regel.
Voorbeeld: Brandpuntsafstand 24 mm · Sensorformaat: Full frame (36 × 24 mm) · F-getal 2,8 · Resolutie 24 MP → Maximale sluitertijd: NPF-regel: 12 s · 500 regel: 21 s. Bron: Wikipedia – Astrophotography (500 rule: 500 / (focal length × crop factor)). Bijgewerkt: .
Zo wordt het berekend
Met 24 mm op full frame staat de 500 regel ongeveer 21 seconden toe voordat sterren streepjes worden. De regel deelt 500 door de brandpuntsafstand maal de cropfactor.
Zo wordt er gerekend
De aarde draait, dus sterren schuiven tijdens de belichting over de sensor. De 500 regel luidt t = 500 / (f · crop), de 420-variant gebruikt 420. De nauwkeurigere NPF-regel neemt ook het f-getal N en de pixelafstand p mee: t = (35 · N + 30 · p) / f. Sensoren met hoge resolutie tonen sporen eerder, daarom ligt de NPF-tijd vaak ruim onder de 500-tijd. Dicht bij de hemelpool bewegen sterren langzamer; de tool verlengt de tijd dan met 1 / cos(declinatie).
Waarvoor je het gebruikt
- De Melkweg en de sterrenhemel fotograferen zonder volgmontering.
- De bruikbare tijd inschatten bij de keuze tussen groothoek en langere brandpuntsafstand.
- Diafragma en ISO bepalen zodra de tijd bekend is.
Veelgestelde vragen
Hoe werkt de 500 regel?
Maximale sluitertijd in seconden = 500 gedeeld door de brandpuntsafstand maal de cropfactor. Bij 35 mm op APS-C is dat ongeveer 9,5 seconden.
Waarom is de NPF-regel nauwkeuriger?
Hij betrekt het diafragma en de pixelafstand van de camera erbij. Bij sensoren met veel megapixels vallen sterrensporen eerder op, dus de NPF-tijd is korter.
Welke brandpuntsafstand vul ik in?
De echte brandpuntsafstand van de lens. De cropfactor van het gekozen sensorformaat doet de omrekening naar kleinbeeld.
Wat betekent declinatie?
De hemelbreedte van je onderwerp: 0° op de hemelequator, 90° bij de hemelpool. Hoe dichter bij de pool, hoe langzamer de sterren bewegen en hoe langer je kunt belichten.
Bronnen en wettelijke basis
- Wikipedia – Astrophotography (500 rule: 500 / (focal length × crop factor))
- Astro Backyard – The 500 Rule (NPF rule by Frédéric Michaud: (35 × aperture + 30 × pixel pitch) ÷ focal length)
- Wikipedia – Image sensor format (sensor dimensions)
Bijgewerkt op: · Redactioneel beleid
Vergelijkbare tools
- Belichtingsdriehoek berekenen: EV en gelijke belichtingBelichtingsdriehoek berekenen: bepaal de EV uit diafragma, sluitertijd en ISO en zie de gelijkwaardige sluitertijd bij elk diafragma. Met rekenstappen, gratis.
- Beeldhoek van een lens: horizontaal, verticaal en diagonaalBeeldhoek van een lens berekenen uit brandpuntsafstand en sensorformaat: horizontaal, verticaal en diagonaal, plus beeldbreedte op elke afstand en cropfactor.
- Cropfactor berekenenCropfactor berekenen: kies de sensorgrootte en zie de cropfactor, het brandpunt op volformaat, het equivalente diafragma en ISO, ook voor eigen maten. Gratis.
- Timelapse berekenenTimelapse berekenen: uit duur van de gebeurtenis, cliplengte en beeldsnelheid het opname-interval, aantal foto’s en benodigde opslag. Gratis.
- ND-filter berekenenND-filter berekenen: vul de belichtingstijd zonder filter in, kies de ND-sterkte en zie de nieuwe tijd met stops en dichtheid, ook bij gestapelde filters.
- Zonnestand en zonnebaan berekenenZonnestand per uur voor elke plek en datum: azimut en hoogte over de dag in een grafiek, zonsopgang, zonnemiddag, zonsondergang en schemering – NOAA-methode.
- Kg naar pond omrekenenKg naar pond omrekenen: naar het Engelse/Amerikaanse pond (lb, 453,59 g) of het Nederlandse pond van 500 g. Met ounces, stone, gram, ton en een tabel.
- Golden hour berekenen: tijden voor plaats en datumGolden hour berekenen: begin en einde van golden hour en blue hour voor plaats en datum, met zonsopkomst en zonsondergang. Zonder app of account, gratis.
- Tijdsverschil tussen twee landenBereken het tijdsverschil tussen twee landen: hoe laat het daar nu is, het verschil in zomer- en wintertijd, de klokwisselingen en een omrekentabel.